طراحی برای ‌یادآوری نام خداوند

مجید احمدی

‌پوستر سیاه با متن یا نور و یا قدوس‌

این نمایشگاه  اسماءالحسنی است و این پوستر یکی از اسامی پر محتوا (البته بی‌شک تمامی اسامی خداوند باری‌تعالی پرمحتوا هستند) یعنی یا نور و یا قدوس را انتخاب کرده  است.

در این پوستر ظرف و مظروف جور درآمده‌اند؛ یعنی با توجه به محتوا، ساختار و شکل در یک برنامه با عنوان پوستر اسماءالحسنی این انتخاب درست و بجاست و در این پوستر این سه مقوله با هم ترکیبی را ساخته‌اند که هم غنای تصویری و هم غنای محتوایی دارد.

زمینه تاریک با نوری که از کنار آمده و متحرک وارد شده به فضای اکتیو کار کمک کرده است. در هنرهای تجسمی و طراحی دست یافتن به حرکت البته بسته به موضوع، باعث اعتلای کاری می‌شود و اثر را از آنچه که ثابت، سنگین و بی‌حرکت است بهتر جلوه می‌دهد.

نور، متحرک وارد کار شده و مانند ستاره دنباله‌دار است. این حس از نظر مضمون ایجاد کننده یک حس قوی در کار است اما از نظر تجسمی می‌توانست بهتر جا بیفتد. با استفاده از کامپیوتر می‌توان این پوستر را ظرف 5 دقیقه درست کرد اما فکری که پشت آن است، باعث برتری کار شده و گرنه این اثر از نظر ساختار کار پرکار و وقت‌گیری نیست.

مفهوم و تاکید طراح جوان این اثر (علیرضا حصارکی) بر کلمات، جایگاه این اثر را اعتلا بخشیده و آن‌را قابل توجه کرده است.

شاید یکی دیگر از ایراداتی که می‌توان به این پوستر گرفت، کم‌کاری در رنگ آن است. در این اثر اتفاق رنگی خاصی نیفتاده و از این لحاظ، کار کمی ضعیف است و برخلاف آن، از نظر فرم یک کار تقریبا قوی است.

یکی از داوران جشنواره درباره این که در این نمایشگاه با توجه به این که چند کار دیگر با این شکل هست چرا این کار را برنده کردید (این اثر یکی از برگزیدگان این جشنواره هم بود) گفت: یکی از موارد مهم در این نمایشگاه توجه به معنا و مفهوم و درست ارائه کردن آن بود؛ پس اگر آثار این نمایشگاه تفاوت‌های شکلی و بصری با هم ندارند ولی بی‌شک در مقوله مفهوم  با هم متفاوت هستند.

 پوستر خیرالرازقین‌

این پوستر هم یکی دیگر از آثار برتر این نمایشگاه از دیدگاه جام‌جم است که حسین خسروجردی طراح، نقاش و منتقد هنری درباره آن می‌گوید: در عالم هنر در این دوره بیشتر می‌پذیرم و دوست دارم که هنر و هنرمند اصولا بر اساس شرح وظایفش یعنی ایجاد ارتباط درست با مخاطب عمل کند که طراح این اثر (عبدالحمید زنگانه) توانسته این کار را انجام دهد.

وی می‌افزاید: این پوستر به رزق و روزی و اهمیت آن در زندگی امروز می‌پردازد. کلمه رزق و خیر الرازقین که در این پوستر به کار رفته، به زبان عربی است.

 درست است که این کلمات یک مطلب باوری و اعتقادی است ولی به هر حال شاید برخی متوجه مفهوم آن نشوند چنانچه به صورت خوشنویسی خالی باشد ولی طراح با استفاده از یک بافت بصری توانسته این پوستر را در شرایط زنده‌تری نمایش دهد. استفاده از گندم به عنوان اصلی‌ترین فاکتور بصری و نشانه روزی، بسیار خوب کار شده است.

خسروجردی معتقد است که مردم می‌توانند رابطه خوبی با این پوستر برقرار کنند و درباره فونت به کار ر فته در این پوستر می‌گوید: طراح صرف خوانا بودن می‌توانست از هر خط دیگری استفاده کند اما این خط ثلث به نظرم خوب طراحی و ترکیب شده و در صفحه خوب قرار گرفته است. اجزای پراکنده گندم در فضای پایین نیز خوب استفاده شده و به عنوان نقطه‌هایی که خیلی شبیه تعریف ستاره‌ها در فضا هستند، ریتمیک کنار هم قرار گرفته‌اند و تجمع آنها در خط اصلی پوستر قرار گرفته است.

وی ادامه می‌دهد: آسمانی بودن این کلمه و نسبتش با دنیای مادی با جدا کردن فضای پر از گندم پایین صفحه و رنگ آسمانی فضای بالای آن نشان داده شده است. این اثر از کاردستی شدن و شلوغی بیش از حد دور شده و به نظر من ایجازی که در اثر هست آن را تبدیل به یک کار خوب کرده است.

وی درباره رنگ‌آمیزی این کار توضیح می‌دهد: 3 عنصر رنگی در این پوستر آمده که اتفاقا هرسه از نظر مفهومی برای ما مقدس هستند. آسمانی لاجوردی زمینه آن است که در نگارگری و در فرهنگ ما تعلق خاطر دارد و دوست داشتنی است. رنگ طلایی با کاراکتر گندم به پوستر تزریق شده که در فرهنگ ما یک رنگ مقدس، قابل احترام و قدسی به شمار می‌رود و تلالوی رنگ سفید زیبایی پدید آورده است.