فرش ایران با 4 هزار سال قدمت برلبه پرتگاه

عبدالله احراری در گفت ‌و‌گو با ایسنا، با بیان این مطلب اظهار کرد: قاچاق فرش یکی از معضلات صنعت فرش و بافندگان فرش بوده که در شرایط کنونی باعث رکود فرش در داخل کشور شده است و هم در بازار داخلی و هم در بازار خارجی مشکلاتی را برای این صنعت به وجود بیاید.

وی با اشاره به تفاوت قیمت فرش ایرانی با فرش کشورهایی چون افغانستان، پاکستان و هند یادآور شد: این تفاوت قیمت باعث ورود فرش از این کشورها به داخل ایران و بازار فرش مشهد از نیمه دوم سال گذشته شد.

این مدرس فرش با بیان این که این فرش‌ها از نظر کیفیت اصلا قابل مقایسه با فرش ایرانی نیستند، ادامه داد: بخشی از این فرش‌های قاچاق به بازار مشهد راه پیدا کرد و در بازار داخل به فروش رسید و بخشی از آن با نام فرش ایرانی مجددا به کشورهای دیگر صادر شد، که منجر به تضعیف جایگاه فرش ایرانی شد.

احراری عامل دیگر رکود قیمت فرش در داخل کشور را مساله خشکسالی دانست و افزود: تولید فرش به دلیل خشکسالی و در نتیجه روی آوردن کشاورزان و دامداران به قالیبافی، افزایش داشت که نهایتا منجر به رکود قیمت فرش شد.

وی ادامه داد: فرش یک کالای ضروری و دارای کشش بسیار بالا است و به محض بروز کوچکترین مساله اقتصادی آسیب می‌بیند، لذا بحران اقتصاد غرب نیز بر روی وضعیت صنعت این کالا تاثیراتی گذاشته است.

این محقق با اشاره به نابسامانی کنونی در صنعت فرش، خاطرنشان کرد: سه عامل قاچاق، خشکسالی و بحران اقتصادی و از همه مهمتر قاچاق فرش، باعث کاهش 30 درصدی قیمت فرش از ابتدای سال تاکنون شده است که این کاهش باعث شد بخشی از بافندگان کارگاه‌های بافندگی خود را ترک کنند.

بعضی قالیبافان کارگاه‌های خودرا ترک کرده‌اند

وی درخصوص وضعیت قالیبافان در استان اظهار کرد: در گذشته حدود 180 هزار نفر بافنده در سطح استان فعال بودند که این تعداد در 100 کارگاه قالی‌بافی کار می‌کردند، ولی به دلیل رکود حاکم بر بازار فرش، حدود 30 الی 40 درصد از این افراد کارگاه‌های قالی بافی خود را ترک کرده و به مشاغل دیگر روی آوردند به طوریکه در حال حاضر 130 هزار نفر بافنده در استان مشغول به کار هستند.

وی با اشاره به بهداشتی بودن برخی کارگاه‌های قالیبافی استان در قالب طرح "بقا"، اذعان کرد: وضعیت کارگاه‌های قالیبافی در مناطق محروم استان، نامطلوب است و کار کردن در این کارگاه‌ها در درازمدت باعث بیماری قالیبافان می‌شود که رفع این مشکل نیازمند نقش فعال وزارت بهداشت در این زمینه است.

احراری بیمه قالیبافان را فقط شامل بیمه بازنشستگی دانست و افزود: بیمه درمانی در بیمه قالیبافان وجود ندارد و تامین هزینه معاینات پزشکی برای بیشتر قالیبافان مقدور نیست.

این محقق با بیان اینکه 150 هزار نفر از جمعیت یک میلیون و 500 هزار نفری قالیباف کشور بیمه شده‌اند، ادامه داد: متولی قانونی این صنعت یعنی مرکز ملی فرش پیگیر این موضوع است که امیدواریم مساله بیمه درمانی قالیبافان هم بزودی حل شود.

وی ادامه داد: مشکل دیگر بیمه قالیبافان، کامل نبودن بیمه بازنشستگی آن‌هاست که مشکلات معیشتی قالیبافان را تحت پوشش قرار نمی‌دهد و به علت ناچیز بودن مبلغ پرداختی، بیمه‌ای کامل‌ نیست.

وی سطح دستمزد روزانه کارگران در کارگاه‌های قالیبافی را بین 3 تا 6 هزار تومان دانست و افزود: درآمد ماهیانه یک کارگر در بهترین حالت 150 تا 200 هزار تومان در ماه است که با توجه به تورم موجود در جامعه حداقل مبلغ پرداختی می‌باشد.

وی با اشاره به تدوین استانداردهایی برای صنعت فرش از سوی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در چندین سال قبل، تصریح کرد: متاسفانه در حال حاضر استانداردهای استفاده از مواد اولیه مرغوب و استفاده از گره‌های استاندارد در فرش اجرا نمی‌شود و در حال حاضر شاهد انواع و اقسام مواد اولیه نامرغوب و پشم و پنبه بی‌کیفیت در بازار فرش بوده و استفاده از این مواد، به معضلی در این صنعت تبدیل شده است.

وی در ادامه به تسهیلات بنگاه‌های زود‌بازده برای تولیدکنندگان فرش اشاره کرد و افزود: تولیدکنندگان و بافندگان فرش تا حدودی از این تسهیلات استفاده کرده‌اند، ولی این تسهیلات به نسبت جمعیتی که در این بخش فعال‌اند و نسبت به سهمی که در تولید دارند، بسیار ناچیز است.

احراری ادامه داد: متاسفانه بسیاری از پرونده‌های دریافت این تسهیلات در شهرستان‌های استان از جمله تربت حیدریه و گناباد راکد مانده است و به دلایل مختلف بانک از دادن تسهیلات به بافندگان خودداری می‌کند ولی کارگاه‌های قالیبافی که به طور مجتمع کار می‌کنند، توانسته‌اند از این تهسیلات استفاده کنند.

این مدرس فرش تاکید کرد: با تمام مشکلاتی که بر سر راه صنعت فرش وجود دارد اما همچنان جهانیان فرش را با نام ایران و ایرانی را هم با این فرش می‌شناسند و هنوز هم فرش ایران در بازارهای مختلف رتبه اول را به خود اختصاص داده است.

وی خراسان رضوی را یکی از قطب‌های تولید فرش دانست و تصریح کرد: این استان جزو 15 استان کشور است که عمده تولید فرش را دارند و خراسان دارای پتانسیل‌های بالقوه و سابقه تاریخی در ارتباط با صنعت فرش است.

این کارشناس فرش به ایسنا گفت: وجود پشم مرغوب، رنگدانه‌های گیاهی فراوانی و پرورش کرم ابریشم، نشان دهنده این است که استان خراسان رضوی بیشترین پتانسیل بالقوه برای تامین مواد اولیه فرشبافی را دارد.

وی ادامه داد: بخش جنوبی استان اقلیم‌هایی برای توسعه قالیبافی دارد و در بخش مرکزی و در شمال استان نیز تعداد قابل توجهی از کشاورزان و عشایر به دلیل خشکسالی، به فرش بافی می‌پردازند و در مجموع این عوامل و سابقه تاریخی و تنوع در سبک‌های فرش‌بافی بر شهرت فرش استان خراسان رضوی افزوده است.

احراری با اشاره به اتحادیه صنف بافندگان فرش در استان، افزود: وظیفه این صنف، شناسایی و صدور پروانه کسب برای کارگاه‌های قالیبافی است و علاوه بر آن اتحادیه صادرکنندگان فرش و اتحادیه صنف فروشندگان فرش مشهد نیز درحال فعالیت هستند.