ورزش و کاهش ریسک دیابت در نوجوانان

مطالعات جدید نشان داده نوجوانانی که فعالیت بدنی متعادل دارند، کالری بیشتری سوزانده و سوخت و ساز قند مناسب‌تری در مقایسه با همسالان غیر فعال خود دارند. در حقیقت این فعالیت بدنی به عنوان عاملی در جهت جلوگیری از دیابت تیپ 2 در آنها عمل می‌کند.

در مطالعه‌ای که اخیرا در مجلهDiabetes Care  به چاپ رسیده است، نقش فعالیت بدنی بر میزان سوخت و ساز در حال استراحت و نیز سوخت و ساز کربوهیدرات‌ها در 32 نوجوان دختر و پسر مورد بررسی قرار گرفت. برای اندازه گیری فعالیت بدنی از یک دستگاه کوچک که بر روی کمر افراد مورد مطالعه نصب می‌شود و میزان حرکت بدن را اندازه‌گیری می‌نماید، استفاده گردید. سوخت و ساز کربوهیدرات‌ها نیز توسط آزمایش تحمل به گلوکز مورد بررسی قرار گرفت.

 نتایج این مطالعه حاکی از آن است، نوجوانانی که در طول یک هفته فعالیت متوسطی داشتند به طور عمومی سوخت و ساز بالاتری در زمان استراحت نسبت به افراد غیر فعال داشتند. در ضمن توانایی این افراد در سوخت و ساز طبیعی کربوهیدرات‌ها در مقایسه با افراد غیر فعال به مراتب بهتر بود. لازم به ذکر است که آزمایش تحمل گلوکز وقتی مختل باشد، استعداد ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد.

نکته جالب دیگری که از این مطالعه به دست آمد آن بود که برای بهبود سوخت و ساز کلی بدن و بویژه متابولیسم قندها نیازی به ورزش سنگین نمی‌باشد؛ چرا که فعالیت بدنی متوسط از قبیل پیاده‌روی هم در این زمینه می‌تواند موثر باشد. در نتیجه نوجوانان و جوانان که بهانه درس و عدم وقت را برای مراجعه به ورزشگاه‌ها و برگزاری ورزش سنگین همیشه ذکر می‌نمایند؛ از کنترل وزن و نیز قند خون خود نبایستی ناامید شوند.

نکته عملی: با توجه به شیوع دیابت نوع دوم، کاهش سن ابتلا به آن در سال‌های اخیر و عوارض غیرقابل انکار این بیماری؛ پیشگیری از آن در سنین ابتدایی عمر نقش مهمی در تامین سلامتی نسل جوان خواهد داشت. فعالیت بدنی منظم و متوسط به صورت پیاده‌روی در نوجوانان همانند بزرگسالان، نقش مهمی در کنترل وزن و نیز تنظیم قند خون خواهد داشت.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه و فوق‌تخصص دیابت و چاقی