وزارت راه، وزارت کار است

آقای وزیر! پس از حضور چند ماهه در کسوت وزارت، برداشت جنابعالی از چالش‌ها و مسائل حوزه راه و ترابری چه تغییری کرده است و نسبت به گذشته که در سمت معاون اقتصادی وزارتخانه فعالیت می‌کردید، مسائل را چگونه می‌بینید؟

پس از رای اعتماد و وزارت، بیشتر از گذشته تیزبین شده‌ام و تمام نکات را می‌بینم و الان موضوعاتی را مشاهده می‌کنم که شاید کمتر دیده می‌شد. پس از وزارت متوجه شدم حتی در برخی طرح‌ها مسوولان و مجریان خیلی نکاتی را که می‌توانند ببینند، نمی‌خواهند ببینند. بر این اساس با یک برنامه کاری طولانی، هر روز می‌کوشم در کنار مدیریت، بازدیدهایی از طرح‌ها داشته باشم و در ادامه با سرکشی، روند فعالیت‌ها و پیشرفت نسبت به گذشته را بازرسی کنم تا اثرات ایجاد شده را دریابم.

هدف از انجام بازدیدهای سرزده و سرکشی‌های موردی چیست؟ آیا این بازرسی‌ها برای تثبیت موقعیت کاری وزیر راه انجام می‌شود یا هدف دیگری در ورای این موضوع وجود دارد؟

ابتدا باید عرض کنم که من هرچه بیشتر تثبیت شوم، تعهدم نسبت به خدا، کشور و مردم بیشتر خواهد شد. از همین‌رو اگر به ابتدای فعالیت من در وزارت راه نگاهی بیندازید و مقایسه‌ای با شرایط کنونی داشته باشید، متوجه می‌شوید ابتدا هر سه هفته یکبار از طرح‌ها بازدید می‌کردم، اما طی هفته‌های اخیر در هر هفته چند بازدید استانی انجام می‌دهم و حتی بیشتر از ابتدای کارم در این سمت، بر سر طرح‌ها حاضر می‌شوم و در کنار خودم خبرنگاران را هم به عنوان چشم مردم همراه خود دارم تا مردم هم از وضعیت کارها خبردار شوند.

به طور کلی هدف اصلی بازدیدهای موردی از طرح‌ها بر 4 محور اصلی استوار است که موضوع حمایت از طرح‌ها، اختصاص بودجه مناسب، بررسی روند زمانی طرح‌ها و بحث کیفی آنها سرفصل‌های این بازدیدهاست که بنا دارم با انجام این بازدیدها، اجرای آنها را تسریع کنم.

با این اوصاف،‌ ماحصل بازدیدهای انجام شده چه دستاوردی دارد و فکر می‌کنید عمده‌ترین علت تاخیر طرح‌های راه و ترابری چه نکته‌ای است؟

در بازدیدهای انجام شده بوضوح مشاهده می‌شود برخی طرح‌ها کمبود اعتبار دارند و برخی دیگر نیازمند حمایت هستند. بعلاوه، در این بازدیدها دریافتم برخی طرح‌ها فقط نیازمند تشویق و پشتیبانی از سوی وزارتخانه است که با حضور در این طرح‌ها چنین هدفی محقق می‌شود. از سوی دیگر، در این فعالیت مدیران استانی هم متوجه می‌شوند که چشمی مراقب آنهاست و فعالیت‌هایشان دیده می‌شود و صرفا بازدیدها تک موردی نیست.

چند درصد اهداف موردنظر در این سفرها محقق شده است؟

خیلی از اهداف مورد نظر من در سفرهای استانی و بازدیدهای سرزده محقق شده است،‌ چرا که من تنها به یک حوزه فکر نمی‌کنم و در‌آن واحد یادم هست که سیستم مدیریت فرودگاه باید اصلاح شود و تغییر بیابد. می‌دانم که سیستم راهآهن باید بهترین سرویس را بدهد. یادم هست طرح تهران  شمال، راه‌آهن اصفهان  شیراز و کرمان  زاهدان هم باید فعال شود.

به خاطر دارم مطالعه راهآهن و بزرگراه ساری به رشت باید به پیمان گذاشته شود و همزمان همه این موضوعات را در نظر می‌گیرم.

آیا فکر نمی‌کنید که باید گاهی هم در کنار بازدیدها، زمانی را برای بررسی وضعیت طرح‌ها و اطلاعات کسب شده در تهران پشت میز و در اتاق کاری خود بگذرانید.

پس از بازدیدهای ابتدایی، باید بازدیدهای مجددی هم انجام شود که متوجه شوم چه میزان از اقدامات تذکر داده شده به اجرا رسیده است.

من از 6 صبح تا 12 شب کار می‌کنم و اگر بخواهم تمام وقت در اتاق کاری خود باشم که نمی‌شود.

پس از حضور جنابعالی به عنوان وزیر راه‌وترابری، شاهد تغییرات در رده‌های مدیریتی وزارت راه بوده‌ایم. دلیل این تغییرات پر سرعت چه بوده است؟

تغییرات در وزارت راه به آهستگی انجام شد؛ چون چند محور در حوزه وزارتی از دیدگاه من مطرح است. در گام اول، کاهش هزینه‌ها و بهینه‌سازی مصرف منابع مالی مدنظر قرار دارد تا مدیریت هزینه اعمال شود. در گام دوم، سرعت عمل و خرید زمان، رویکرد مهمی است که در کنار گام سوم یعنی کیفیت باید در مدیریت اعمال شود. بر این اساس مدیرانی که با چنین شاخصه‌هایی کار کردند توانستند همراه من گام بردارند و ماندگار شوند.

اشکال اصلی وزارت راه در حال حاضر بافت سنتی و مدیریت سنتی در این حوزه است که باعث شده همان کاری را امروز انجام دهند که 60 سال پیش انجام می‌دادند.

حضور وزارتی من در سال نوآوری و شکوفایی نکته مثبتی است که باعث شده تغییرات و نوآوری در این حوزه را راحت‌تر انجام داده و تغییرات سریعی انجام دهم و این موضوع را نهادینه کنم که در وزارت راه اگر یک تومان پول داده می‌شود انتظار 10 تومان بهره‌وری داریم و نمی‌خواهیم 10 تومان بدهیم تا یک تومان بهره‌وری داشته باشیم و زمان لازم را هم در عین حال کاهش بدهیم، چرا که خود زمان هم جزیی از بهره‌وری است.

بخصوص در طرح‌های عمرانی که اگر زمان را بخوبی مدیریت نکنیم و طبق قرارداد انجام فعالیت نکنیم، باید در ادامه حتما تعدیل بدهیم که این موضوع قیمت طرح را بالا می‌برد.

بد نیست بدانید طبق محاسبات انجام شده در وزارت راه‌و ترابری، هم‌اکنون در طرح‌های تکمیل شده وزارت راه‌وترابری 48 درصد هزینه‌های اضافه تعدیل داده شده و به این دلیل است که طرح‌ها در زمان مقرر انجام نمی‌شود و همین تاخیر در کنار تورم باعث افزایش هزینه‌های طرح تا 48 درصد می‌شود.

منظور شما از واژه «این موضوع» همان پرداخت هزینه‌های اضافی و زیان اقتصادی بر کشور است؟

این هزینه‌ها به مفهوم زیان نیست،‌ اما می‌توان این‌گونه تعبیر کرد. طرحی که در زمان مقرر می‌تواند با هزینه 100 میلیارد تمام شود با تاخیر با 145 میلیارد تمام می‌شود که این 45 میلیارد هزینه‌های تعدیل است.

با توجه به مشکلات اعتباری که در گفته‌هایتان به آن اشاره داشتید، چه راهکاری برای رفع موانع بودجه‌ای در مدیریت خود مدنظر دارید؟

حضور نمایندگان و دعوت از آنها برای حضور در سفرهای استانی و بازدید از طرح‌های راه و ترابری باعث شده است نمایندگان وارد گود شوند و ببینند چقدر یک طرح هزینه دارد. اگر نمایندگان نیایند و به چشم خود نبینند نمی‌توانند مدافع بودجه عمرانی راه و ترابری باشند؛ چون با حضور رئیس‌جمهور که تحصیلکرده بخش حمل و نقل هستند مشکلی برای اختصاص بودجه مناسب به راه و ترابری نداریم. فقط می‌ماند مجلس که باید برای آنها توضیح داده شود. از همین رو باید با نمایندگان درخصوص اعتباردهی مناسب گفتگو شود تا بودجه‌های ارائه شده را حذف نکنند.

امسال چه میزان درخواست اعتبار خواهید داشت؟

امسال بودجه خوبی اختصاص داده خواهد شد. در این خصوص دولت حدود 5/2 درصد افزایش بودجه را در نظر گرفته، ولی ما به دنبال آن هستیم که این بودجه را بیشتر افزایش دهیم؛ چراکه با وجود 375 طرح ناتمام در حوزه راه و ترابری بیش از 12 هزار میلیارد تومان بودجه احتیاج داریم. این در حالی است که طی سال جاری کل بودجه راه و ترابری 3 هزار میلیارد تومان بوده است که با تعدیل حدود 7/3 هزار میلیارد تومان خواهد شد و این افزایش 5/2 درصدی حتی تعدیل طرح‌ها را هم پوشش نخواهد داد.

از محل صرفه‌جویی مصرف سوخت چه میزان اعتبار تاکنون اختصاص یافته است؟

از محل 6 هزار میلیارد تومان اعلام شده در سال قبل 1600 میلیارد تومان بودجه اختصاص یافت و باقی هم داده نمی‌شود. حدود 70 درصد از  1600 میلیارد تومان قرار شده است ابلاغ شود که تاکنون در 2 بخش 20 درصدی ابلاغ شده و سومین مرحله هم 29 درصد ابلاغ شده است که در مجموع 69 درصد از همان 70 درصد ابلاغی بودجه 1600 میلیارد تومانی داده شده است.

در بخش حمل و نقل هوایی مهم‌ترین اقداماتی که مدنظر دارید، چه موضوعاتی است؟

بحث تامین ناوگان مورد نیاز در حمل و نقل هوایی مهم‌ترین مساله‌ای است که هم‌اکنون در پی آن هستیم. توجه به تولید هواپیمای ساخت داخل و استفاده از هواپیمای ایران 140 در مسیرهای کوتاه یکی از موضوعاتی است که مدنظر است و بر این اساس در نظر داریم تا با ورود تعداد بیشتر هواپیماهای ایران 140 و در آینده هواپیمای آنتونوف 148 در 2 نوع 80 نفره و 100 نفره و یک مدل هواپیمای 200 نفره توپولوف مسیرهای پروازی در فرودگاه‌هایی که غیرعملیاتی هستند را افزایش دهیم و بتوانیم حتی مسیرهای جدیدی میان شهرها و استان‌های کشور ایجاد کنیم.

در بخش ریلی چه اهدافی را دنبال می‌کنید و اولویت‌های کاری این بخش را چه موضوعی می‌دانید؟

در کنار توسعه فعالیت‌های ریلی و ایجاد زیرساخت‌های ریلی در مسیرهایی که هنوز به شبکه ریلی متصل نشده‌اند، طرح برقی کردن خطوط پرمسافر را مورد نظر داریم، چراکه باید هدف سند چشم‌انداز  1404 کشور در این بخش را محقق کنیم و به عنوان کشور اول ریلی منطقه مطرح شویم و 25 هزار کیلومتر مسیر ریلی را ایجاد کنیم.

آقای وزیر درخصوص امنیت جاده‌ای کشور سردار رویانیان، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی کشور اعتقاد دارند که جاده‌های کشور استاندارد لازم را ندارند؛ اما جنابعالی موضوع را از زاویه دیگری تحلیل می‌کنید و در این باره حتی ایشان را به یک مناظره تلویزیونی دعوت کرده، اما در ادامه این موضوع را یک شوخی تلقی کردید. در این خصوص کمی توضیح می‌فرمایید؟

سردار رویانیان و من یک دوستی 20 ساله داریم و ایشان در این خصوص سر به سر ما گذاشته‌اند و موضوع مناظره موضوع جدی نبود.

پس از حضور شما در وزارت راه تعدادی از مدیران همکار جنابعالی در دوره فعالیت شما در شهرداری تهران با شما همکار شدند که باعث شد مباحثی مطرح شود. در این خصوص توضیح می‌فرمایید؟

در تغییرات و حضور مدیران جدید، طی حضور من در وزارت راه بنده تنها 2 مدیر را همراه خود آورده‌ام که یکی از آنها آقای هاشمی‌ بود که به عنوان قائم‌مقام وزارت راه فعال شده‌اند و دیگری آقای اسعدی. اگر در یک وزارتخانه 100 هزار نفری 2 نفر را من با خود آورده باشم، ایرادی دارد؟

با توجه به این که پست قائم‌مقامی در وزارت راه سابقه نداشته است، شرح وظایف قائم‌مقام چیست؟

شرح وظایف قائم‌مقام مشخص است و مشکلی در این خصوص وجود ندارد.

با وجود اتفاقات گذشته و حال وزارت راه، به نظر شما این وزارتخانه، وزارتخانه‌ای سیاسی است یا اقتصادی؟

با توجه به فعالیت‌هایی که در حال انجام است و همه آن را می‌بینند، وزارت راه، وزارت کار و فعالیت است.

حمیدرضا طهماسبی‌پور