رکوردهای خیره‌کننده و سهم ایران

در سال 2008 دایرون روبلس دونده 22 ساله کوبایی پدیده ماده 110 متر با مانع بود.او در رقابت‌های جهانی سال 2007 در اوزاکا چهارم شد. اما سال 2008 را با امیدواری آغاز کرد. جوان کوبایی در دوسلورف آلمان رکورد ماده 60 متر با مانع کشورهای منطقه کارائیب را شکست و سپس به مسابقات داخل سالن قهرمانی جهان در والنسیا رفت. او امیدوار بود لیوشیانگ قهرمان جهان و المپیک را مغلوب کند. اما استارت بد او، سبب شد که به هدفش نرسد. شیانگ به سهولت اول شد. اما دوبلس آنچه را که می‌خواست در مسابقات فضای باز به دست آورد. او در ماه ژوئن در شهر او ستراوا رکورد جهانی لیوشیانگ در ماده 110 متر با مانع را شکست و رکورد جدید 12 ثانیه و 87 صدم ثانیه را ثبت کرد که از رکورد قبلی،  یک صدم ثانیه بهتر بود. او پیش از المپیک پکن در 3مسابقه دیگر به حد نصاب‌هایی زیر13 ثانیه رسید تا نشان دهد بخت زیادی برای کسب مدال طلای المپیک دارد.

در المپیک پکن علاقه‌مندان دوومیدانی بی‌صبرانه منتظر رقابت تماشایی لیوشیانگ و وایرون روبلس بودند. شیانگ از مدت‌ها پیش تدارک دیده بود تا از عنوان قهرمانی خود در المپیک آتن، در ورزشگاه لانه پرنده و در حضور هموطنان خود دفاع کند. اما در همان مسابقه مقدماتی و در خط استارت دچار ناراحتی و درد شدید تاندون آشیل شد و نتوانست مسابقه را آغاز کند. دایرون دوبلس به سادگی تا فینال پیش رفت و آنجا با زمان 12 ثانیه و 93 صدم ثانیه اول شد و طلا گرفت. نفر دوم که با اختلاف زیاد به خط پایان رسید، دیوید پینDavid payne  از آمریکا بود که زمان 13 ثانیه و 17 صدم ثانیه را کسب کرد. لیوشیانگ آخرین روزهای سال 2008 مجبور شد آشیل تاندون خود را به تیغ جراحی بسپارد و به نظر می‌رسد دست کم تا چند ماه دیگر باید استراحت کند.

در ماده 400 متر با مانع ابتدا حرف اول را در سال 2008 برشاون جکسون دونده 25 ساله آمریکایی زد. او فصل دوومیدانی را با 4 پیروزی در مسابقات لیگ طلایی آغاز کرد. اما نتوانست دوام یابد. او در مسابقات انتخابی تیم ملی دوومیدانی آمریکا شکست خورد و در المپیک پکن به مدال برنز قناعت کرد. آنجلوتیلو که جکسون را برده بود. در المپیک پکن با ثبت زمان 47 ثانیه و 25 صدم ثانیه به مدال طلا رسید و دونده‌ای به نام کلمنت مدال نقره را کسب کرد. تیلور در مسابقه دو 4 در 400 متر امدادی المپیک هم شرکت کرد و یک مدال طلای دیگر به دست آورد. در جدول 100 دونده برتر دو 400 متر با مانع در سال 2008 نام 30 دونده از آمریکا به چشم می‌خورد. در این جدول 10 ژاپنی و 6 جامائیکایی جا گرفته‌اند.

حکومت چهره‌های تازه در پرش‌ها

سال 2008 برای استفان هولم قهرمان سوئدی پرش ارتفاع در بازی‌های المپیک آتن، سال خوبی نبود. البته او در مسابقات داخل سالن قهرمانی جهان موفق بود و به مدال طلا رسید. ولی در المپیک پکن ناکام شد. هولم در مسابقات داخلی سالن قهرمانی جهان که در والنسیای اسپانیا برگزار شد از مانع 2 متر و 36 سانتی‌متری گذشت.
پیش از المپیک هولم پایدارترین پرش‌کننده ارتفاع بود. اما در المپیک چهارم شد و حتی نتوانست به مدال برنز دست یابد.

در عوض آندری سیلنوف روسی با حد نصاب 2 متر و 36سانتی‌متر مدال طلای المپیک را به گردن آویخت. نکته جالب این که سیلنوف در مسابقات انتخابی تیم ملی دوومیدانی روسیه،  با عبور از مانع 2 متر و 30 سانتی‌متری به عضویت تیم المپیک روسیه در نیامد. اما وقتی 6 روز بعد در لوزان سوئیس با عبور از مانع 2 متر و38 سانتی‌متر، رکورد شخصی‌اش را شکست، مسوولان دوومیدانی روسیه او را در ترکیب تیم اعزامی به المپیک قرار دادند.

در سال 2009 سیلنوف مطرح‌ترین پرش‌کننده جهان خواهد بود و به اعتقاد کارشناسان دوومیدانی این قهرمان 24 ساله روس، در مسابقات جهانی برلین بخت اول قهرمانی را خواهد داشت.

حال می رسیم به پرش با  نیزه فصل این ماده با درخشش استیو هوکر استرالیایی آغاز شد. او با عبور از مانع 6 متری، ششمین پرنده در تاریخ پرش با نیزه شد که از مانع 6 متری می‌گذشت. اولین توفیق این پرش‌کننده در مسابقات جوانان جهان در سال 2000 بود که چهارم شد. او در 22 سالگی موفق به عبور از مانع 5‌‌متر و 65 سانتی‌متری شد و در سال 2006 حد نصابش 5 متر و 96 سانتی‌متر شد. اما در مسابقات جهانی سال 2007 مقامی بهتر از نهم کسب نکرد. او پیش از المپیک پکن در شهر لندن نتیجه خوب 5 متر و97 سانتی‌متر را به دست آورد.

این پرش‌کننده استرالیایی در پکن نتوانست توفیق لندن را تکرار کند و با همه تلاش خود جایگاهی بهتر از چهارمی کسب نکرد. برادواکر از آمریکا در المپیک پکن با حد نصاب 5 متر و 96‌سانتی متر اول شد. بهترین پرش هوکر 5 متر و 90 سانتی‌متر بود.

در پرش طول ایروینگ سالادینو، پرش‌کننده پانامایی به درخشش سال 2007 خود ادامه داد. او در سال 2007 در تام 9‌مسابقه‌ای که شرکت کرده بود، ول شد. او اواسط بهار به حد نصاب عالی 8 متر و 73 سانتی‌متر رسید. پس از آن از ناحیه زانو آسیب دید، اما خوش اقبال بود که برای حضور در المپیک پکن به موقع آمادگی‌اش را به دست آورد و با کسب مدال طلا، اولین ورزشکار در تاریخ پاناما شد که طلای المپیک را کسب کرده بود.

در پرش سه‌گام، سال 2008 رقابت‌ها بدون کریستین اولسون سوئدی برگزار شد. او به علت مصدمیت فقط نظاره‌گر رقابت دیگر قهرمانان بود. مسابقات داخل سالن با درخشش فیلیپس آیدوو از بریتانیا آغاز شد.

او پیش از المپیک در چند مسابقه مهم به مقام اول رسید. در المپیک پکن اوج آمادگی‌اش را نشان داد و با ثبت حد نصاب 17‌متر و 62 سانتی‌متر مدال نقره را به گردن آویخت. مدال طلا را پرش‌کننده آماده‌تری به نام نلسون اِوُ را کسب کرد. این مرد 24‌ساله پرتغالی در مسابقات جهانی 2007 اوزاکانیز اول شده بود. در پکن او حد نصاب 17 متر و 67 سانتی‌متر را به دست آورد. جالب این که یک قهرمان گمنام از جزایر باهاما برنده مدال برنز شد.

در جمع 100 قهرمان برتر ماده پرش سه گام در سال 2008، روسیه با 14 ورزشکار در صدر قرار گرفت و آمریکا با 9 و چین با 6 ورزشکار دوم و سوم شدند. در پرش طول 15 نفر از جمع 100نفر اول آمریکایی و 8 نفر روسی بودند، اما در پرش ارتفاع، روسیه با داشتن 13 قهرمان در جمع 100 قهرمان برتر، اول شد و آمریکا با 12 قهرمان و بریتانیا با 7 قهرمان دوم و سوم شدند.

احسان حدادی در حسرت مدال المپیک

در سال 2008 رقابت نزدیکی بین پرتابگران سرشناس دیسک وجود داشت و هر یک از نامداران این رشته، امیدوار بودند که در المپیک پکن به مدال طلا برسند. اما در نهایت گردکانتر پرتابگر 196 سانتی‌متری استونی مرد اول پرتاب دیسک جهان در سال 2008 شد. کانتر که سال‌ها در سایه ویرجیلیوس الکنا قرار داشت، در مسابقات قهرمانی سال 2007 در اوزکای ژاپن به اولین مدال طلای جهانی خود رسید و الکنای آسیب دیده را مغلوب کرد.

اما الکنا از آغاز سال 2008 گفته بود که حتما با موفقیت از عنوان قهرمانی خود در دو المپیک 2000 سیدنی و 2004 آتن دفاع خواهد کرد. اما سیر صعودی احسان حدادی و پرتاب‌های خوبش همه رقیبان او از جمله الکنا را نگران کرد، به طوری که الکنا در مصاحبه‌ای تاکید کرد اگر حدادی به پیشرفت خود در تابستان 2008 نیز ادامه دهد، مرد شکست ناپذیر پرتاب دیسک حتی در المپیک خواهد شد. حدادی در برلین هم بر الکنا و هم برکانتر پیروز شد و پس از آن به تالین استونی رفت و آنجا نیز کانتر را در برابر چشمان هزاران هموطنش مغلوب کرد. کانتر خیلی راحت شکست را پذیرفت. اما همانجا نشان داد که با تمام توان در مسابقات شرکت نمی‌کند و هدف اصلی‌اش المپیک است.

حدادی در تالین دیسک را 69 متر و 32 سانتی‌متر پرتاب کرد و یک رکورد جدید آسیایی به جا گذاشت. اما در مسابقات گوناگون فصل، این کانتر بود که پرتاب‌های بیشتری را ثبت کرد. او در سال 2008 دیسک را چند بار بیش از 70 متر پرتاب کرد که بهترین حد نصاب فصل او 71 متر و 88 سانتی‌متر بود. با همین حد نصاب کرد و صدر پرتابگران دیسک جهان در سال 2008 قرار گرفت. او پنجم ماه می به این توفیق رسید. 15 روز بعد الکنا حد نصاب 71 متر و 25 سانتی‌متر را کسب کرد و با همین حد نصاب، دومین پرتابگر سال 208 شد. الکنا در ماه ژوئیه با پرتاب 70 متر و 86 سانتی‌متر کانتر را مغلوب کرد. اما در پکن داستان تغییر یافت. در ورزشگاه لانه پرنده شهر پکن، خیلی‌ها روی احسان حدادی حساب می‌کردند و آنهایی که خوشبینی زیادی نداشتند، دست کم می‌گفتند حدادی به مدال برنز می‌رسد. اما او عملکرد ضعیفی داشت و نتوانست حتی از مرحله مقدماتی صعود کند. ظاهرا آسیب‌دیدگی عضله سینه علت اصلی ناکامی حدادی بود. اما به گفته خودش و برخی از اهالی دوومیدانی در زمینه آماده‌سازی او برای حضور در المپیک کوتاهی شده بود و او در مسابقات جایزه بزرگ پیش از اندازه برخود فشار وارد کرده بود که نتیجه‌اش آسیب دیدگی بود.

در المپیک پکن گردکانتر با حد نصاب 68 متر و 82 سانتی‌متر مدال طلا گرفت. به این ترتیب به شانزدهمین پیروزی فصل خود در مجموع 21 مسابقه دست یافت. الکنا این بار با پرتاب 67 متر و 69 سانتی‌متر به مدال برنز قناعت کرد.

مالا چوفسکی نفر دوازدهم مسابقات جهانی سال 2007،‌ در پکن خوش درخشید و مدال نقره را به دست آورد. او دیسک را 67 متر و 82 سانتی‌متر پرتاب کرد که بهترین حد نصاب او در سال 2008 به شمار می‌آید. ماریو پستانو از اسپانیا که در ماه ژوئیه حد نصاب 69 متر و 50 سانتی‌متر را کسب کرده بود، باهمین حد نصاب، سومین پرتابگر برتر دیسک در سال 2008 شد. احسان حدادی نیز با همان پرتاب 69 متر و 32 سانتی‌متر در تالین، جایگاه چهارم بهترین پرتابگران سال را به خود اختصاص داد و بالاتر از یان والتز آمریکایی و روبرت هارتینگ آلمانی ایستاد. مالاچوفسکی لهستانی با همان پرتابی که در المپیک او را به مدال نقره رساند، نفر هفتم جهان در سال 2008 شد. به نظر می‌رسد در سال 2009 ویرجیلیوس الکنا در مسابقات شرکت نکند و عملا بازنشسته شود. زیرا او بهار آینده 37 ساله می‌شود. اما کانتر 29ساله همچنان در رقابت‌ها حاضر خواهد بود. او گفته قصد دارد در مسابقات قهرمانی جهان که تابستان آینده در برلین آلمان برگزار می‌شود، رکود جهان را بشکند. کانتر گفت: من به این که قهرمان جهان و المپیک شوم، ایمان داشتم و به هدفم رسیده‌ام. حالا ایمان دارم که رکورد جهان را هم خواهم شکست. احسان حدادی نیز گفته در سال 2009 دیسک را به مسافتی بیش از 70متر پرتاب خواهد کرد.

اقتدار بکه‌له در دوهای استقامت

در دوهای استقامت، کنه‌نیسا بکه‌له، در سال 2008 نیز حرف اول را زد. اولین موفقیت او المپیک پکن بود که به مدال طلای مواد 50 هزار متر و ده هزار متر رسید. او که رکورد جهانی این 2ماده را در اختیار دارد، در مسابقات دوی صحرانوردی قهرمانی جهان هم اول شد. بکه‌له با 2 طلای خود در پکن، خاطره پیروزی هموطنش میروتس یفتر در المپیک 1980 مسکو را زنده کرد. یفتر در آن المپیک در هر دو ماده 5 هزار متر و ده هزار متر اول شده بود. پیش از این 2 دونده اتیوپیایی، لاسه ویرن فنلاندی در 2‌المپیک 1972 مونیخ و 1976 مونترال در 2 ماده مذکور اول شده و 4 مدال طلا کسب کرده بود.

گبر سلاسی، خبرساز دوی ماراتن

در سال 2008، مطرح‌ترین دونده در دوهای جاده، هایله گبر سلاسی، قهرمان معروف اتیوپیایی بود که هم رکورد جهانی تازه‌ای در دوی ماراتن ثبت کرد و هم حرف‌هایش درباره آلودگی هوای پکن جنجال‌ساز شد. سال 2008 را در ماراتن مارتین لل از کنیا با پیروزی در دوی ماراتن لندن آغاز کرد. این دونده که در مسابقه نیمه‌ماراتن قهرمانی جهان در سال 2003 اول شده بود، در المپیک پکن پنجم شد.

در المپیک پکن، ساموئل وانجیرو دونده کنیایی با ثبت زمان 2ساعت و 6 دقیقه و 32 ثانیه هم اول شد و هم رکورد المپیک را شکست. این دونده رکورددار دوی نیمه ماراتن جهان است که در سال 2007 موفق شده بود به رکورد جهانی 58 دقیقه و 33 ثانیه برسد.

اما گبر سلاسی که فقط مسابقه ماراتن المپیک را تماشا کرده بود، پس از المپیک، در شهر برلین ثابت کرد که بهترین دونده ماراتن جهان است.

او مسافت 42 کیلومتر و 195 متری مسابقه را در 2 ساعت و 3دقیقه و 59 ثانیه پیمود و رکورد قبلی جهان را که سال 2007 در همین شهر برلین به جا گذاشته بود، 27 ثانیه کاهش داد و اولین دونده در تاریخ دوی ماراتن شد که این مسابقه را زیر 2 ساعت و 4دقیقه می‌دوید.

رمزی ، مرد طلایی دوی 1500 متر

در سال 2008 در ماده 800 متر ابوبکر کاکی از سودان بهترین حدنصاب را کسب کرد. او این مسافت را در یک دقیقه و 42 ثانیه و 69 صدم ثانیه پیمود. او پیش از رقابت‌های جهانی داخل سالن در 2 مسابقه پیروز شده بود. سپس رکورد جوانان جهان را شکست که بهترین حد نصاب سال شد. پیش از المپیک پکن در 3 مسابقه دیگر اول شد. اما در المپیک ناکام ماند و در عوض ویلفرد بونگی از کنیا در میان شگفتی همگان مدال طلا را به گردن آویخت. در این ماده، سجاد مرادی بهترین دونده نیمه‌استقامت ایران در جدول بهترین‌های سال، در جایگاه 34 قرار گرفت. او در بازی‌های المپیک پکن با صعود از مرحله مقدماتی به مرحله نیمه‌نهایی رسید. البته حد نصاب یک دقیقه و 45 ثانیه و 14صدم ثانیه او، بیست‌وچهارمین رکورد برتر دوی 800 متر در سال 2008 بوده است.

وی در بین دوندگان آسیایی، سومین دونده برتر سال است، اما احسان مهاجر شجاعی در مکان 97 جهان قرار گرفت.

در دوی 1500 متر، دانیل کومن از کنیا بهترین حدنصاب سال را به نام خود ثبت کرد. او این مسافت را در 3 دقیقه و 31ثانیه و 49 صدم ثانیه پیمود. آگوستین چوگه و آسبل کیپ روپ (Asbel kiprop) دومین و سومین حدنصاب برتر سال را به دست آوردند. اما این دوندگان در المپیک نتوانستند رشید رمزی 28 ساله را مغلوب کنند.

رمزی سال پیش در مسابقات جهانی اوزاکا برنده مدال نقره شده بود، در حالی که در مسابقات جهانی سال 2005 در هلسینکی فنلاند در دو ماده 800 متر و 1500 متر قهرمان شده بود.

او در پکن آمادگی مطلوبی نشان داد و خیلی راحت به فینال راه یافت. در مسابقه فینال رقابتی نزدیک و نفسگیر با آسبل کیپ روپ داشت و تنها با 17 صدم ثانیه اختلاف اول شد. حد نصاب دونده بحرینی مراکشی‌تبار 3 دقیقه و 32 ثانیه و 94 صدم ثانیه بود.

یوسین بولت، پدیده بزرگ سال

در سال 2008 بیشترین پویایی دوومیدانی جهان در دوهای سرعت بوده که شاهد شکسته‌شدن چند رکورد جهانی و رقابت تماشایی دوندگان و ظهور پدیده‌ای به نام یوسین بولت بودیم.

او در تابستان 2007 رکورد شخصی 10 ثانیه و 3 صدم ثانیه را به دست آورد. سال 2008 را با مساوی کردن با رکورد خود آغاز کرد و اواسط بهار رکورد 9 ثانیه و 76 صدم ثانیه را بر جای گذاشت. اما مدتی بعد قدرت خارق‌العاده خود در دوی 100 متر را در مسابقات جایزه بزرگ نیویورک نشان داد و توانست رکورد جهانی تازه‌ای با زمان 9 ثانیه و 72 صدم ثانیه را ثبت کند. او 2صدم ثانیه رکورد آسفا پاول هموطنش را شکست. بولت پیش از المپیک در استکهلم سوئد مغلوب آسفا پاول شد. پاول با کسب زمان 9 ثانیه و 88 صدم ثانیه، یک صدم ثانیه از او سریع‌تر دوید.

پاول با این پیروزی خود را به عنوان مدعی اول کسب مدال طلای المپیک پکن مطرح کرد. در المپیک پکن یوسین بولت چنان قدرتمند و سریع دوید که به او لقب مرد باد را دادند. او با ثبت رکورد جهانی 9 ثانیه و 69 صدم ثانیه، به راحتی اول شد و به بازی‌های المپیک پکن گرما و هیجان تازه‌ای داد.

دونده 21 ساله جامائیکایی پس از آن تمرکز خود را روی دوی 200 متر قرار داد که رشته مورد علاقه‌اش بود. آیا می‌توانست رکورد جهانی مایکل جانسون را هم بشکند؟ بولت پیش از المپیک در تمام مسابقات خود در دوی 200 متر اول شده بود و حالا رقیبی جدی در المپیک نداشت. این دونده تا تابستان 2008 در مسابقات مختلف 14 بار مسافت 200 متر را زیر 20 ثانیه دویده بود. در المپیک نیز آن‌گونه که پیش‌بینی می‌شد، بسیار عالی دوید و زمان شگفت‌انگیز 19 ثانیه و 30 صدم ثانیه را به دست آورد تا 2صدم ثانیه رکورد جهانی مایکل جانسون را کاهش دهد. خیلی‌ها بر این باور بودند که رکورد 12 ساله مایکل جانسون تا سالیان دراز دیگری شکسته نخواهد شد، اما یوسین بولت خط قرمزی روی این باورها کشید.

او و هم‌تیمی‌هایش در مسابقه دوی 4 در 100 متر امدادی المپیک پکن هم رکورد جهان را شکستند تا هم مدال طلا بگیرند و هم آمریکایی‌ها را  مقهور سرعت خود سازند.

در دوی 400 متر رقابت تماشایی در فصل مسابقات را وارینر قهرمان المپیک آتن و جهان و مریت که هموطن هستند، به نمایش گذاشتند.

در لیگ طلایی در اسلو وارینر زمان جالب 43 ثانیه و 98 صدم ثانیه را به دست آورد. اما در مسابقات انتخابی تیم آمریکا برای شرکت در المپیک به مریت باخت. پس از آن این دو دونده در پاریس رقابت کردند که این بار وارینر پیروز شد و زمان 43 ثانیه و 86 صدم ثانیه را ثبت کرد. به این ترتیب مقدمه برای رقابتی تماشایی بین دو دونده نامدار دوی 400 متر فراهم شد. در پکن وارینر نتوانست از عنوان خود دفاع کند و حالا نوبت مریت بود که مرد طلایی دوی 400 متر شود.

او زمان جالب 43 ثانیه و 75 صدم ثانیه را به دست آورد و حدود یک ثانیه هموطنش را جا گذاشت.

پس از المپیک، این دو دونده به مسابقات لیگ طلایی زوریخ رفتند. این بار وارینر با زمان 43 ثانیه و 82 صدم ثانیه، مریت را مغلوب کرد. اما در اشتوتگارت، این مریت بود که پیروز شد. در سال 2008، در جمع 100 نفر اول جهان در دوی 400 متر 36 دونده آمریکایی و 6 دونده جامائیکایی بوده‌اند. در ماده 100 متر در جمع 100 نفر اول نام 37 آمریکایی و 8 جامائیکایی به چشم می‌خورد.

جهانگیر چراتی