در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اولین پل تک قوسی جهان
پل استاری موست نخستین پل تکقوسی جهان است که در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است. پل استاری موست (پل قدیمی)، متعلق به قرن شانزدهم میلادی است که در شهر موستار بوسنی و هرزگوین ساخته شده است. این پل از روی رودخانه نرتوا عبور کرده، دو بخش این شهر را به هم متصل میکند. استاری موست یکی از مهمترین جاذبههای فرهنگی و تاریخی این کشور و بویژه این شهر محسوب میشود. این پل در زمان جنگ بوسنی در 9 نوامبر 1993 در اثر بمباران تخریب شد ولی بعد طرحی برای بازسازی مجدد آن ارائه شد و پل جدید در 22 جولای 2004 مجددا بازگشایی شد.
این پل از روی رودخانه نرتوا در شهر قدیمی موستار که این پل نام خود را از آن گرفته است، رد میشود. این شهر چهارمین شهر بزرگ این کشور است. این پل کمانی شکل 4 متر پهنا و 30 متر طول داشته و از سطح رودخانه 24 متر ارتفاع دارد. دو برج در شمال شرقی و جنوب غربی با عنوان «حافظان پل» نگه دارنده این پل هستند. قوس این پل از سنگهای محلی و دیوارههای حائل طرفین پل از سنگ آهک ساخته شدهاند. بلندی کمان پل 12/2 متر است.
این پل به دستور سلیمان کبیر در سال 1557 جایگزین پل چوبی که ثبات چندانی نداشت ساخته شد. ساخت این پل از 1557 شروع شد و 9 سال به طول انجامید. داستانهای زیادی در مورد سازنده این پل، میمار هیرودین وجود دارد. این معمار مجبور به ساخت این پل تحت شرایط بسیار فشارآور بود، چرا که این پل در ابعادی غیرقابل پیشبینی ساخته شد. مسائل فنی اسرارآمیزی در رابطه با ساخت این پل وجود دارد از جمله اینکه چطور داربستهای اطراف پل ساخته شدند، چگونه سنگها از یک طرف حاشیه رودخانه به طرف دیگر منتقل شدند و غیره. گفته میشود که استاری موست بزرگترین پل یک تاقی در زمان ساخت خود بوده است. این پل اکنون جزو فهرست میراث جهانی ثبت شده است. کار بازسازی این پل که در نتیجه جنگ سال 1993 تخریب شده بود، با حمایت یونسکو انجام گرفت. 1088 قطعه سنگ با همان تکنیکی که در سالهای گذشته تراشیده شده بودند، ساخته شدند. کار بازسازی پل 12 میلیون یورو هزینه در بر داشت و در 22 جولای سال 2004 با شعار آشتی و صلح بین بخشهای مختلف بوسنی بازگشایی شد. طبق یک سنت قدیمی مردان جوان شهر برای نمایش قدرت و شجاعت خود از بالای این پل به درون رودخانه نرتوا که بسیار سرد است میپرند تا توانایی خود را برای مقابله با مشکلات طبیعی زندگی به نمایش گذارند. قبل از این که بوسنی به اشغال عثمانی درآید، موستار دهکدهای کوچک در کنار رودخانه نرتوا بود. پل استاری موست در دوره عثمانیها ساخته شد. کمکم این دهکده به شهری بزرگ تبدیل شد به طوری که هنر معماری این شهر در دوران سلطنت هاپسبورگ (این خاندان مدتها در اتریش، اسپانیا و غیره حکومت کردند) به اوج خود رسید و این شهر را مرکز تجمع گردشگران در زمان خود کرد. امروزه از پل استاری موست به عنوان قدیمیترین پل تکقوسی جهان یاد میشود که تاریخ پرفراز و نشیبی را از سر گذرانده است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
