مقایسه سیستم‌های عامل تلفن همراه

بسیاری از کاربران، هنگام خرید تلفن همراه هوشمند خود عوامل متنوعی نظیر قیمت، قابلیت‌ها و اندازه آن را درنظر می‌گیرند. اما چنین به نظر می‌رسد که کاربران معدودی به سیستم‌عامل تلفن همراه خود، یا نرم‌افزار سیستمی که اجرای کاربردهای متنوع تلفن همراه را میسر می‌سازد، حساسیت نشان نداده یا اساسا آن را به عنوان عاملی برای‌انتخاب یا عدم انتخاب یک محصول در نظر نمی‌گیرند.

کد خبر: ۲۲۵۰۴۳

در این مقاله قصد داریم بدون جانب‌داری از سازنده‌ای خاص، سیستم‌عامل‌های مطرح در زمینه تلفن همراه و دستیاران دیجیتال شخصی ‌ (PDA)‌و قابلیت‌های آن‌ها را بررسی کنیم. سیستم‌عامل های که در این مقاله بررسی می‌شوند، ‌Symbian‌، ‌Windows Mobile‌ و ‌ Palm OS‌هستند. ‌ ‌

آزمون‌های مقایسه ‌ ‌

بدون شک تعداد آزمون‌ها و گزینه‌هایی که برای مقایسه سیستم‌عامل‌های تلفن‌ همراه وجود دارد، متنوع و گنجانیدن آنها در یک مقاله، مقایسه‌ای فراتر از حوصله خوانندگان خواهد بود، با این وجود در این مقاله گزینه‌های مشترک و تا جای ممکن کاربردی را انتخاب کرده‌ایم. این گزینه‌ها سهولت استفاده، پشتیبانی از کاربردهای آفیس مایکروسافت و سازگاری با آن، قابلیت‌های چندرسانه‌ای و پشتیبانی از پست الکترونیکی است.

نرم‌افزارهای سازندگان شخص ثالث ‌ (Third party) ‌برای این سیستم‌های عامل که نقش مهمی در توسعه و گسترش کاربردهای تلفن‌ها دارند نیز از نظر تعداد و کیفیت این‌گونه‌کاربردها مقایسه خواهند شد. بی‌تردید توانایی‌ها و قابلیت‌های سیستم‌های عامل، به‌عنوان هسته نرم‌افزاری این تجهیزات از اهمیت و جایگاه ویژ‌ه‌برخوردار بوده که در این‌جا نیز به آنها اشاره خواهیم کرد. ‌

سیستم‌عامل سیمبیان

این سیستم‌‌عامل عمدتا برای تلفن‌های همراه، تلفن‌های هوشمند، و برخی دستیاران دیجیتال شخصی مورد استفاده قرار می‌گیرد و توانایی‌های متنوعی در زمینه مدیریت اطلاعات شخصی ‌(PIM)‌، دفترچه تلفن، و تقویم دارد. کاربردهای شخص‌ثالث متنوعی برای آن نوشته ‌شده است اما با توجه به این‌که نگارش‌های مختلفی از این سیستم‌عامل برای نسل‌های مختلف دستگاه‌های تلفن همراه هوشمند تولید شده است (به عبارت دیگر هر نگارش از سیستم‌عامل با در نظر گرفتن قابلیت‌های سخت‌افزاری نسل خاصی از دستگاه‌های تلفن طراحی و پیاده‌سازی شده است)، لذا در عملکرد برخی از این کاربردهای شخص ثالث، با توجه به سخت‌افزار دستگاه تلفن هوشمند، ناسازگاری‌های به‌چشم می‌خورد. از نظر ساختاری این سیستم‌عامل از 5 لایه اساسی تشکیل شده است که این لایه‌ها عبارتست از: ‌ ‌

– لایه ارتباط با سخت‌افزار و خدمات هسته سیستم‌عامل ‌ ‌

– لایه خدمات پایه ‌ ‌

– لایه خدمات سیستم‌عامل (شامل خدمات عمومی سیستم‌عامل، خدمات ارتباطی، خدمات گرافیکی و چندرسانه‌ای، و ارتباط با سایر تجهیزات) ‌

‌– لایه کاربرد شامل ‌ JavaME)‌)

– لایه واسط کاربر. ‌ ‌

سهولت استفاده، مانند کاربردهای شخص ثالث، ارتباطی تنگاتنگ با سخت‌افزار تلفن همراه هوشمند دارد.
به‌عنوان مثال از دید کاربران، کار با این سیستم‌عامل هنگامی که برروی سخت‌افزار نوکیا 9300 نصب شده، بسیار ساده و راحت است اما این کار در سیستم‌های عامل پالم یا ویندوز موبایل ساده‌تر است. به‌طور مشخص، رابط کاربر سیستم‌عامل سیمبیان زمانی که برروی تلفن همراه نوکیا 6682 نصب شده است، برای ورود اطلاعات متنی توسط کاربر (پست الکترونیکی و یا پیامک) دشوار و تاحدودی گمراه‌کننده است و سهولت استفاده از این سیستم‌عامل ارتباط تنگاتنگی با سخت‌افزار آن تلفن همراه دارد. ‌ ‌

سیستم‌عامل ویندوز موبایل ‌ ‌

این سیستم عامل در واقع نگارش نهایی از سیستم‌عامل‌های تلفن همراه شرکت مایکروسافت است که در ابتدا با نام ‌ 2000 Pocket PC‌روانه‌بازار دستگاه‌های تلفن همراه هوشمند، کامپیوترهای جیبی، و دستیارهای شخصی دیجیتال شد. معماری این سیستم‌عامل بر مبنای برنامه‌های کاربردی (32 Window‌یا Win 32 API‌ ) است و علاوه بر ارائه خدمات پایه‌ای سیستم‌عامل، برنامه‌های کمکی دیگری را نیز در بر دارد. ‌ ‌

در ابتدا تصور می‌شد این سیستم‌عامل پاسخ شرکت مایکروسافت به محصول رقیب، یعنی پالم بود. در آن زمان نام این سیستم‌عامل پاکت پی‌سی بود. اما با گذشت زمان و به‌طور مشخص ارائه نگارش 6 از این سیستم‌عامل در اوایل سال میلادی 2007 توسط مایکروسافت، حاکی از توسعه و افزایش چشم‌گیر قابلیت‌های این سیستم‌عامل بود. از میان این بهبودها می‌توان به قابلیت‌های جالب توجه در کاربرد تقویم، دفترچه تماس‌ها و قابلیت جست‌وجو در نامه‌های الکترونیکی اشاره کرد. در مقایسه با سیستم‌عامل‌های رقیب و به‌طور مشخص سیستم‌عامل پالم، ویندوز موبایل فهرست تماس‌ها یا همان دفترچه تلفن شما را به‌شکل کارآمدتری مدیریت می‌کند. به‌خصوص روش‌های بهتری برای جست‌وجو در فهرست‌های حجیم از تماس‌ها (1000 رکورد و فراتر از آن) در این سیستم‌عامل تعبیه شده است.

از نظر ظاهری دفترچه تماس‌ها (یا همان دفتر تلفن) فیلدهای اطلاعاتی بیشتری در مقایسه با سیستم‌عامل پالم را دربرداشته و با شباهت زیادی که با دفترچه ‌تلفن‌های معمولی دارد، معمولاا یافتن اسامی را با فشردن دو یا سه کلید میسر می‌کند. مهمترین ایرادی که برای این سیستم‌عامل ذکر شده است، دشواری و تعدد قدم‌های لازم برای انجام کارهای ساده (نظیر خروج از یک برنامه) است. در نگارش 6 از این سیستم‌عامل، مایکروسافت میان‌برهای ‌(Shortcut)‌ متعددی را به سیستم‌عامل اضافه کرده ولی با این وجود جا برای کارهای بیشتر باقی است. در طول سالیان گذشته مایکروسافت تغییرات اندکی را برروی کاربردهای دفترچه تلفن، تقویم، یادداشت، و وظایف ‌ (Tasks)‌ از این سیستم‌عامل اعمال کرده است ولی در نگارش 6 از این سیستم‌عامل بهبودهای هوشمندانه‌ای به کاربرد دفترچه تلفن و تقویم اضافه شده است.

به‌نظر می‌رسد تهدیدات امنیتی در شبکه‌های بی‌سیم و خطر انتشار و دسترسی ناخواسته به محتویات نامه‌های الکترونیکی از مهم‌ترین دلایل این تصمیم باشند. نگارش 6 از این سیستم‌عامل کاربردهای مجموعه اداری مایکروسافت شامل اکسل، ورد و پاورپوینت را به‌طور کامل ارائه می‌کند. این کاربردها نه‌تنها برای مشاهده فایل‌های تولید شده توسط محصولات فوق است، بلکه برای ویرایش آنها نیز قابل استفاده است. با این وجود محدودیت‌ها و توانایی‌های سخت‌افزار تلفن همراه در این زمینه از اهمیت و جایگاه تعیین کننده‌ای برخوردار است. در زمینه پست الکترونیکی این سیستم‌عامل علاوه بر استانداردهای ‌ POP‌و ‌ IMAP‌از فناوری تحویل بلادرنگ نامه‌های الکترونیکی نیز پشتیبانی می‌کند. از نظر پشتیبانی از چند رسانه، هیچ یک از سیستم‌های عامل ذکر شده در این مقاله، قابل رقابت با ویندوز موبایل نیستند.

سیستم‌عامل پالم

این سیستم‌عامل به‌دلیل تحولات اخیری که در شرکت سازنده‌آن رخ داده، در وضعیت گذار به‌سر می‌برد.

در سال 2006 شرکت ژاپنی ‌ Access‌که تولید کننده نرم‌افزار است، شرکت سازنده‌ سیستم‌عامل پالم، یعنی ‌ PalmSource‌ را خرید و این در حالی بود که یک سال قبل‌تر شرکت پالم‌سورس از شرکت پالم منشعب شده ‌بود.
این تحولات تجاری سبب شد که نگارش 6 این سیستم‌عامل که قرار بود در سال 2003 روانه بازار شود، هیچ‌گاه به بازار عرضه نرسد و در حال حاضر تمام تجهیزاتی (تلفن‌های همراه و دستیاران دیجیتال همراه) که از این سیستم‌عامل استفاده می‌کنند، از نگارش 4/5 این سیستم‌عامل بهره می‌برند.

با این وجود آخرین نگارش این سیستم‌عامل بیش از 3 سال است که به‌روز نشده، اما همچنان از توانایی‌ها و قابلیت‌های قابل توجهی برخوردار است که آن را در رده سیستم‌عامل‌های امروزی قرار می‌دهد.

این سیستم‌عامل بر خلاف دو رقیب دیگر سهم ناچیزی از بازار تلفن‌های همراه هوشمند را در اختیار دارد و بیشتر محبوبیتش را به سبب دستگاه‌های دستیار دیجیتال شخصی کسب کرده است.

همچنین با استفاده از برنامه آوت‌لوک و ‌ Palm Desktop‌امکان همزمان‌سازی فایل‌ها با کامپیوتر شخصی فراهم می‌شود.