یک نظام انتخاباتی ناقص
پنجاهوششمین انتخابات ریاست جمهوری آمریکا روز سهشنبه در حالی برگزار شد که با پایان انتخابات به نظر میرسد مهمترین مسالهای که در کانون توجه فعالان سیاسی مستقل آمریکا قرارگرفته لزوم تغییر نحوه برگزاری انتخابات در این کشور است.
روسایجمهور در آمریکا نه با رای مستقیم مردم بلکه توسط گروهی از برگزیدگان که توسط رایدهندگان انتخاب میشوند، صورت میگیرد. این گروه موسوم به کالج انتخاباتی (Electoral College) متشکل از اعضایی است که به نسبت جمعیت هر ایالت متفاوت است.
از آنجا که نامزدی برنده انتخابات معرفی میشود که اکثریت مطلق آرا را کسب کند در رایگیری روز سهشنبه کسب 270 رای از مجموع 538 رای کالج انتخاباتی برای راهیابی به کاخسفید کفایت میکرد.
این سیستم معایب بسیاری دارد که حداقل آن امکان به پیروزی رسیدن نامزدی است که از حداکثر حمایت مردمی برخوردار نیست. در تاریخ ایالاتمتحده حداقل در 4 مورد شخصی با آرای کالج انتخاباتی به کاخسفید راه یافت که مردم خواهان رسیدنش به ریاستجمهوری نبودند و این مساله از نگاه بسیاری از فعالان حقوق مدنی در آمریکا نقض حقوق ملت است.
آخرین مورد از این دست در سال 2000 میلادی وقتی الگور، نامزد دمکراتها به رغم برخورداری از حمایت قابل توجه مردمی نتیجه انتخابات را با رای دیوانعالی آمریکا به بوش واگذار کرد، اتفاق افتاد. پیش از آن در سال 1876 میلادی ساموئل کیلدن، نامزد موردنظر آمریکاییها نتوانست به کاخسفید راه پیدا کند و بنیامین هریسون، رقیب او به ریاستجمهوری رسید.
سیستم انتخاباتی کنونی آمریکا در تناقض کامل با سیستم انتخاباتیای است که در سالهای اول شکلگیری ایالاتمتحده اعمال میشد. در آن زمان هر رایدهنده به طور مستقیم شخص مورد نظر خود را از بین فهرستی از نامزدها انتخاب میکرد اما در ادامه با اصلاح قانون انتخابات آمریکا الکترال کالج شکل گرفت و جانشین سیستم قبلی شد.
این روند موجب شده رایدهندگان منطبق با گرایشات حزبی خود اقدام به انتخاب اعضای الکترال کالج کنند و بدتر آن کسانی که به فهرست این گروه راه پیدا میکنند گاه بدون توجه به مطالبات کسانی که آنان را گزینش کردهاند دست به انتخاب رئیسجمهور میزنند.
اولین سوالی که در مورد این سیستم رایگیری پیش میآید این که چرا وقتی میلیونها رایدهنده پای صندوقها حاضر میشوند به طور مستقیم شخص مورد نظرشان را گزینش نمیکنند؟
بهنظر میرسد کسانی که این سیستم را جایگزین شیوه متعارف انتخابات کردهاند عامه مردم را فاقد شناخت و آگاهی کافی برای انتخاب مستقیم کسی که قرار است سکان هدایت کشور را در دست داشته باشد، میپنداشتهاند. به همین دلیل مردم به جای آن که نقش مستقیمی در روند انتخابات ایفاکنند با گزینش نخبگان تکلیف انتخابات را روشن میسازند.
فعال شدن الکترال کالج موجب میشود گروههای قدرت با سهولت بیشتری بر نتیجه انتخابات تاثیر بگذارند و با متمایل کردن اعضای این کالج به طرف خود هر کسی را که در جهت منافع و اهداف آنان حرکت میکند راهی کاخ سفید کنند.
البته معایب این سیستم به همین موارد ختم نمیشود. از آنجا که تعداد اعضای کالج انتخاباتی هر ایالت محدود است و این عده با رای مستقیم تمامی رایدهندگان ایالتی تعیین میشوند امکان تمرکز بر مراکز جمعیتی وجود ندارد و احزاب باید تبلیغات انتخاباتی خود را روی تمام کشور متمرکز کنند.
در پارهای ایالتها قوانینی برای حل این مشکل وضع شده است به عنوان مثال در ایالت مریلند چنانچه بیش از 75 درصد آرای عمومی به نفع هواداران یک کاندیدای خاص یا بهتر است گفته شود نامزد یکی از دو حزب پیشرو به صندوقها ریخته شود کل آرای کالج انتخاباتی آن ایالت به آن نامزد اختصاص پیدا میکند و کالج انتخاباتی حق دخل و تصرف در آرا را نخواهد داشت اما این قانون تنها در چند ایالت اعمال میشود.
گروهی از اساتید دانشگاهی، نخبگان سیاسی و کارشناسان امور انتخابات آمریکا جمعه گذشته با شرکت در همایش در انستیتو تکنولوژی ماساچوست (MIT) به انتقاد از این سیستم پرداخته و آن را ناقض حق اساسی ملت آمریکا دانستند.
این گروه خو استار حذف سیستم انتخاباتی کنونی و مراجعه به آرای مستقیم مردم برای انتخاب رئیسجمهور هستند اما گروهی موسوم به «رای عمومی» که از گروههای فعال حقوق مدنی است و از چند سال قبل تلاشهایی را برای تغییر سیستم انتخاباتی آمریکا شروع کرده است گزینه دیگری را مطرح کرده که تا حدود زیادی خواست و نظر مردم را برآورد میکند.
این گروه خواستار اختصاص آرای الکترال به هر نامزد مطابق با سهمی است که هر نامزد از آرای ایالتی کسب میکند. تلاشهای همین گروه موجب شده ایالت مریلند، ایلینویز، هاوایی و نیوجرسی با وضع قوانین این سیستم را جانشین سیستم فدرال کنند اما هنوز تا نهادینه شدن این شیوه به جای سیستم کنونی راه درازی باقی است.
با این وجود، انتخابات اخیر در آمریکا به هر شیوهای که صورت میگیرد، موید پیروزی «باراک اوباما» از حزب دموکرات بود، زیرا او 52 درصد کل آرا حدود 63 میلیون رای را در برابر «جان مککین» رقیب جمهوریخواه خود با 56 میلیون - یعنی 46 درصد - به دست آورد اگرچه اختلاف آرای الکترال آنها بسیار فاحش است: 349 رای برای اوباما در برابر 163 رای برای مککین. به عبارت دیگر، بهخاطر 6 میلیون رای اختلاف، اوباما 5/2 برابر مککین کرسی الکترال دارد.
از آنجا که نامزدی برنده انتخابات معرفی میشود که اکثریت مطلق آرا را کسب کند در رایگیری روز سهشنبه کسب 270 رای از مجموع 538 رای کالج انتخاباتی برای راهیابی به کاخسفید کفایت میکرد.
این سیستم معایب بسیاری دارد که حداقل آن امکان به پیروزی رسیدن نامزدی است که از حداکثر حمایت مردمی برخوردار نیست. در تاریخ ایالاتمتحده حداقل در 4 مورد شخصی با آرای کالج انتخاباتی به کاخسفید راه یافت که مردم خواهان رسیدنش به ریاستجمهوری نبودند و این مساله از نگاه بسیاری از فعالان حقوق مدنی در آمریکا نقض حقوق ملت است.
آخرین مورد از این دست در سال 2000 میلادی وقتی الگور، نامزد دمکراتها به رغم برخورداری از حمایت قابل توجه مردمی نتیجه انتخابات را با رای دیوانعالی آمریکا به بوش واگذار کرد، اتفاق افتاد. پیش از آن در سال 1876 میلادی ساموئل کیلدن، نامزد موردنظر آمریکاییها نتوانست به کاخسفید راه پیدا کند و بنیامین هریسون، رقیب او به ریاستجمهوری رسید.
سیستم انتخاباتی کنونی آمریکا در تناقض کامل با سیستم انتخاباتیای است که در سالهای اول شکلگیری ایالاتمتحده اعمال میشد. در آن زمان هر رایدهنده به طور مستقیم شخص مورد نظر خود را از بین فهرستی از نامزدها انتخاب میکرد اما در ادامه با اصلاح قانون انتخابات آمریکا الکترال کالج شکل گرفت و جانشین سیستم قبلی شد.
این روند موجب شده رایدهندگان منطبق با گرایشات حزبی خود اقدام به انتخاب اعضای الکترال کالج کنند و بدتر آن کسانی که به فهرست این گروه راه پیدا میکنند گاه بدون توجه به مطالبات کسانی که آنان را گزینش کردهاند دست به انتخاب رئیسجمهور میزنند.
اولین سوالی که در مورد این سیستم رایگیری پیش میآید این که چرا وقتی میلیونها رایدهنده پای صندوقها حاضر میشوند به طور مستقیم شخص مورد نظرشان را گزینش نمیکنند؟
بهنظر میرسد کسانی که این سیستم را جایگزین شیوه متعارف انتخابات کردهاند عامه مردم را فاقد شناخت و آگاهی کافی برای انتخاب مستقیم کسی که قرار است سکان هدایت کشور را در دست داشته باشد، میپنداشتهاند. به همین دلیل مردم به جای آن که نقش مستقیمی در روند انتخابات ایفاکنند با گزینش نخبگان تکلیف انتخابات را روشن میسازند.
فعال شدن الکترال کالج موجب میشود گروههای قدرت با سهولت بیشتری بر نتیجه انتخابات تاثیر بگذارند و با متمایل کردن اعضای این کالج به طرف خود هر کسی را که در جهت منافع و اهداف آنان حرکت میکند راهی کاخ سفید کنند.
البته معایب این سیستم به همین موارد ختم نمیشود. از آنجا که تعداد اعضای کالج انتخاباتی هر ایالت محدود است و این عده با رای مستقیم تمامی رایدهندگان ایالتی تعیین میشوند امکان تمرکز بر مراکز جمعیتی وجود ندارد و احزاب باید تبلیغات انتخاباتی خود را روی تمام کشور متمرکز کنند.
در پارهای ایالتها قوانینی برای حل این مشکل وضع شده است به عنوان مثال در ایالت مریلند چنانچه بیش از 75 درصد آرای عمومی به نفع هواداران یک کاندیدای خاص یا بهتر است گفته شود نامزد یکی از دو حزب پیشرو به صندوقها ریخته شود کل آرای کالج انتخاباتی آن ایالت به آن نامزد اختصاص پیدا میکند و کالج انتخاباتی حق دخل و تصرف در آرا را نخواهد داشت اما این قانون تنها در چند ایالت اعمال میشود.
گروهی از اساتید دانشگاهی، نخبگان سیاسی و کارشناسان امور انتخابات آمریکا جمعه گذشته با شرکت در همایش در انستیتو تکنولوژی ماساچوست (MIT) به انتقاد از این سیستم پرداخته و آن را ناقض حق اساسی ملت آمریکا دانستند.
این گروه خو استار حذف سیستم انتخاباتی کنونی و مراجعه به آرای مستقیم مردم برای انتخاب رئیسجمهور هستند اما گروهی موسوم به «رای عمومی» که از گروههای فعال حقوق مدنی است و از چند سال قبل تلاشهایی را برای تغییر سیستم انتخاباتی آمریکا شروع کرده است گزینه دیگری را مطرح کرده که تا حدود زیادی خواست و نظر مردم را برآورد میکند.
این گروه خواستار اختصاص آرای الکترال به هر نامزد مطابق با سهمی است که هر نامزد از آرای ایالتی کسب میکند. تلاشهای همین گروه موجب شده ایالت مریلند، ایلینویز، هاوایی و نیوجرسی با وضع قوانین این سیستم را جانشین سیستم فدرال کنند اما هنوز تا نهادینه شدن این شیوه به جای سیستم کنونی راه درازی باقی است.
با این وجود، انتخابات اخیر در آمریکا به هر شیوهای که صورت میگیرد، موید پیروزی «باراک اوباما» از حزب دموکرات بود، زیرا او 52 درصد کل آرا حدود 63 میلیون رای را در برابر «جان مککین» رقیب جمهوریخواه خود با 56 میلیون - یعنی 46 درصد - به دست آورد اگرچه اختلاف آرای الکترال آنها بسیار فاحش است: 349 رای برای اوباما در برابر 163 رای برای مککین. به عبارت دیگر، بهخاطر 6 میلیون رای اختلاف، اوباما 5/2 برابر مککین کرسی الکترال دارد.
رضا سادات
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
