خصوصی‌سازی نخستین بانک دولتی با گام‌های لرزان

بر این اساس از مجموع 655 میلیون سهم بانک ملت تا پایان معاملات دیروز 340 میلیون سهم به فروش رسید همچنین قیمت نهایی فروش این سهم در ساعات پایانی معاملات به 105 تومان رسید که قیمت کف و حداقلی سازمان خصوصی‌سازی است.  معمولا رسم بر این است، قیمتی که ازسوی فروشنده سهام عرضه‌ می‌شود یک کف است که رقابت خریداران احتمالا، آن را افزایش خواهد داد اما آن‌گونه که بررسی روند قیمت سهام بانک ملت در طول روز کاری دیروز بورس نشان می‌دهد تا ساعت11 صبح قیمت این سهام حداکثر به یکصد تومان رسید که 5 تومان هم کمتر از کف پیش‌بینی فروشندگان است.

بر این اساس دیروز شاخص کل بورس 16/0 درصد کاهش یافت و به عدد 6/8376 واحد رسید. به همین ترتیب شاخص بازار اول2/0 درصد، شاخص بازار دوم 02/0 درصد، شاخص صنعت 16/0 درصد و شاخص50 شرکت برتر بورس 26/0 درصد کاهش یافت.

قطعیت معامله با ارفاق و تک‌ماده

با این حال اندکی پس از اتمام این عرضه و حدود یک ساعت بعد از بسته شدن بازار سهام، معاون توسعه و برنامه‌ریزی شرکت بورس از احتمال تشکیک در معامله سهام بانک ملت به دلیل نرسیدن به حد نصاب قانونی لازم خبر داد. به گفته علی سنگینیان، حدنصاب تقاضای خرید این سهام باید به عدد 393 میلیون سهم می‌رسید تا با توجه به پایان معامله سهام در ساعت 12 امکان پذیرفته شدن این معامله فراهم آید. اما چون این حدنصاب به دست نیامد، لازم بود تا در جلسه‌ای با حضور مسوولان بانک ملت، بورس و سازمان خصوصی‌سازی تصمیم‌گیری شود که آیا نماد بانک ملت در تابلوی بورس درج شود یا خیر.

سرانجام عصر دیروز خبرگزاری‌ها خبر دادند که این جلسه برگزار شده و حاضران با وجود نرسیدن سهام فروش رفته در مهلت قانونی به 50 درصد کل و با استفاده از اختیارات مدیرعامل شرکت بورس با قطعیت این معامله موافقت کردند تا این بانک با ارفاق و تک ماده به نخستین بانک دولتی در بورس وارد و در تابلوی اول مقیم شود.

خریداران کیستند؟

مساله دیگری که شاخص موفقیت و خصوصی‌سازی واقعی هر معامله بورسی در کشور است، ترکیب خریداران سهام عرضه شده یک بنگاه اقتصادی است. به عبارت بهتر هر قدر خریداران سرمایه‌گذار واقعی خصوصی‌باشند و شرکت‌های شبه دولتی مانند هلدینگ‌ها یا سرمایه‌گذاری‌ها جزو آن نباشند، خصوصی‌سازی واقعی تحقق بیشتری یافته است. عرضه سهام بانک ملت نیز از این قاعده مستثنا نیست. با این حال با این که ترکیب خریداران سهام دیروز این بانک رسما اعلام نشده، اما خبر می‌رسد که ظاهرا بخش عمده سهام عرضه شده یعنی بالغ بر 200 میلیون سهم را شرکت پس‌‌انداز کارکنان بانک ملت خریداری کرده و باقی 114 میلیون سهم توسط دیگر افراد خریداری شده است. با وجود این گفته می‌شود هیچ‌یک از نهادهای دولتی یا عمومی غیردولتی به علت وجود رد دیون بانک ملت به این بانک‌ها در معامله شرکت نکرده‌اند. با این حال رئیس سازمان خصوصی‌سازی می‌گوید:‌تمام خریداران سهام بانک ملت بخش خصوصی و افراد حقیقی بوده‌اند.

عرضه باقیمانده سهام بانک ملت؛ شنبه

مدیرعامل شرکت بورس گفت: با فروش سهام بانک ملت ارزش بازار سرمایه کشور با معادل یک میلیارد و 400 میلیون دلار افزایش به 442 هزار میلیارد ریال رسید.

حسن قالیباف اصل در مصاحبه با واحد مرکزی خبر افزود: 340 میلیون سهم بانک ملت با قیمت هر سهم 105 تومان و در مجموع 35 میلیارد و 800 میلیون تومان فروخته شد.

قالیباف اصل تصریح کرد: 315 میلیون سهم باقی مانده از 5 درصد سهام این بانک روز شنبه عرضه خواهد شد.

قالیباف اصل گفت: نام بانک ملت از 22 بهمن به عنوان چهارصد و چهل و هشتمین شرکت پذیرفته شده در فهرست نرخ‌های تابلوی اصلی بازار اول بورس اوراق بهادار تهران درج شده است.

وی تاکید کرد: درج نام بانک ملت در فهرست نرخ‌های بورس و عرضه سهام آن در روز چهارشنبه 30 بهمن 1387، به عنوان اولین بانک دولتی و پنجمین بانک در بورس اوراق بهادار تهران در گروه موسسه پولی و مالی بیانگر عزم جدی وزارت اقتصاد برای اجرای کامل سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی است.

مدیر عامل شرکت بورس گفت: این روند با درج نام بانک‌های صادرات ایران و تجارت پیگیری و با پذیرش و درج بیمه‌های دولتی کامل خواهد شد.

قالیباف اصل درباره روند آماده‌سازی بانک ملت برای واگذاری افزود: در اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی و مصوبه 2 مرداد 1386هیات وزیران مبنی بر موافقت با واگذاری 5 درصد از سهام بانک‌های ملت، تجارت، صادرات ایران و رفاه کارگران، فرآیند پذیرش سهام بانک‌های مزبور در دستور کار بورس اوراق بهادار تهران قرار گرفت.

وی تاکید کرد: نشست‌های آماده سازی بانک‌ها از اسفند 1385 در 17 جلسه با حضور نمایندگان سازمان خصوصی‌سازی، بانک‌های مشمول واگذاری و بورس برگزار شد.

مدیر عامل شرکت بورس اظهار کرد: نتیجه این نشست‌ها، تشکیل 3 کارگروه در وزارتخانه برای اجرایی کردن واگذاری سهام بانک‌های دولتی بوده است که کارگروه اول وظیفه جمع‌آوری تجارب دیگر کشورها در این زمینه را به عهده گرفت و موفق شد تجارب 22 کشور در کار خصوصی‌سازی در بانک‌ها را گردآوری کند.