نواری شیری رنگ بر پهنه تاریک آسمان

آخر این هفته به دلیل تقارن با ایام رحلت رسول اکرم (ص) و شهادت امام هشتم تعطیل است . اما از آن رو که آخر ماه قمری است و ماه عملا در آسمان حضور ندارد ، یکی از بهترین زمانهای گشت و گذار رصدی نیز هست .

کد خبر: ۲۳۲۶۷

مهمتر آن که هم می توان جلوه زیبای آسمان زمستانی را دید که پس از غروب خورشید ظاهر و یکی دو ساعت بعد محو می شود و هم منظره بدیع آسمان تابستانی را که پس از نیمه شب به اوج زیبایی خود می رسد. در میان این اجرام ، راه شیری از بقیه بیشتر خودنمایی می کند. راه کهکشان که قدیمی ترها به آن «راه مکه» و «شاهراه علی» می گفتند، همان کهکشانی است که ما هم عضو آن هستیم ، یکصد هزار سال نوری قطر دارد و بیش از یکصد میلیارد ستاره را در خود جای داده است . ما در فاصله 20هزار سال نوری از لبه کهکشان قرار داریم و به همین دلیل ، قلب کهکشان را می توانیم به صورت محدوده ای عریض تر و پرنورتر بین صور فلکی قوس و عقرب مشاهده کنیم . تاکنون از خود پرسیده اید چرا ما راه شیری را باید به این شکل ببینیم . چرا مثلا تمام آسمان مانند این مسیر، شیری رنگ نیست؛ دلیل این ماجرا به شکل کهکشان ما بازمی گردد. کهکشان ها به چهار گروه عمده تقسیم می شوند: بیضوی ، مارپیچی ، مارپیچی میله ای و نامنظم . کهکشان ما از نوع مارپیچی میله ای است . یعنی یک هسته کروی شکل دارد و چند بازوی بزرگ از آن خارج شده و در جهت چرخش به دور مرکز کهکشان آرایش گرفته اند (حتما این پدیده را دیده اید. وقتی مثلا خمیری را هم می زنید، خطوطی خمیده در جهت چرخش ایجاد می شود). این بازوها نسبت به قطر هسته ، ضخامت کمتری دارند و اگر از لبه نگاه کنیم ، به صورت یک قرص مشاهده می شوند. نوار پهن راه شیری هم چند بازوی اصلی و فرعی راه شیری است که ما آنها را از بیرون می بینیم و به همین دلیل آن طور دیده می شوند. اما ستارگانی که در آسمان و در مناطق مختلف آن می بینیم ، همگی در همسایگی ما قرار دارند و در واقع متعلق به بازویی هستند که ما هم آنجا هستیم . چون درون بازو هستیم ، اجرام را در مکانهای مختلف می بینیم و به همین دلیل ، تمام آسمان پر از ستاره است . راه شیری مملو از سحابی ها و خوشه های باز ستاره ای است و با رصد آنها می توانید به شگفتی های آسمان پی ببرید. اما جمعه شب ، پس از غروب می توانید هلال زیبای شب اول ماه ربیع الاول را مشاهده کنید که همراه با زمین تابی درخشان در نزدیکی افق می درخشد. هلال بیش از یک ساعت پس از خورشید غروب می کند و اگر هوا ابری نباشد، می توانید آن را بسادگی رصد کنید. بنابراین روز شنبه سیزدهم اردیبهشت مصادف با نخستین روز از ماه ربیع الاول خواهد بود.