هفته دوم ، سوم اسفند ماه ، یکی از شلوغ ترین زمانهای نجومی در جهان است . بسیاری از منجمان آماتور و علاقه مندان به آسمان شب در رصدگاه های مناسب جمع می شوند تا مهارت رصدی خود را در ماراتن مسیه به نمایش بگذارند
کد خبر: ۲۱۳۷۰
؛ اما ماراتن مسیه چیست و سابقه آن به چه زمانی باز می گردد؛ در قرن هجدهم میلادی ، اخترشناسی به نام شارل مسیه در پاریس زندگی می کرد که به دنباله دارها و کشف آنها علاقه بسیاری داشت . وی در طول عمرش 15 دنباله دار جدید کشف کرد و 6 دنباله دار گمشده را مجددا پیدا کرد. وی برای یافتن این دنباله دارها، تمامی آسمان را زیرپا می گذاشت و در نهایت علاوه بر کشف آن دنباله دارها، فهرستی از برخی اجرام غیرستاره ای تهیه کرد که ممکن بود با دنباله دارها اشتباه گرفته شوند. وی این فهرست را طی سالهای مختلف مورد تجدیدنظر قرار داد و در نهایت در سال 1781میلادی ، فهرست نهایی را متشکل از 103جرم غیرستاره ای آسمان منتشر کرد؛ البته پس از مرگ وی نیز در این فهرست تجدیدنظر شد و تعداد اجرام آن به 110 افزایش یافت . این فهرست اجرام سماوی به افتخار تدوینگرش ، فهرست مسیه نام دارد. برخی از اجرام مسیه را می توان با چشم غیرمسلح بسادگی تشخیص داد. شاید مشهورترین عضو فهرست مسیه ، خوشه پروین باشد که از دیرباز شناخته شده بوده است . طبق افسانه های یونانی ، پروین نام 7دختر خدای آسمان بود که از ناامیدی خودشان را کشتند و در آسمان ها جاودانه شدند! خوشه پروین که در فارسی به آن ثریا و 7خواهران نیز گفته می شود، به شکل یک خوشه انگور کوچک و مجتمع است که شاخه آن تقریبا رو به سمت شرق است . این روزها می توانید پروین را در آسمان شامگاهی رصد کنید. کافی است رو به افق غرب بایستید و به میان آسمان بنگرید. در حالت عادی ، 7ستاره پروین با چشم رویت می شوند و هر چه رصدگاه شما مکانی تاریکتر و دارای هوایی پاک تر باشد، تعداد این ستارگان نیز افزایش می یابد. در تصاویری نیز که به وسیله تلسکوپ و در نوردهی های زیاد تهیه شده است ، یک سحابی که از بازتاب نور ستارگان جوان پروین روشن شده است ، خودنمایی می کند. در فهرست مسیه خوشه پروین با نام M45 نامیده شود. یکی دیگر از اجرام مسیه ، خوشه کندوی عسل است که این شبها در مجاورت مشتری است و در ردیف 44فهرست مسیه قرار دارد. سحابی بزرگ جبار نیز که در نگین شمشیر جبار قرار گرفته است به M42 مشهور است . در مسیر شیری رنگ راه کهکشان که در سراسر آسمان کشیده شده است ، می توانید تعداد بسیار زیادی از اجرام مسیه را مشاهده کنید. اما رابطه اسفندماه و اجرام مسیه در
چیست؛ در اواسط اسفندماه ، خورشید در منطقه بخصوصی از آسمان قرار می گیرد که هیچ یک از اجرام مسیه در آن حضور ندارند. در نتیجه می توان در طول شب تمام اجرام مسیه را مشاهده کرد. به همین دلیل منجمان آماتور و علاقه مندان آسمان با فرارسیدن اسفندماه مترصد یک شب بدون ماه با هوای مساعد هستند تا از این فرصت نهایی استفاده را ببرند و مهارت خود را در شکار اجرام مسیه با دیگران بسنجند، به دلیل سنگین بودن این رقابت ، نام ماراتن مسیه بر آن نهاده شده است . در ایران نیز چند سالی است ماراتن مسیه برگزار می شود و متولی آن ، شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران است . 2 3سال اخیر، کاروانسرای قصر بهرام در پارک ملی کویر که یکی از مناطق خوب رصدی ایران است ، میزبان ماراتن مسیه بوده است . امسال نیز این ماراتن در تاریخ 15و 16اسفند در همین منطقه برگزار خواهد شد؛ البته در صورتی که هوا مساعد باشد!