روزهای ابری شبه‌قاره هند

اسلام‌آباد که پس از وقوع حملات تروریستی به بمبئی بلافاصله این عملیات را محکوم کرد و درصدد فاصله گرفتن از عوامل پنهان و پشت‌پرده سازماندهی این عملیات برآمد طی یک ماه گذشته علاوه بر دستگیری تعدادی از افراد مرتبط با لشکر طیبه - گروهی غیرقانونی که از سوی هندی‌ها به طراحی و اجرای حملات بمبئی متهم شده است - آمادگی خود را برای همکاری با طرف‌ هندی برای خشکاندن ریشه‌های تروریسم و جلوگیری از تکرار حوادثی از این دست اعلام کرد.

پاکستانی‌ها با توجه به تشدید فشارهای آمریکا بر اسلام‌آباد طی یک سال گذشته برای برخورد با گروه‌های شبه‌نظامی قانون‌گریز و بروز بحران مالی جهانی که وضعیت معیشتی مردم این کشور را تحت‌الشعاع قرار داده رغبتی به افزایش تنش‌ها در مرزهای شرقی خود ندارند.

لحن مقامات پاکستانی در مواجهه به حملات بمبئی گواهی بر این ادعاست اما به ظاهر دولت هند با توجه به ناخرسندی دولت آمریکا از عملکرد پاکستان در سرکوب گروه‌های شبه‌نظامی حامی طالبان سعی دارد در سایه بحران اخیر حداکثر امتیاز ممکن را از طرف پاکستانی بگیرد.

مقامات ارشد دهلی‌نو که شاهد بروز تنش‌های مقطعی بین اسلام‌آباد و واشنگتن طی یک سال گذشته بوده‌اند با توجه به فشارهایی که از بابت رکود حاکم بر اقتصاد جهان بر جامعه هند وارد می‌آید، سعی دارند با روی آوردن به دیپلماسی تهاجمی  - بدون آن که وارد فاز نظامی شوند - راه را بر شکل‌گیری فضایی ناسیونالیستی در این کشور فراهم آورده و تا حد امکان پاکستانی‌ها را برای ممانعت از ادامه فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی فعال در کشمیر پاکستان تحت فشار قرار دهند.

با جمع‌بندی وضعیت دو طرف که هر یک درگیر مشکلات داخلی خود است و سعی دارد مانع از تشدید فشارهای اقتصادی بر مردم شود، می‌توان چنین نتیجه گرفت که دهلی‌نو و اسلام‌آباد به یک اندازه از جنگ رویگردان هستند اما باتوجه به این که دولت پاکستان هم از جانب افکار عمومی این کشور برای واکنش نشان دادن به تهدیدات بیشتر لفظی هند تحت فشار قرار دارد از کنترل خارج شدن وضعیت و بروز تنش‌های عملی بین دو طرف چندان هم نامحتمل نیست.

آمریکایی‌ها که اعتقاد دارند تکلیف جنگ در افغانستان در میدان نبرد با گروه‌های شبه‌نظامی پاکستانی حامی طالبان و القاعده مشخص می‌شود در صورت تشدید تنش در مرزهای هند و پاکستان برنده اصلی تحولات بعدی در روابط دو همسایه هسته‌ای شبه‌قاره هند خواهند بود. ادامه این وضعیت موجب خواهد شد دولت زرداری در موضع ضعیف‌تری قرار بگیرد و آمریکایی‌ها بتوانند امتیازات بیشتری در جنگ بابه اصطلاح تروریسم‌شان از اسلام‌آباد بگیرند.

هر چند بعید است پاکستانی‌ها و هندی‌ها با کنار گذاشتن عقلانیت برای چهارمین بار طی 6 دهه‌ای که از استقلال این دو کشور از بریتانیا در سال 1947 میلادی می‌گذرد با هم وارد جنگ شوند اما به ظاهر دست‌هایی در کار هستند که دو طرف لااقل تا آستانه جنگ با هم پیش بروند.

رضا سادات