جیوه می تواند بیش از هر آلاینده دیگری سلامت انسان را تهدید کند

خطر انتشار جیوه در محیط از آنچه که در گذشته تصور می شد بسیار جدی تر و بیشتر است به طوری که به گفته پژوهشگران اگر دولتها هر چه زودتر اقدام مناسبی به منظور کاهش این ماده سمی

کد خبر: ۲۰۴۱۳

از محیط زیست به عمل نیاورند ، به احتمال زیاد دنیا با یک بحران زیست محیطی دیگر مواجه خواهد شد. براساس مطالعات آنها حدود 70درصد از این ماده سمی تنها ناشی از عملکرد نیروگاه های زغال سنگی است . در حالی که فناوری حاضر امکان حذف این نیروگاه ها را در اختیار ما قرار داده است . در طبیعت ، جیوه از طریق یک فرآیند طبیعی ، یعنی آزاد شدن این فلز از سنگ و خاک و یا حین فعالیت های آتشفشانی به مقدار بسیار کم تولید می شود؛ اما در قرن اخیر فعالیت های صنعتی بشر، حفر معادن و... به طور مداوم بر میزان طبیعی این آلاینده افزوده است . جیوه پس از آزاد شدن می تواند در مسافت بسیار زیادی گسترش یابد و به قول دکتر کلاوس توفر، رئیس هیات برنامه ریزی محیطزیست سازمان ملل متحد، این فلز یک مسافر قاچاقی و بدون گذرنامه است که چه در هوا و چه در آب به سفر خود ادامه می دهد. این آلاینده از راههای مختلفی می تواند سلامت انسان ها را در معرض تهدید قرار دهد که مشهورترین آنها از طریق یکی از ترکیبات این ماده یعنی متیل جیوه است . ماده ای که نزدیک به 50سال پیش عامل اصلی بیماری ماناماتا در ژاپن و از میان رفتن یکهزار و 400نفر پس از مصرف غذاهای دریایی آلوده به آن بود. در این بیماری متیل جیوه به سیستم مرکزی عصبی انسان حمله می کند و سبب بروز علایمی چون احساس بی حسی و کرخی اندام ها، بی ثباتی و لرزش بدن ، خستگی بیش از حد، حلقه شدن گوشها و برخی مشکلات بینایی ، شنوایی و صوتی می گردد. به همین دلیل وجود بیش از حد این آلاینده در آب می تواند موجب سوئهاضمه ، مشکلات غده تیروئید و ناراحتی های قلبی گردد. به طور کلی از آن جایی که انواع ماهی ، حاوی بعضی از مواد مغذی است که در سایر رژیمهای غذایی کمتر یافت می شوند، جیوه می تواند یک تهدید بزرگ برای مصرف کنندگان بی شمار این ماده غذایی بخصوص ماهیهای بزرگتر مثل تنها و کوسه ماهی ها به شمار آید. براساس یکی از تحقیقات اخیر میزان جیوه بدن ماهیهای خاویار دریاهای شمالی در قسمتهایی از کانادا بین 2تا 4برابر افزایش یافته است . یکی از مطالعات دیگری که بر روی زنان امریکایی صورت گرفته ، نشان می دهد که در 5میلیون نفر از آنها میزان جیوه بدن بیش از حد مجاز می باشد. به غیر از انسان ها، حیوانات و پرندگانی هم که از ماهیها تغذیه می کنند، مثل سمورهای دریایی ، مینکها و عقابهای دریایی از این آلودگی در امان نخواهند بود. طبق برآوردهای انجام شده ، نیروگاه های زغال سنگ و کوره های آشغال سوزی حدود یکهزار و 500تن جیوه را در هر سال وارد هوا می کنند که این حجم علاوه بر آن 4هزار و 500تنی است که به موجب استخراج غیر صنعتی معادن طلا و نقره ایجاد می شود و متاسفانه تمامی اینها در حالی است که هم اکنون فناوری هایی وجود دارند که استفاده و کاربرد آنها می تواند تا 80درصد جیوه حاصل از نیروگاه ها را کنترل و مهار کند.