حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
قلعه رودخان گردشگران را متحیر میکند
آیا تاکنون برای گذراندن ایام تعطیلات زیبای نوروزی به مکانی سفر کرده اید که از دیدن آن شگفت زده شوید؟!دژ عظیم قلعه رودخان آرمیده در جنگل های سبز فومن بنای تاریخی است که شما را تا سالها با به یاد آوردن خاطراتش،متحیر می کند.
بر روی سردر ورودی آن درج شده است که این قلعه در سال 918 تا 921 هجری قمری برای سلطان حسام الدین امیردباج بن امیر علاء الدین اسحق تجدید بنا شده است. این کتیبه در موزه گنجینه رشت نگهداری می شود.
قلعه رودخان نام قلعه ای تاریخی متعلق به دوران سلجوقی در 20 کیلومتری جنوب دهستان گوراب پس در بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان است.
این قلعه با 26 هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای "قلعه رودخان" که نامش را از این دژ عظیم گرفته است، قرار دارد. دیوار قلعه 1500 متر طول دارد و در آن 5 برج بنا شده است.
ارتفاع این قلعه بین 655 تا 715 متر از سطح دریا در خط الراس یکی از ارتفاعات منطقه واقع شده است. در سمت راست قلعه، رودخانه ای به همین نام قرار دارد که از ارتفاعات سرچشمه گرفته و آب آن از جنوب به شمال در جریان است.
علاقه مندان به دیدن قلعه بعد از عبور از شهر فومن، پس از گذشتن از روستاهای گشت، کردمحله، گشت رودخان، سیاه کش، گوراب پس، ملسکام و سیدآباد به روستای قلعه رودخان رسیده و پس از گذشتن از حیدرآلات و طی سه کیلومتر جاده که دو سالی است آسفالت شده، وارد اراضی پارک جنگلی قلعه رودخان شده و باید مسیر 1/5 کیلومتری صعود تا محل قلعه را از راه پله احداث شده، عبور کنند و از این رو قلعه معروف به قلعه هزار پله است.
قلعه رودخان از دو بخش ارگ (محل زندگی حاکم و حرمسرای وی) و قورخانه (محل فعالیت های نظامی وزندگی سربازان) تشکیل شده است.
ارگ در قسمت غربی این بنا در دو طبقه واقع شده و جنس آن از آجر است. قراول خانه ها در قسمت شرقی در دو طبقه با نورگیرها و روزنه های متعدد بر اطراف مسلط است.
چشمه ای نیز میان قلعه و گودترین محل آن وجود دارد.
بخش شرقی قلعه شامل دوازده ورودی، زندان، در اضطراری، حمام و آبریزگاه است.
بخش غربی نیز دوازده ورودی دارد، چشمه، حوض آب انبار، سردخانه حمام، آبریزگاه شاه نشین و چند واحد مسکونی که با برج و بارو محصور شده اند، دیگر بناهای این بخش را تشکیل می دهند.
40 برج دیده بانی دور تا دور قلعه را احاطه کرده که اتاق های هشت ضلعی آن با طاق های گنبدی پوشانده شده است. دور تا دور دیوارها و برج ها روزنه هایی شیب دار دیده می شود که برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی تعبیه شده اند.
لازم به ذکر است که در طول تاریخ قلعه، هیچ گاه دشمن به آن نفوذ نکرده و نتوانسته است آن را فتح کند.
در مورد طبیعت بکر منطقه قلعه رودخان باید گفت که از روستای قلعه رودخان تا خود قلعه طبیعت بسیار زیبا و چشم اندازهای زیادی وجود دارد که توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کند.
رفت و آمد با وسیله نقلیه تا فاصله یک و نیم کیلومتری قلعه رودخان امکان دارد. در مسیر صعود به قلعه، درختانی با قدمت زیاد، به سمت آسمان سربرافراشته اند و نور از لابه لای شاخه های این درختان به پایین می ریزد.
تا سالهای اخیر نداشتن پارکینگ مناسب برای اتومبیلها، نبودن امکانات پذیرایی مانند رستوران، چایخانه و اقامتگاه، فقدان هرگونه امکانات رفاهی و تسهیلاتی در پای قلعه از مشکلات موجود بر سر راه مسافران قلعه بوده است.
متاسفانه مردم ساکن در نواحی مجاور قلعه که از دامداری و کشاورزی امرار معاش می کنند از شرایط نامطلوب اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی رنج می برند. این در شرایطی است که همین مردم در کنار بنای باعظمتی زندگی می کنند که از تمدنی کهن حکایت دارد و شرایط به وجود آمده از نظر گردشگری در منطقه می تواند تحولی عظیم در بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم منطقه پدید آورد.
از وجوه جالب توجه در معماری قلعه رودخان کاربرد طاق های جناغی و انواع مختلف آن و نیز طرح های آجرکاری و سنگ چینی است که نشان از دقت نظر سازندگان آن دارد.
فرماندار فومن در ارتباط با آخرین وضعیت این منطقه تاریخی و گردشگر پذیر گفت: هم اکنون با توجه ویژه کار گروه گردشگری گیلان و پیگیری های مسوولان این شهرستان و با توجه به اهمیت و جایگاه مهم بنای قلعه رودخان و نقش آن در ایجاد یک قطب بزرگ گردشگری در استان همزمان با فعالیت های اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی گیلان، پارک جنگلی قلعه رودخان از سوی منابع طبیعی گیلان به بخش خصوصی برای سرمایه گذاری واگذار شده است.
"محمد فلاح شجاعی" افزود: این پارک با مساحت یک هزار و 870 هکتار در منطقه تاریخی قلعه رودخان به منظور توسعه گردشگری،حفاظت بهینه و جذب توریست به مدت زمان مشخص به بخش خصوصی واگذار شده است.
وی اظهار داشت: پیش طرح ایجاد تاسیسات اقامتی و پذیرایی در محدوده پارک جنگلی قلعه رودخان ارایه و نظر به ویژگی های استثنایی بنای قلعه رودخان و طبیعت بسیار زیبا و جذاب آن، با نظارت سازمان های ذیربط در آینده نزدیک قلعه رودخان و محیط پیرامون آن به یکی از قطب های مهم گردشگری در کشور تبدیل خواهد شد.
سالانه بیش از یک میلیون و 500 هزار نفر برای دیدن شهرک تاریخی ماسوله و دژعظیم قلعه رودخان و شهر کلوچه و مجسمه ها به شهرستان فومن می آیند.
گفت و گو
