بنیانگذار طنز برای کودکان و نوجوانان

در ارتباط با ویژگی‌های اخلاقی و ادبی استاد منوچهر احترامی نکات متعددی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می‌کنم:

1ــ روانشاد احترامی جزو گروهی از طنزپردازان بود که نقش انتقال تجربه‌های خودشان را به نسل جدید به خوبی انجام دادند؛ در واقع ایشان در کنار فعالیت‌های مختلف یک معلم واقعی بودند.

2ــ منوچهر احترامی بسیار اهل مطالعه بود و روحیه پژوهشگری خاصی داشت. آثار به جامانده از ایشان مانند طنز در ادبیات تعزیه بسیار قابل تامل است. احترامی مانند کودکی که با اسباب‌بازی جدیدی شاد می‌شود، با یک کشف جدید که حاصل مطالعاتش بود ناگهان دگرگون می‌شد. به‌خاطر می‌آورم گاهی با بنده تماس می‌گرفتند و با خوشحالی از کشف طنزهایی در آثار عطار سخن می‌گفتند. امیدوارم حاصل مطالعات ایشان در ارتباط با طنز در آثار عطار ــ که اتفاقا بسیار هم مورد غفلت قرار گرفته ــ  در آینده منتشر شود.

3ــ تشویق نسل جوان به مطالعه نیز همواره در کلام ایشان وجود داشت، بویژه در برخورد با جوان‌هایی که تصور می‌کردند طنز راه فراری برای مطالعه نکردن است، این موضوع کاملا به چشم می‌آمد. استاد منوچهر احترامی همیشه اعتقاد داشت کار در حوزه طنز نیازمند مطالعه دقیق و عمیق است.

4ــ صبوری و آزادمنشی، دیگر ویژگی مهم اخلاقی ایشان بود و تا آنجا که من به خاطر دارم کمتر سازمان یا نهادی موفق شد برای ایشان بزرگداشتی بگیرد. فقط شاید یکی دو مراسم این‌گونه آن هم تقریبا بدون اطلاع قبلی ایشان برگزار شد.

5ــ منوچهر احترامی با این‌که خودش 67 بهار را تجربه کرده بود و همین گذر زمان او را دچار بیماری کرده بود ولی تا همین اواخر در منزلش وظیفه پرستاری و پذیرایی از مادرش را بر عهده داشت. احترامی همیشه با شوق از خدمت کردن به مادرش یاد می‌کرد و یک لحظه از حرمت گذاشتن به مادر غافل نبود.

6 ــ بواقع منوچهر احترامی را باید پایه‌گذار طنز کودک و نوجوان در ایران دانست چراکه پیش از او آثار طنز درباره کودکان وجود داشت اما طنز برای کودکان نداشتیم. آثاری همچون «حسنی نگو یه دسته‌گل»، «خروس نگو یه ساعت»، «خرس و کوزه عسل» و «دزده و مرغ فلفلی» کتاب‌های شاخص و جریان‌سازی هستند که در این زمینه یعنی ادبیات کودک و نوجوان خلق شدند.

7‌ــ بخش دیگر کار ایشان، توانمندی در خلق نقیضه بود که در این حوزه سرمشق بسیاری از طنزپردازان شد.

ابوالفضل زرویی نصرآباد