در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
فراسو
بیودیزل، سوختی دوستدار طبیعت
نیاز روز افزون جهان به منابع جدید انرژی بویژه در بخش حمل و نقل، امروزه یکی از مشکلات اساسی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است. به عبارتی این مشکل همانند دهههای گذشته، تنها به کشورهای واردکننده نفت اختصاص ندارد و حتی تولیدکنندگان بزرگ نفت از جمله کشور ما با مشکلات متعددی در زمینه تهیه سوخت روبهروست.
کمبود یا به عبارتی کاهش ظرفیت پالایشی در جهان، یکی از عوامل بروز این مشکلات است، اما موضوع به همین جا ختم نمیشود، زیرا آلودگی ناشی از سوختهای فسیلی و پایانپذیر بودن آنها نیز از دیگر عواملی است که بشر را به تلاش برای دستیابی به سوختهای جانشین برای این منابع واداشته است. بیودیزل سوختی جدید و تجدیدپذیر است که استفاده از آن در بسیاری از کشورهای دنیا متداول است.
بیودیزل سوختی تجدید پذیر و تجزیهپذیر است که از روغن گیاهی یا چربی حیوانی به دست میآید. این سوخت را میتوان براحتی با گازوئیل مخلوط و در خودروهای گازوئیل سوز استفاده کرد.
ذرات معلق و هیدروکربنهای نسوخته که از اگزوز خودروهای دیزلی خارج میشوند، سمی و سرطانزا هستند و تهدیدی برای سلامت انسانها به شمار میآیند. این در شرایطی است که نتایج مثبت استفاده از بیودیزل در کاهش سمیت و آلودگی هوا از سوی ارگانها و سازمانهای معتبر جهانی تایید شده است.
برای مثال، گیاه سویا دیاکسید کربن هوا را جذب میکند و پس از استخراج روغن از دانههای سویا، به بیودیزل تبدیل میشود.
سوختن این ماده، دیاکسید کربن تولید میکند و دیاکسید کربن تولید شده به وسیله گیاهی که سوخت از آن تهیه شده است، باز جذب میشود. این چرخه هیچ دیاکسید کربنی وارد طبیعت نمیکند و نتایج تحقیقات نشان داده است که اگر 20 درصد باک خودرو را با بیودیزل پر کنیم، هیچ نیازی به تغییر سیستم احتراق یا تغییر قطعات خودروها نیست و میتوان این سوخت را بدون هیچ اشکالی در موتورهای امروزی مصرف کرد.
طبیعی است که پر کردن 20 درصد از باک خودرو با این ماده به همین مقدار از آلایندههایی مانند دیاکسید کربن، هیدروکربنها و منواکسیدکربن میکاهد، اما درخصوص گوگرد این مقدار حتی قابل توجهتر است؛ چنان که گوگردی که از این سوخت حاصل میشود، 15 درصد و تقریبا غیرقابل اندازهگیری است؛ بنابراین دستکم برای کاهش گوگرد در سوخت دیزل میتوان از مخلوط بیودیزل و گازوئیل استفاده کرد. علاوه بر اینها، استفاده از مخلوط بیودیزل و گازوئیل سبب حذف دود متراکم و سیاه حاصل از سوخت خودروهای دیزلی خواهد شد. حتی بویی که از سوختن آن ایجاد میشود، شبیه بوی سیبزمینی سرخ کرده و ذرت بو داده است، یعنی به میزان چشمگیری بوی بد گازوئیل را کاهش میدهد، اگر چه صد در صد حذف نمیکند.
بر اساس تحقیقات ما آمریکا، آلمان و مالزی از جمله کشورهایی هستند که روی این سوخت کار کردهاند. این سوخت در آمریکا به عنوان یک سوخت جانشین برای موتورهای دیزلی بشدت مطرح است و سالانه 300 میلیون گالن بیودیزل در این کشور تولید میشود، اما با افزایش درخواست برای این سوخت و ایجاد واحدهای صنعتی تولید کننده، قرار است میزان تولید این سوخت در آمریکا به 600 میلیون گالن در سال برسد. در کشور آلمان نیز این سوخت در بسیاری از اتوبوسها استفاده میشود.
علاوه بر این، تولید این سوخت میتواند بخش را نیز به تحرک وادارد، زیرا این سوخت از روغنهای گیاهی به دست میآید، پس با تولید آن نیاز بیشتری به کاشت دانههای گیاهی است که به اشتغالزایی در بخش کشاورزی کمک میکند. نکته مهم دیگر، امکان استفاده مجدد از روغنهای گیاهی سوخته برای تولید بیودیزل است. از روغنهای سوخته که در بسیاری جاها از جمله اغذیه فروشیها به مقدار زیاد استفاده و در پایان روز دور ریخته میشوند، میتوان در تولید بیودیزل استفاده کرد.
به طور کلی سوخت بیودیزل خاصیت روانکنندگی زیادی، تقریبا دو برابر سوخت های معمولی، دارد که دلیل آن ویسکوزیته بالای این سوخت است؛ بنابر این میتواند سبب افزایش عمر خودرو شود. صرفهجویی در مصرف سوخت را نیز به همراه دارد. حتی با اضافه کردن حدود 2 درصد بیودیزل به نفت سفید میتوان خاصیت روانکنندگی آن را افزایش داد.در یک جمعبندی میتوان گفت که استفاده از بیودیزل سبب وابسته نشدن به سوخت دیزل حاصل از نفت خام میشود.
منابع هیدروکربوری، پایان پذیر هستند که تشکیل آنها میلیونها سال زمان برده است و ما با مصرف آنها در واقع سرمایههایی را از میان میبریم که تجدیدپذیر نیستند. حتی استفاده از مخلوط این سوخت با گازوئیل نیز میتواند به کاهش 20 درصدی مصرف گازوئیل منجر شود. استفاده از بیودیزل، کاهش چشمگیر در میزان آلایندهها را در پی دارد و به دلیل تجزیهپذیر بودن براحتی در طبیعت جذب میشود و سمیت بسیار پایین این سوخت، کار کردن و حمل و نقل آن را آسان تر میکند. توجه به آنچه صنعت سبز یا شیمی سبز خوانده میشود و به کاهش آلودگی و صدمه به طبیعت کمک میکند، امروزه در بسیاری از کشورهای جهان مورد توجه است و ما نیز نباید در این زمینه عقب باشیم؛ چنان که امروزه با افزایش بهای بنزین و دیگر فرآوردههای نفتی، مصرف سوختهایی که از منابع گیاهی به دست میآید نیز بسیار مورد توجه است. گمان میکنم همه اینها دلایل خوبی باشند که توجه ما را به استفاده از این سوخت جلب کنند.
دکتر باقر مهاجرانی
رئیس پژوهشگاه صنعت نفت
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
