گروه شهرستانها: دریای مازندران، دلانگیزی روزهای مهرماه را با همراه آوردن جسد «فکهای خزری» به ساحل چه برای علاقهمندان به محیط زیست، چه ساحلنشینان و چه برای همه با امواجی از تاسف و اندوه همراه کرد.
کد خبر: ۲۰۶۸۴۹
تنها پستاندار دریای مازندران بیشتر دوران زندگانیاش را در سواحل ایران میگذراند. طول فکهای خزری هنگام بالغ شدن تا 160 سانتیمتر میرسد و حدودا تا 100 کیلوگرم وزن دارند. عمر اینگونه زیبای فک معمولا تا 50 سال گزارش شده است. از نظر دیرینشناسی، فک خزر متعلق به دوره سوم زمینشناسی است. هنوز سواحل گرم جنوبی ایران یعنی خلیج همیشگی فارس، خاطره تلخ مرگ و میر دلفینها را از خاطر نبرده است که سواحل شمال هم شاهد اجساد گونهای دیگر از جانوران شده است.
مسوول طرح پژوهشی و آموزشی حفاظت از فک خزری در این باره گفت: فعالیتهای بیش از اندازه صید و صیادی چه قانونی چه غیرقانونی مخصوصا استفاده از سموم خانواده ددت مهمترین عامل کاهش جمعیت این جانور خزری است.
به گفته هرمز اسدی، صیادان با صید طعمههای این جانور در اصل به صورت رقیبانی برای فکها محسوب میشوند. با کم شدن مواد غذایی فکها در نتیجه نسل آنها نیز روند رو به انقراض را در پیش میگیرد. براساس بررسیها، بیشترین آلودگیها در سواحل باکو سپس در آستارا و تنکابن دیده شده است.
از دیگر عوامل کاهش جمعیت فکها یک نوع ویروس متعلق به سگسانان است که در سواحل یخ زده حوزه شمالشرقی خزر با حمله گرگها و روباهها به این حیوان انتقال یافته است.
فاجعه اینجاست که جمعیت فکها در یک قرن 90 درصد کاهش یافته است.
صید بیرویه کیلکا، فک خزری را با کمبود مواد غذایی و در نتیجه ضعف فیزیکی و ورود نوعی ویروس به سیستم عصبی این حیوان و در نهایت مرگ و میر دست جمعی فکهای خزری مواجه میسازد.
نبودن فرهنگ مناسب «زندگی و هماهنگی با طبیعت» عامل اصلی مرگ فکهاست، زیرا صیادان، این گونههای نادر را میکشند، زیرا این جانور را عامل کم شدن ماهیان میدانند.
«فک خزری»، کوچکترین گونه فکهای واقعی یعنی بدون گوش است و تنها در این دریاچه یافت میشود، این یگانه پستاندار خزر در اغلب نقاط دریا زندگی میکند، محل زیست آن بر حسب در دسترس بودن مواد غذایی و به صورت فصلی تغییر میکند تابستان و پاییز اکثر فکهای خزری در آبهای حوزه ایران زندگی میکنند.
لانهسازی و زایمان فکها بر روی یخ انجام میگیرد، طول دوره بارداری این جانوران 11 ماه است و در ماه دوازدهم برای زایمان به مناطق یخی شمال دریای خزر مهاجرت میکنند.
گفتنی آن که دریای خزر دارای 114 گونه، 63 زیرگونه و 14 نژاد از کمیابترین ماهیان جهان است.