مروری بر صفحات حوادث نشان میدهد اخیرا موارد زیادی از کلاهبرداری به بهانه رمالی، دعانویسی، پیشگویی آینده و ارتباط با عالم غیب گزارش شده و پلیس مکررا در این باره هشدار داده است، اما همچنان برخی افراد فریب شیادان را میخورند و در دام آنها گرفتار میشوند. سرهنگ صادقی، رئیس پلیس آگاهی استان خراسان رضوی در این باره میگوید: «متاسفانه به رغم هشدارهای مکرر پلیس آگاهی درباره فعالیت اینچنین افرادی باز هم برخی از شهروندان براحتی فریب آنها را میخورند در حالی که وعدههای این افراد کلاهبردار و شیاد واهی است.» وی میافزاید: «پلیس آگاهی با چنین افرادی که اعتقادات شهروندان را هدف نیات مجرمانه قرار میدهند بشدت برخورد خواهد کرد و برای رسیدن به این هدف، مردم نیز باید در صورت مشاهده فعالیت این کلاهبرداران موضوع را به پلیس گزارش بدهند.»
یک پرونده
در یکی از پروندههایی که اخیرا در شعبه 1159 مجتمع قضایی بعثت مورد رسیدگی قرار گرفت،
2 مرد که با سوءاستفاده از احساسات زنی بیمار او را فریب داده و یک میلیارد تومان از او کلاهبرداری کرده بودند، تحت محاکمه قرار گرفتند. زن مالباخته ماجرا را این طور شرح میدهد: «2 سال قبل به خاطر ابتلا به یک بیماری ساده نزد پزشک مراجعه کردم، اما بعد از آزمایشهای زیاد مشخص شد به سرطان مبتلا هستم و بیماریام در حال پیشرفت است. در حالی که سعی میکردم روحیهام را حفظ کنم یکی از همسایهها به من پیشنهاد داد در کنار داروهای تجویز شده از سوی پزشکان، داروهای گیاهی را هم امتحان کنم. او مردی به نام کریم را هم به من معرفی کرد. مصرف داروهای گیاهی تا حدی باعث بهبودیام شد، اما هنوز مشکل داشتم و وضعیت جسمانیام به گونهای بود که نمیتوانستم از خانه بیرون بروم. یک روز که کریم به ملاقاتم آمد یکی از دوستانش به نام محمود را به من معرفی کرد و گفت محمود انسانی پاک و نورانی است و با عالم غیب ارتباط دارد و شاید بتواند مرا شفا دهد.
بعد از آن بود که پای محمود نیز به خانهام باز شد. او هر بار کارهای عجیب و غریبی انجام میداد و لحن و ظاهرش به گونهای بود که اعتمادم نسبت به وی جلب شد. یکسال بعد از آشنایی ما یک روز محمود به من گفت یکی از اولیای دین را خواب دیده و از این طریق تاریخ مرگ مرا از او پرسیده است. محمود زمان فوتم را به من ابلاغ کرد و گفت آن شخص بزرگواری که در خواب دیده توصیه کرده من نباید هنگام مرگ هیچ دارایی داشته باشم. من که به محمود کاملا اطمینان داشتم تمام املاکم را به او واگذار کردم تا در امور خیر صرف کند. مدتی گذشت و زمان مرگ من فرا رسید، اما پیشگویی محمود درست از آب درنیامد و فهمیدم او و کریم مرا فریب داده و اغفال کردهاند تا داراییام را از چنگم درآورند.»
داراییای که زن مالباخته از آن صحبت میکند بالغ بر یک میلیارد تومان است که شامل 10 باب مغازه در حوالی ونک، آپارتمانی 300 متری در شرق تهران و یک دستگاه پژو پرشیا میشود و او اکنون برای باز پسگیری داراییاش منتظر حکم قاضی دادگاه است.
قاضی محمدرضا گیوکی، رئیس شعبه 1159 مجتمع قضایی بعثت درباره این پرونده و موارد مشابه میگوید: «در پرونده مورد اشاره مالباخته چنان تحت تسلط متهمان در آمده بود که به تمام توصیههای آنها عمل میکرد و موضوع آشناییاش با این دو مرد را به خواسته آنان، از همه پنهان کرد، اما در این باره با هیچکس حرفی نزده بود.
شهروندان باید توجه داشته باشند پیشگویی، تعیین زمان مرگ، رمالی و فالبینی در واقع ترفندهایی برای اغفال آنان است و آنها نباید اجازه بدهند از احساساتشان سوءاستفاده بشود. متاسفانه برخی افراد بدون تفکر و تحقیق درباره ادعای طرف مقابل تسلیم او میشوند و چنان اعتمادشان جلب میشود که تمام اموال و داراییهایشان را به باد میدهند حال آنکه منطق و توسل به مذهب و دین به شکل حقیقی و صحیحی میتواند آنها را در برابر شیادان مصون کند.»
اگر چه در وقوع چنین جرایمی، مالباختگان نیز نقش عمدهای دارند و در واقع سهلانگاری آنان زمینه بروز جرم را ایجاد کرده است، قانونگذار برای مقابله با این شیادان سکوت نکرده و راهکارها و تدابیری را اندیشیده است. به گفته احمد ابراهیمی حقوقدان این دسته از مجرمان چون افراد را به بهانههایی مثل شفا یافتن به امور غیر واقعی امیدوار میکنند یا با ادعاهایی همچون تعیین دقیق مرگ از امور واهی میترسانند مشمول ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری میشوند.
طبق این ماده قانونی در صورت اثبات جرم متهم، وی به یک تا 7 سال زندان، استرداد مال کلاهبرداری شده و پرداخت معادل همین مال به عنوان جریمه نقدی محکوم خواهد شد.
مشتریان ویژه
در ماجرای دیگری که اداره اجتماعی پلیس آگاهی ناجا اخیرا از آن خبر داده، مردی در مشهد تحت عنوان دعانویس و رمال از مردم کلاهبرداری میکرده است. این مرد که علیرضا نام دارد با اجاره کردن یک منزل مسکونی آنجا را به محل کار خود تبدیل کرده و برای این که از سوی پلیس شناسایی و دستگیر نشود، فقط مشتریان ویژهای را به حضور میپذیرفت و به افراد خاصی وقت ملاقات میداد. او دهها نفر را با سوء استفاده ار عقاید مذهبی و با دادن وعدههای واهی فریب داد و از این راه میلیونها تومان به جیب زد تا این که بالاخره پلیس با گزارشهای مردی در جریان کارهای علیرضا قرار گرفت و نقشهای را برای به تله انداختن وی طراحی کرد. طبق این نقشه یکی از ماموران به عنوان مشتری به خانه متهم راه یافت و توانست او را هنگام ارتکاب جرم دستگیر کند. این کلاهبردار اکنون با قرار قانونی در زندان به سر میبرد تا زمان محاکمهاش فرا برسد.
امانالله قرائیمقدم، آسیبشناس اجتماعی و استاد دانشگاه در این رابطه خاطرنشان میکند: «معمولا افرادی که طعمه چنین مجرمانی میشوند از سطح سواد و تحصیلات پایینتری برخوردار هستند. تبهکاران این افراد را به بهانههای مختلف مانند ارتباط با عالم غیب، شفای بیماران، پختن غذا برای نیازمندان و امثال آن فریب میدهند.
این مجرمان علاوه بر این که به طعمههای خود زیان مالی میرسانند، خرافهپرستی و عقاید انحرافی را ترویج میدهند که صدمات بسیار گستردهای در پی دارد.
این آسیبشناس اجتماعی درباره راهکارهای مقابله با این معضل میگوید: «برای مقابله با این پدیده باید کارهای فرهنگی انجام شود. رسانهها و صداوسیما به شهروندان هشدار بدهند و آنها را آگاه کنند که پیشگویی و فالبینی فقط یک دروغ است. از طرفی گرایش به دین و مستحکمتر کردن اعتقادات دینی در میان افراد نقش بسیار تاثیرگذاری دارد، اگر مسوولان فرهنگی بکوشند باورهای معنوی را به شکل درست آن در بین مردم تقویت کنند قطعا خرافهگرایی نیز در جامعه کمتر میشود، ضمن اینکه تقویت دینداری در کنار مبارزه با خرافهپرستی نقش بسیار مهمی در مقابله با سایر آسیبهای اجتماعی نیز دارد.»
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم