گفتگو با دکتر علی شریعتمداری ، استاد دانشگاه
بای بسم الله : دقت کردی؛ ملاحظه کردی؛ توجه می کنی؛ می فهمی؛ با این کلمات است که دکتر علی شریعتمداری ، راه به راه ، در تمام جمله هایش به تو نهیب می زند.استاد فلسفه تعلیم و تربیت متولد 1302 ، فارغ التحصیل دانشگاه تنسی امریکا
جواب سلامها؛
سلام جانم .
حستان از «چهره های ماندگار» شدن؛
شخصا خودم را قابل نمی دانم .
اهل تواضعین :
اصولا این واقعیتی است که در عالم ذره ای بی مقدار بیش نیستم .
شهر تولد؛
شیراز.
دیپلم؛
همان شهر ، دبیرستان سلطانی.
شغل پدر؛
روحانی .
مادر؛
با این که مدرسه نبود ، خوشبختانه درس خوانده قدیمی بود.
دعای خیر ایشان؛
متاسفانه در جوانی فوت شد.
عامل بالیدن شما؛
بقیه اش لطف الهی بود.
از دوستان همکلاسی تان؛
همکلاسی های من موفق به ادامه تحصیل در مقاطع پس از لیسانس نشدند.
از دوستان امروز؛
همکارانم ، استادان دانشگاه .
حستان از شیراز؛
آب و هوای مساعد، سعدی ، حافظ... بالاخره ما مدیونیم .
ادای دین؛
روی همین پس زمینه پس از اتمام تحصیلات در امریکا به شیراز رفتم .
علت مهاجرت از شیراز؛
پس از مدتی اخراج و بیکار شدم .
چرا؛
به دلیل فعالیت سیاسی .
نامه اخراجتان با امضای چه کسی بود؛
لطف علی صورتگر.
کجا رفتین؛
اصفهان 18سال تدریس کردم .
اصفهان نصف جهانه؛
از نظر علمی گفتنش ساده نیست.
این اصفهانی های ...؛
فعال و منضبط.
شیراز را با کجا مقایسه می کنین؛
مقایسه چی چی یه ، سوال این نیست .
اعتقاد به فال حافظ؛
عرض به حضورتان ، راستش ، من یک مقداری در تربیت اسلامی به تربیت عقلانی گرایش دارم ... ضمن این که آثار هنری را دوست دارم.
خود حافظ؛
قدرت فکری اش مورد علاقه منه.
الساعه ، یک بیت از او؛
الان به اون صورت ... .
موسیقی گوش می کنید؛
بله .
از کدام نوعش؛
جنبه علمی و هنری داشته باشد.
کتابخانه تان چند سر عائله دارد؛
حدود هزار و ششصد هفتصد جلد.
آدرس منزل؛
روبه روی ورزشگاه شیرودی ، مجتمع مسکونی .
عادت همیشگی در منزل؛
راستش اینه که ... مطالعه ، گوش کردن اخبار و... .
به خانم ، چه غذایی سفارش می دین؛
بیشتر الان رعایت اصول بهداشت را می کنم .
آرزویی برای دخترتان؛
کاملا به او علاقه مند هستم و... توفیق ، ترقی علمی .
بیشتر با خانم یا دخترتان صحبت می کنین؛
با هر دوشان صحبت می کنم .
خواب خیر؛
به جای این که دنبال خواب باشیم ، دنبال واقعیات باشیم و از همین ها درس بگیریم .
به چی اعتقاد ندارین؛
خودخواهی ، رذیلت های اخلاقی .
نوجوانی دوست داشتین چکاره بشین؛
دیگه از من که نوجوانی را گذرانده ام ... .
جانوران مورد علاقه؛
پرندگان.
اوقات مفرح؛
دیدن مناظر زیبا ، دیدن اشاعه عدالت در جامعه .
لباستان پسند شماست یا سلیقه خانم؛
این بستگی داره به این که .... دیگه در این سن و سال بریم چی بخریم
و چه رنگی ... .
نه خانم حوصله داره نه ما.
فرزندتان؛
دخترم رشته مهندسی است.
قضاوت شان در باره شما؛
نپرسیدم از آنها.
چی صداتون می کنند؛
بابا.
فصل مورد علاقه؛
بهار.
توصیفش کنید؛
هوا مساعده ، رفت و آمد آسانتر صورت می گیرد.
شمال؛
بسیار زیباست .
بهترین فیلم های سینمایی؛
مشکله بگم.
به هنرپیشه خاصی علاقه دارید؛
الان ، کار دانشگاهی ( از 1339) فعالیت های مرا متمرکز کرده روی همین روش تحقیق و تربیت و...
اگر به جزیره تبعید می شدید از وسایل تان چه چیزی با خود می بردید؛
کتاب .
اگر می شد ، از اینشتین چه می پرسیدید؛
می گفتم رسالت عالم (دانشمند) در جهان چیست؛
به نظرتان می توانست پاسخ بگوید؛
بله ، لابد می تونست .
اگر امکان داشت به زمان های پیش برگردید؛
به نظر من ، به دوران علمی برخورد با استادان ممتاز در رشته های مختلف (چه علمی ، چه زمینه معنوی و هنری) می رفتم.
اگر فقط امکان یک تماس و برای یک بار با عالم بالا وجود داشت؛
با خدا.
به خدا چه می گفتید؛
توفیق عبادت و تکمیل فضایل .
فکر می کنید از منتظران فرج امام عصر (عج) باشید؛
بله .
مکه رفته اید؛
بله .
حس تان از اماکن مقدس؛
زیارت پیامبر اکرم ، معصومان و امامزاده های واقعی برای انسان آموزنده است . (در زمینه های علمی و معنوی و اخلاقی).
راه بهشت برای شما؛
حداقل به برخی مراحل معنویت رسیده باشم .
بهشت شما در این دنیا؛
جامعه ای که در آن ارزشهای معنوی و انسانی تحقق پیدا کند.
رویای یک شهر برای زندگی؛
دلم می خواد در شهری زندگی کنم که فقر در آنجا نباشد. فرصت تربیتی و تعلیمی برای همه فراهم باشد.
بهترین مردم؛
انسانها در هر جامعه ای می توانند بهترین مردم باشند.
بهترین ها؛
اشخاصی که خوب فکر می کنند ، نوعدوست و طرفدار عدالتند ، برای همنوعان احترام قائلند و با ظلم مبارزه می کنند.
مهمترین ضرورت زندگی؛
فکر کردن .
مهمترین احتیاج معاصر؛
الان جهان به تقویت ارزش های معنوی احتیاج دارد.
اساسی ترین چیزها؛
به نظر من در وهله اول ، امور معنوی ، علم ، هنر و بدون تردید خدمت به خلق.
برخوردتان با دانشجویان؛
اگر من به دانشجو برسم ، من سلام می کنم ؛ نه این که همیشه جواب سلام بدهم .
اگر با شما مزاح کنند؛
ما هم مزاح می کنیم.
بهترین هدیه؛
به عنوان یک معلم باید بگویم ؛ تشویق و ترغیب به فکرکردن در زندگی.
تکیه کلام همیشگی؛
حرف حسابتان چیست؛
عکس العمل بقیه؛
بعضی ها جدی می گیرند. بعضی ها می گویند ما حرف حسابی نداریم.
بیشترین عمری که دوست دارین از خدا بگیرین؛
ما تسلیم قضای الهی هستیم .
و... در پایان مصاحبه؛
افراد را به فکرکردن ، ارزشهای معنوی و اطلاعات دعوت می کنم .
تعریف شما از روشنفکر؛
کسی که براساس دلیل و منطق فکر کند و طرفدار امر عقلانی باشد و به ارزشهای انسانی و معنوی اهمیت بدهد.
حکایت روشنفکران ما؛
در چند دوره (پس از مشروطه با این که فرمانش را مراجع تقلید صادر کردند) عده ای سعادت را در تبعیت از غرب می دانستند، آن هم نه ارزشهای اساسی غرب.
تاثیر احزاب روشنفکری؛
(مثلا حزب توده و...) جز تزلزل اعتقادات معنوی و دینی ، اثر دیگری در احوال جامعه نداشتند.
جلال آل احمد؛
یک اشکالش این بود که اول توده ای شد.
نظرتان درباره توده ای ها؛
دولت ملی برای آنها هیچ ارزشی نداشت . (به دلیل علاقه به واگذاری امتیاز نفت شمال به شوروی).
علم در یک جمله؛
نظریه مبتنی بر دلیل .
آیا علم کشف است؛
خیر.
اگر دانشمند به سوال نهایی می رسید؛
نظریه علمی پایان یافته تلقی می شد.
یک توصیه جدی؛
آدم باید در زندگی چیز یاد بگیرد.
کتاب پرورش فکر؛
بررسی مقالات ارائه شده در 1998 به کنفرانس پاریس است .
نقد اساتید جهانی این رشته؛
کمتر به ارائه شیوه های اساسی می پردازند.
نگره شما؛
باید تفکر ، محور یادگیری باشد ؛ نه این که قاعده.
محور شیوه آموزش تان؛
حفظ کنند که فکر کردن چیه !.
چگونه؛
توجه به چگونگی تدوین مبحث علمی به وسیله دانشمند.
روش تحقیق کدومه؛
با استفاده از روش تحقیق.
محقق چطور آغاز می کنه؛
از برخورد با وضع نامعلوم .
سپس؛
پس از تحلیل به چیستی مساله اساسی می رسد.
منابع اطلاعات؛
تجربیات شخصی و دانشمندان دیگر، مشاهده ، آزمایش .
نظر شما؛
این حقیر عامل دیگری را مطرح کرده ام ؛ قدرت تخیل محقق .
و بعد؛
اطلاعات را تفسیر کرده ، به آنها معنا می بخشد.
این تئوری چیه؛
همان نظریه یا استنباط مدلل .
کارکرد روش شما در این باره؛
شاگرد را از همان اول به سوال اساسی مبحث برخورد می دهد.
ارائه دهنده بحث در کلاس ، بیشتر کیه؛
از نظر بنده خود شاگردان .
نقش استاد؛
هدایتگری فقط.
برای مقطع دکتری؛
نخیر. از کلاس اول ابتدایی.
نتیجه دانش آموزی این قضیه؛
لذت علم را می چشد.
کتابهای مورد علاقه؛
از خودم؛
خواهش می کنم :
نقد و خلاقیت در تفکر ، جامعه و تعلیم و تربیت ، پرورش تفکر ، چگونگی ارتقای سطح علمی کشور و «فلسفه ، مسائل فلسفی ، مکتب های فلسفی ، مبانی علوم »... .
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
