بازار فجر؛ مکان فروختن و «نخریدن»

وضعیت مرسوم در بازارهای فیلم دنیا این است که بازار محلی برای خرید و فروش فیلم و سریال است اما در ایران بازار فیلم فجر ـ که در پی برگزاری 3 دوره بازار فیلم توسط تلویزیون و با تعطیلی آن بازار برگزار شد ـ اکثر شرکت کنندگان به عنوان فروشنده حضور می‌یابند. حتی شنیده می‌شود در دعوتنامه‌ای که برگزار کنندگان بازار برای شرکت کنندگان ارسال می‌کنند به عنوان مساله‌ای تبلیغی این نکته توضیح داده می‌شود که «امسالIRIB  در این بازار شرکت و خرید خواهد کرد» و به این ترتیب خریداران ایرانی با خیالی آسوده از اینکه تلویزیون ایران در این بازار برنامه‌هایشان را خواهد خرید، به این بازار می‌آیند. از سوی دیگر بازار وقتی معنا می‌یابد که در آن خریدار و فروشنده‌ای حضور داشته باشد و جنسی برای فروش عرضه شود؛ اما عمده شرکت کنندگان در بازار که به عنوان خریدار حضور می‌یابند به چند کمپانی ترک و عرب محدود می‌شوند که حتی در صورت تشکیل نشدن این بازار هم برای خرید محصولات ایرانی در بازارهای دیگری مانند «کن» حضور می‌یابند.

در دنیا بازارهای معتبر از شرکت کنندگان ورودیه می‌گیرند. مثلا دو بازار میپ تی وی و میپ کام ــ که هر سال در کشور فرانسه برگزار می‌شود ــ 1200 یورو ورودیه می‌گیرد اما بازار فیلم فجر نه تنها از شرکت کنندگان خود ورودیه نمی‌گیرد بلکه درباره مهمانان خارجی و شرکت کنندگان نیز در مواردی هزینه بلیت هواپیما و هتل آنها را پرداخت می‌کند. شرکت کنندگان ایرانی هم بسته به زور و توانایی خود هزینه اجاره غرفه را پرداخت نمی‌کنند.

در بازار فیلم فجر شرکت‌های ایرانی مختلفی حضور می‌یابند که همه آنها فروشنده و عرضه کننده بین‌المللی واقعی فیلم نیستند و تنها به اتکای چند فیلم تولید شده توسط خودشان به عنوان فروشنده به بازار می‌آیند. اما چند فروشنده ایرانی حرفه‌ای نیز وجود دارند که در سال‌های گذشته دستاورد موفقی در این عرصه داشته‌اند.  محمد اطبایی، کتایون شهابی و علیرضا شجاع نوری سه شرکت عمده بخش خصوصی شرکت کننده در این بازار هستند که به عنوان فروشنده فعالیت می‌کنند. البته مراکز دولتی همچون: مرکز سینمای مستند و تجربی، مرکز فرهنگی شهید آوینی، شرکت وراهنر، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و... نیز جزو شرکت‌های حاضر در بازار هستند.