اعتماد روزافزون به اخبار رسانه ملی
تعامل بیننده با برنامه های تلویزیونی از رموز موفقیت رسانه ملی است . و جهشهای فراوانی در این زمینه (به ویژه از ابتدای سال گذشته) مشاهده می شود.
ازجمله وظایف اساسی رسانه های همگانی ، اطلاع رسانی و ارائه اخبار و گزارش های خبری است ؛ آمار فراگیری این رسانه ها، شگفت انگیز است [سرانه تماشای تلویزیون برای هر فرد در سال در کشورمان 1550ساعت و سرانه گوش دادن به رادیو، 1160ساعت است در حالی که سرانه مطالعات نشریات ، مجلات ، روزنامه ها و رسانه های مکتوب ، 180ساعت در سال است]. از میان رسانه های همگانی رادیو و تلویزیون به دلیل سهولت استفاده و عدم نیاز به سطح معینی از سواد، مخاطبان بیشتری دارند. در کشور ما، دو رسانه همگانی رادیو و تلویزیون ، به دلیل جنبه انحصاری و نبود رقیب مشابه ، از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است . لازمه این جایگاه مهم ، جلب نظر و اعتماد مخاطبان است تا به سوی رسانه های بیگانه - که اهداف و اغراض سیاسی و فرهنگی خاصی را دنبال می کنند - کشیده نشود. در شرایطی که طراحان سیاست های استعماری و استکباری از طریق رسانه های وابسته ، باورها و اعتقادات مردم کشور ما را هدف قرار داده اند و از این طریق ، در تلاشند اعتماد مردم را نسبت به نظام و حاکمیت جمهوری اسلامی سست کنند، جلب اعتماد مخاطبان برنامه های صدا و سیما بخصوص برنامه های خبری آن به عنوان یک ضرورت اجتماعی ، سیاسی و تاریخی مطرح است . فراموش نمی کنیم که سازمان صدا و سیما، وظیفه خطیر ارتباط مردم با نظام و نقشهای مهم : اطلاع رسانی ، آموزشی ، هدایت و رهبری ، تبلیغی و سرگرمی و تفریحی مخاطبان را به عهده دارد و بی اعتمادی مخاطبان نسبت به برنامه های این رسانه ، به خصوص برنامه های خبری آن ، می تواند در انجام وظایف مهم این سازمان حساس و فراگیر، مشکل ایجاد کند. در این پژوهش با استفاده از روش تحقیقی علمی و با مراجعه به آرای متخصصان و دست اندرکاران تولید و ارائه اخبار صدا و سیما، ساز و کارهای توفیق این دو رسانه همگانی ، در جلب و جذب نظر و اعتماد مخاطبان آن بررسی و جمع بندی شده و تاثیرگذارهای موثر در جلب اعتماد مخاطبان اخبار، شناسایی و ارائه شده است . در این پژوهش ، 300تن از کارکنان رسمی شاغل در بخشهای تولید و پخش اخبار سازمان صدا و سیما به عنوان جامعه آماری انتخاب شدند که از میان آنان و با استفاده از روشهای نمونه گیری مناسب ، 100تن به عنوان جامعه نمونه ، برگزیده شدند که 74درصد آنان مرد و 26درصد زن بودند. 17درصد جامعه نمونه مدرک کارشناسی ارشد، 74درصد مدرک کارشناسی و 9درصد نیز مدارکی کمتر از کارشناسی داشته اند. 50درصد افراد این جامعه را مدیران خبر، 37درصد را دبیران خبر و 13درصد را نیز خبرنگاران و گزارشگران تشکیل می داده اند. 53درصد جامعه نمونه ، بین 30تا 39سال داشته اند. 19درصد بین 40تا 44سال و بقیه در سایر گروههای سنی متناسب با مشاغل یاد شده جای گرفته اند. طبقات سنی پاسخگویان به ما اجازه می دهد که نظریات آنان را حاصلی از تاثیرگذاری های تجربه و افق باز فعالیت و نظریات اصلاحی تلقی کنیم . برای دستیابی به نظرات و دیدگاه های جامعه نمونه ، از ابزار پرسشنامه استفاده شده است ؛ پرسشنامه این پژوهش ، مشتمل بر 26سوال بسته 5گزینه ای و یک سوال نیمه بسته 4گزینه ای است . نحوه سیاستگذاری ، نحوه تهیه ، تولید و تنظیم خبر، نحوه گزینش و بسته بندی خبر و ویژگی های گوینده خبر از لحاظ صدا، سیمای ظاهری ، پوشش ، تسلط در گفتار و شخصیت اجتماعی و این که این مولفه ها تا چه اندازه با جلب اعتماد مخاطبان اخبار صدا و سیما ارتباط دارند، چهار پرسش اصلی پژوهش را تشکیل می دهند که 27سوال پرسشنامه پژوهش را کاملا تحت پوشش قرار داده اند. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از تکمیل پرسشنامه ها، بدین گونه بوده که نخست برای هر پرسش پرسشنامه ، جدولی تهیه شده و برای هریک از این جدول ها، با استفاده از محاسبه میانگین ، میانه ، نما، انحراف معیار، واریانس و دامنه پراکندگی ، توصیف و تحلیل هایی ارائه شده است . همان گونه که پیش از این ، یادآوری شد، در این پژوهش ، پرسش های مطرح شده باتوجه و تاکید بر چهاربخش : نحوه سیاستگذاری ، نحوه تولید، نحوه گزینش و بسته بندی خبر و ویژگی های گوینده تهیه شده و تاثیر هرکدام از آنها در جلب اعتماد مخاطبان اخبار صدا و سیما مورد سنجش قرار گرفته است . بیش از 90درصد پاسخگویان ، سیاستگذاری باز و مبتنی بر تحقیقات و اطلاعات پژوهشی ، عینیت گرایی و واقعیت نمایی و بیان حقایق و واقعیات را در جلب هرچه بیشتر اعتماد مخاطبان اخبار، موثر دانسته اند. اغلب پاسخگویان بر این اعتقادند که رعایت ارزشهای شناخته شده خبری (فراگیری ، استثنا و شگفتی ، مجاورت جغرافیایی و معنوی ، شهرت ، برخوردها و منازعات ، بزرگی و فراوانی و تازگی) و اولویت بندی آنها براساس میزان تاثیرگذاری آنها، در جلب اعتماد مخاطبان برنامه های خبری ، موثر است .
کیومرث غفاری چراتی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
