گروه شهرستانها: اسب در فرهنگ مردم ایران جایگاه ویژهای داشت اما نداشتن برنامهریزی مناسب برای حفظ و نگهداری اسب ایرانی (که باهوشترین اسب اصیل جهان است) این گونه با ارزش را با خطر انقراض مواجه کرده است.
کد خبر: ۲۰۹۶۶۶
نبود برنامهریزی جامع و متولی خاص، موجب شده که اکنون نسل این گونه مهم و اصیل اسب در معرض خطر انقراض قرار گیرد. باید هرچه سریعتر روی گونههای اصیل اسب و گونههای دیگر اسب ایرانی مانند خزر نیز سرمایهگذاری کرد.
به باور کارشناسان، متاسفانه در حفاظت از این نژادهای اصیل اسب در کشور کم کاری شده و نسل برخی از اسبهای اصیل ایرانی رو به کاهش و انقراض است و تاکنون برنامه خاصی برای احیا و نگهداری اسبهای اصیل از جمله ترکمن ارائه نشده و اسبهای ایرانی بدون برنامه علمی و تحقیقاتی رایج در دنیا، به حال خود رها شده است.
یک کارشناس اسبهای اصیل در گرگان به، مهر گفت: اسبهای اصیل بدون برنامههای علمی و تحقیقاتی ازجمله ژنوتایپینگ، خط خونی و شجره که در دنیا رواج دارد، به حال خود رها شده است.
سهیل واقف افزود: اکنون وضعیت برخی از نژادها از جمله اسب اصیل ترکمن، کرد و اسبچه خزر در وضعیت انقراض قرار دارد و تمام این مشکلات نتیجه نداشتن متولی است.
وی اظهار کرد: به دلیل نداشتن متولی، بیشتر فعالیتهایی که اکنون انجام میگیرد شخصی است، حال اینکه این حمایتها باید با توجههای جهاد کشاورزی و فدراسیون سوارکاری تداوم یابد.
وی درباره احتمال انقراض اسبهای اصیل ایرانی یادآور شد: این خطر با شرایط کنونی کاملا محسوس است به نحوی که اسبچه خزر و اسب ترکمن از نژادهای در خطر انقراض اسبهای اصیل ایرانی است که برای صیانت آن، برنامه جامع نیاز است.
واقف، شمار اسبچه خزر شناسایی شده را چیزی حدود 200 راس اعلام و تصریح کرد: با تدوین برنامههایی در زمینه انتقال جنین و اسپرمگیری امیدواریم این مشکل حل شود.
مسوول هیات سوارکاری گلستان نیز گفت: اسب اصیل ترکمن متولی ندارد و همین نبود متولی خاص، نسل این اسب اصیل ایرانی را در معرض خطر قرار داده است.
هوشنگ اژدری با بیان اینکه اسب اصیل ترکمن بسیار باهوش بوده و اسب خاص رشته ورزشی سوارکاری است، افزود: اسبهایی نظیر نژاد قرهباغ و عرب نیز وجود دارد، ولی بهترین اسب برای سوارکاری اسب ترکمن است و برای حفظ گونه اسب اصیل ترکمن تهیه شناسنامه و شجرهنامه الزامی است.
به گفته اژدری، اکنون اگر اسبی بهترین اسب ترکمن نیز باشد به دلیل مشخص نبودن والدین نمیتوانیم برای آن شناسنامه تهیه کنیم درحالیکه برای توسعه رشته سوارکاری ایران در جهان، سرمایهگذاری و شناسنامهدار شدن اسب اصیل ترکمن ضرورتی اجتنابناپذیر است.
یک کارشناس ارشد تکثیر و اصلاح نژاد دام و پرورشدهنده اسب در گنبد نیز گفت: خطر انقراض نسل اسب اصیل ترکمن، نگرانکننده است. این در حالی است که اسب ترکمن از جمله اسبهای اصیل و پرپیشینه کشور است و نیاز به حمایت جدی دارد.
وی بیان کرد: خطر انقراض اسب اصیل ترکمن جدی است و باید برای احیای نسل آن تدبیر اساسی از سوی صاحبنظران اندیشیده شود به نحوی که تدوین نقشه ژنتیک اسب ترکمن باید در دستور کار قرار گیرد و ایجاد بانک جامع اطلاعاتی در این زمینه الزامی است.
وی عنوان کرد: اسب اصیل ترکمن از ذخایر و ثروتهای ملی است و باید به مسابقات این رشته بها داده شود و این مسابقات از سوی رسانهها پیگیری شود.
به گفته وی طبق آمار از مجموع 741 راس اسب شناسایی شده در گنبد، 302 راس اسب ترکمن، 76 راس اسب دو خون، یک راس اسبچه خزر و بقیه اسبها وارداتی است.
کارشناس گرگانی دیگری گفت: نگهداری اسب، کار پرهزینهای است و اگر تولیدکننده با فروش اسب نتواند هزینههای خود را جبران کند، دیگر ادامه کار برایش میسر نیست این مساله و تمایل نداشتن ترکمنها به پرورش اسبهایشان، نسل اسب ترکمن را با خطر جدی مواجه کرده است.
وی اظهار کرد: متاسفانه راه برای ورود اسبهای خارجی باز است و اکثر مردم داشتن یک اسب خارجی را برای خود نوعی پرستیژ میدانند این در حالی است که قیمت این اسبهای وارداتی بسیار بالاست.
وی تصریح کرد: با این روال نسل اسب ترکمن تا چند سال دیگر به طور کلی از بین میرود.
ترکمنها نیز دیگر علاقهای به پرورش اسب ندارند و تنها امید آنها به مسابقات کورس است ولی مسابقات هم دردی را دوا نمیکند، زیرا جوایز کورسهای اسب ترکمن بسیار ناچیز و در بیشتر مواقع فقط سبوس است در حالیکه برای مسابقات اسبهای خارجی جوایز کلانی در نظر گرفته میشود.
این کارشناس یادآور شد: باید برای صادرات اسب برنامهریزی شود زیرا هر اسب صادراتی حداقل معادل 30 میلیون تومان ارز به کشور برمیگرداند که بههیچوجه کمتر از ارزآوری انواع خودروهای صادراتی مونتاژ داخل نیست.
به هر روی توجه به سرمایههای موجود در کشور امری ضروری است و این امر از طریق بها دادن به این سرمایهها، تعیین متولی خاص، شناسنامهدار شدن، برنامهریزی برای تکثیر و پرورش، جلوگیری از واردات اسب خارجی، سرمایهگذاری برای صادرات، حمایت و توجه مسوولان امر و تدوین برنامه جامع برای صیانت از گونههای اسب اصیل ترکمن امکانپذیر است و بیشک بیتوجهی به این گونههای نادر خساراتی جبرانناپذیر به کشور وارد میکند.
کارشناسان معتقدند: اسب عربی نیز هویتی کاملا ایرانی دارد و اصولا ایرانیان سوارکاران همه تاریخ بودهاند و طی دوران اسلامی این نژاد در اختیار خلفای عرب قرار گرفته و غربیها عنوان عربی را به این گونه اصیل دادهاند. اسب خزر نیز با توجه یک بانوی خارجی کشف و مورد توجه قرار گرفت وگرنه این گونه نادر ایرانی نیز بی نام و نشان، از بین میرفت.