عامل ایجاد رقابت تسلیحاتی جدید در دنیا

هفته نامه نیوزویک در تحلیلی در این زمینه نوشته است: پس از کشمکش‌های فراوان سرانجام توافقنامه‌هسته‌ای میان آمریکا و هند تصویب شد و این موضوع باعث شده است تا نگرانی‌هایی در مورد پیامدهای این توافقنامه در مجامع بین‌المللی به وجود آید.

توافقنامه هسته‌ای میان واشنگتن و دهلی نو بر این موضوع صحه گذاشت که هند وارد یک باشگاه ویژه شود. در این باشگاه کشورهایی عضو هستند که تسلیحات هسته‌ای را با اطلاع مجامع بین‌المللی در اختیار دارند و عملا قدرت هسته‌ای جهان لقب گرفته‌اند.

حامیان این توافق نامه هسته‌ای معتقدند که حصول این تفاهم نامه باعث تقویت همکاری‌های این دو ابرقدرت جهانی خواهد شد و باعث می‌شود دهلی نو در راستای روند منع گسترش تسلیحات کشتار جمعی به همراه آمریکا و دیگر کشورها گام بر دارد.

اما در این راستا مشکلی وجود دارد. هند هنوز پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) را که کشورهای امضا کننده قول داده‌اند هرگز در ازای دسترسی به تکنولوژی غیر نظامی هسته‌ای بمب اتمی نسازند، را امضا نکرده است.

پیتر اسکوبلیک نویسنده کتاب "تاریخ استراتژی هسته‌یی آمریکا" می‌گوید: با به رسمیت شناختن تمامی شرایط هسته‌ای هند و موضوع عدم امضای ان. پی. تی توسط دهلی نو، واشنگتن پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌یی را عملا تضعیف کرده است.

وی گفت: هدف این توافق چیست و آمریکا با چه انگیزه‌ای در راستای حصول نهایی این توافقنامه هسته‌ای گام بر داشته است؟ آیا جز این نیست که آمریکا چاپلوسی کشوری را کرده که پیشتر دوست واشنگتن بوده است؟

هم اکنون با حصول نهایی این توافق، بعضی از کارشناسان از عکس العمل‌های پاکستان و اسراییل، دو قدرت هسته‌ای دیگر که عضو پیمان ان.پی.تی نیستند، نگران هستند. اسلام آباد معتقد است که مانند هند در امور هسته‌ای‌اش عمل کرده و شایسته این موضوع است که آمریکا با پاکستان نیز توافق نامه هسته‌ای امضا کند.

هند و پاکستان پیشتر آزمایش‌های هسته‌ای انجام داده‌اند. این در حالی است که آمریکا بارها پیشتر به این دو کشور در مورد آزمایش هسته‌ای هشدار داده بود و در این راستا هند با تحریم‌ها و انزوای هسته‌ای روبرو شده بود.

نشانه‌هایی مبنی بر آغاز رقابت تسلیحاتی جدیدی دیده می‌شود. در سال 2007 رییس جمهور پاکستان اعلام کرد که کشورش برای رسیدن به سطح توانایی‌های تهاجمی هند، توانایی بازدارندگی‌اش را افزایش خواهد داد. هم چنین راکتور جدیدی را برای پلوتونیوم آماده برای به کار بردن در سلاح‌های هسته‌ای فعال کرده است و هشدار داده که به هر نوع سپر دفاع موشکی احتمالی هند نفوذ خواهد کرد.

پس از حصول نهایی توافق نامه‌ی هسته‌ای میان هند - آمریکا، اسراییل از گروه تامین کنندگان هسته‌ای درخواست کرده تا این سوال را مطرح کنند که آیا می‌تواند از این نوع شرایط برخوردار شود که با پاسخ منفی روبرو شده است.

حال این سوال مطرح است که با حصول توافق هسته‌ای میان آمریکا - هند، واشنگتن واقعا به دنبال چیست؟ آیا به خاطر مقابله با ابرقدرت‌هایی مانند روسیه و چین به دنبال هم پیمانان بزرگتری مانند هند است؟ قطعا این توافق نامه پیامدهای نگران کننده‌ای در مجامع بین‌المللی ایجاد خواهد کرد. چون این موضوع اصول ان.پی.تی را زیر سوال برده و به نوعی رقابت تسلیحاتی جدیدی را در جهان به راه خواهد انداخت.

ایسنا