با وسوسه گنج‌ گرفتار شیادان نشوید

این‌بار کلاهبرداران به عنوان دارندگان گنج، سراغ افراد متمول و علاقه‌مندان به اشیای باستانی و آثار تاریخی می‌روند و آنها را سرکیسه می‌کنند.

هوشنگ مردی است که در پی معامله با این کلاهبرداران 20 میلیون تومان از دست داد. او می‌گوید: چندی قبل با مردی آشنا شدم که می‌دانست علاقه زیادی به آثار باستانی دارم. او گفت یکی از دوستانش چند شیء عتیقه دارد و او می‌تواند آنها را به قیمت مناسبی برایم بخرد. مذاکره‌ها شروع شد. آن اشیا را دیدم و پسندیدم و طبق قرار 30 میلیون تومان دادم تا مجسمه‌ها و کوزه‌های قدیمی را تحویل بگیرم. چند روز بعد از انجام معامله وقتی این اشیاء را به چند کارشناس و آدم خبره نشان دادم، فهمیدم همه‌شان قلابی هستند و هیچ ارزشی ندارند.

شگردها

این گروه از کلاهبرداران معمولا از دو الگو پیروی می‌کنند. اول این که یکی از اعضای باند با طعمه‌ها طرح دوستی می‌ریزد و صاحب گنج را فردی ساده‌لوح و روستایی معرفی می‌کند و به این ترتیب موفق می‌شود اعتماد طعمه‌اش را جلب کند. الگوی دوم این است که شیادان معمولا در ملاقات اول با طعمه‌شان تعدادی شیء عتیقه اصل نشان می‌دهند تا طرف مقابل را برای انجام هرچه سریع‌تر معامله ترغیب کنند.

سرهنگ شریفی در این‌باره می‌گوید: اخیرا تعدادی از اعضای باندهای خرید و فروش آثار فرهنگی و تاریخی ضمن برقراری تماس با افراد در شهرهای مختلف با آنها وارد معامله می‌شوند، آنها با نمایش تعدادی اشیای اصل از جمله سکه‌های طلای قدیمی و جلب اطمینان مشتریان خود قرار معامله و فروش اشیا را در مناطقی دورافتاده تعیین می‌کنند و در اقدام بعدی با ارائه اشیای تقلبی به جای اصل دست به کلاهبرداری می‌زنند.

سرهنگ حاجی‌آبادی  سرپرست پلیس آگاهی استان مرکزی  اخیرا از دستگیری هفت کلاهبردار خبر داده بود که با همین شیوه مرتکب اعمال مجرمانه می‌شدند و سکه و اشیای عتیقه قلابی می‌فروختند، او درباره شگرد این دسته از مجرمان می‌گوید: توجه به شگردهای این افراد مجرم در نوع خود جالب توجه است. با بررسی چند پرونده مشخص شد، کلاهبرداران فعال در این حوزه با توسل به چند شیوه مخصوص سوژه‌هایشان را فریب می‌دهند. این افراد بعد از شناسایی شخص علاقه‌مند به خرید اشیای تاریخی یکی از اعضای باند خود را با ظاهری آشفته و لباس‌های نامتعارف که به نوعی تبحر داشتن در امور عتیقه‌جات را به خریدار القاء می‌کند، نزد طعمه می‌فرستند و این متهم نیز با نشان دادن چند سکه واقعی در حالی که با لهجه و لحنی خاص حرف می‌زند، اعتماد طرف مقابل را جلب می‌کند و سپس در روستاهای دورافتاده و اماکن متروکه قرار می‌گذارد. مجموعه این سناریو این توهم را در ذهن خریدار ایجاد می‌کند که در حال انجام یک معامله بزرگ است.

این اشیاء از کجا می‌آید

افزایش آمار جعل آثار باستانی و ساختن اشیای عتیقه قلابی که فقط چند روز از عمرشان می‌گذرد، این سوال را در ذهن به وجود می‌آورد که کارخانه این اشیاء‌کجاست و آنها را چطور می‌سازند. اعترافات متهمان دستگیر شده نشان می‌دهد هر باند و گروه به صورت مجزا، کارگاهی پنهانی را برای ساخت این شیء‌ها راه‌اندازی می‌کند و درواقع منشاء تولید آثار فرهنگی جعلی به یک یا چند مرکز خاص برنمی‌گردد. قاسم  یکی از متهمان ‌ درباره چگونگی ساخت مجسمه‌‌های به ظاهر قدیمی می‌گوید: «من و همدستم عکس‌های زیادی از اشیای باستانی در اختیار داشتیم و از طرفی در کارگاه مجسمه‌سازی متبحر بودیم. این‌طور بود که به سرمان زد اشیای عتیقه قلابی بسازیم و بفروشیم. ما با قالب‌گیری اشیای عتیقه را بسیار شبیه نمونه اصل می‌ساختیم به گونه‌ای که فقط کارشناسان می‌‌توانستند قلابی‌‌بودن آنها را متوجه شوند.»

جواد  متهم دیگر  توضیح می‌‌دهد: از روی عکس‌ها، مجسمه و کوزه می‌ساختم و بعد آنها را در کود دفن می‌کردم تا کهنه و قدیمی به نظر برسد. آنهایی که دنبال اشیای عتیقه هستند اطلاعات زیادی درباره آثار باستانی ندارند و به همین خاطر متوجه قلابی بودن این اشیا نمی‌شوند.

زورگیری، قتل‌

فروشندگان گنج‌های قلابی، فقط به کلاهبرداری بسنده نمی‌کنند و برای رسیدن به اهدافشان مرتکب خشونت نیز می‌شوند، تاکنون نمونه‌هایی را شاهد بودیم که تبهکاران به بهانه فروش آثار تاریخی، طعمه‌های خود را به مناطق دور افتاده به‌خصوص جنگل‌های شمال کشور می‌کشاندند و سپس با ضرب و جرح آنها همه اموال و پول‌هایی را که همراه داشتند می‌ربودند.

معامله آثار تاریخی، همیشه در پشت پرده انجام می‌شود و همین پنهانکاری و دور بودن از دیدرس افراد، فرصت را برای مجرمان فراهم می‌کند که به راحتی نقشه‌هایشان را عملی کنند و گاه حتی مرتکب قتل نیز بشوند. چندی قبل ماموران پلیس استان اردبیل جسد مردی را یافتند که ظاهرش نشان می‌داد فردی متمول بوده است. تحقیق درباره علت کشته شدن این مرد، به آنجا انجامید که کارآگاهان متوجه شدند او روزهای واپسین زندگی‌اش با دو جوان مرتب در رفت و آمد بوده است. دو مظنون چندی بعد در کرج بازداشت شدند و به قتل اعتراف کردند. احسان  یکی از متهمان  ماجرای کشتن مرد ثروتمند را این‌طور شرح داد: «آن مرد علاقه زیادی به عتیقه داشت و ما بعد از این که با او طرح دوستی ریختیم قرار گذاشتیم چند سکه قدیمی به وی بفروشیم. حتی چند سکه هم نشانش دادیم ولی روز قرار سکه‌های تقلبی با خودمان بردیم. بعد از این که پولمان را کامل گرفتیم متوجه شدیم او 50 میلیون تومان دیگر هم همراه دارد برای به چنگ آوردن این پول وسوسه شدیم. به همین خاطر به جانش افتادیم و او را کشتیم.»

سرهنگ آشنا  رئیس پلیس آگاهی استان اردبیل  با اشاره به این جنایت می‌گوید: متاسفانه بسیاری از افراد که به اشیای عتیقه علاقه دارند از دام‌های خطرناکی که برایشان پهن می‌شود بی‌اطلاع هستند و مجرمانی که در این زمینه فعالیت می‌کنند همان‌طور که پلیس آگاهی بارها هشدار داده اجناس بدلی را برای رسیدن به پول تحویل آنها می‌دهند. علاوه بر این شاهد هستیم در برخی موارد مانند پرونده اشاره شده علاقه زیاد به عتیقه باعث قتل می‌شود و به شکل تاسف‌باری به پایان می‌رسد.

غیرقانونی، غیرقانونی‌

مطابق قوانین کشور خرید و فروش هر گونه اثر تاریخی از آنجا که جزء میراث فرهنگی کشور محسوب می‌شود خلاف قانون و مشمول مجازات است. به همین خاطر خریداران عتیقه حتی اگر از گزند تبهکاران هم در امان بمانند، مرتکب جرم شده‌اند و تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.

سرهنگ آشنا در این باره می‌گوید: «در برخی موارد که اشیای فروخته شده از سوی تبهکاران واقعا عتیقه است به دلیل این که در حفاری‌های غیرمجاز به دست آمده و از نظر قانونی جزو اموال ملی محسوب می‌شود، خرید و فروش آنها اساسا غیرقانونی است.»

با توجه به دام‌هایی که مجرمان برای علاقه‌مندان به عتیقه گسترده‌اند، شهروندان در مواجهه با افرادی که مدعی هستند گنج، سکه‌های قدیمی، مجسمه‌های باستانی، کوزه‌های تاریخی و ... دراختیار دارند باید کاملا هوشیار باشند و بدانند این معامله فقط یک بازی دو سر باخت است که یا طعمه کلاهبرداران می‌شوند و حتی ممکن است جان‌شان را از دست بدهند یا در صورت اصالت اشیاء، گرفتار قانون خواهند شد. حالا این جملات آخر را که می‌خوانید باز هم هشدار سرهنگ شریفی است: «با توجه به این که این دسته از کلاهبرداران هیچ‌گونه رد و نشانی از خود باقی نمی‌گذارند، لازم است شهروندان در این‌گونه موارد هوشیار باشند و موارد مشکوک را به مراکز فوریت‌های پلیسی 110 و پلیس آگاهی گزارش بدهند».

 علیرضا رحیمی نژاد