مطالعه تخصصی برای اجرای بهتر

خانم یمینی از شروع به کارتان بگویید.

من در سال 1371 در حوزه هنری استان خراسان فعالیت داشتم و طی درخواست نیرو از سوی صدا و سیمای مرکزخراسان به حوزه هنری، من به عنوان نویسنده و پژوهشگر در صداوسیما شروع به کار کردم. خوشبختانه در بدو ورودم از راهنمایی‌های آقای محمدجعفر خسروی، آقای فرزین و آقای جاراللهی بهره بردم و تهیه‌کنندگی را به طور حرفه‌ای یاد گرفتم. اولین کاری که تهیه کردم برنامه اصل بیستم در رادیو خراسان بود.

چه شد از رادیو خراسان به تهران آمدید.

سال 1381 بنا به دلایل شخصی به تهران آمدم و توسط یکی از دوستان به رادیو سلامت که 20 روز از شروع به کارش می‌گذشت معرفی شدم و مسوولیت برنامه‌های «رز سپید» و «اعتیاد» را بر عهده گرفتم.

فکر نکردید کار در رادیوی تخصصی کمی مشکل باشد.

خیر. من زمانی که برنامه اصل بیستم را داشتم آنقدر درباره موضوع حقوقی برنامه تحقیق و مطالعه کرده بودم که کارشناس برنامه تصور می‌کرد من تحصیل‌کرده رشته حقوقم. بنابراین با شناختی که از خود داشتم این شبکه را انتخاب کردم و رادیو سلامت به دلیل حوزه تخصصی کار این فرصت را به من داد که مطالعه بیشتری در مورد مسائل پزشکی داشته باشم.

پس از کار در رادیو سلامت راضی هستید؟

صددرصد. من آنقدر تحت تاثیر برنامه‌هایم قرار گرفته‌ام و آنها  را دوست دارم که از برنامه‌های «رز سپید» و «اعتیاد» یک فیلمنامه داستانی نوشتم.

چه کسی طرح این دو برنامه اجتماعی را به رادیو سلامت داد؟

طراح این دو برنامه آقای دکتر اخوان مدیر طرح و برنامه رادیو سلامت بودند و ساخت این دو را به من دادند.

چه شد که این دو برنامه تا الان ادامه پیدا کرده؟

نیازسنجی مخاطبان برای طراحی این دو برنامه بسیار مدبرانه بود. چون معضلات اعتیاد و مشکلات خانوادگی در جامعه امروزی بسیار ریشه دوانده که من فکر می‌کنم با کمک این برنامه بتوان 70 الی 80 درصد نیاز عمومی را برطرف کرد.

درباره برنامه‌های دیگرتان بگویید.

برنامه زیر پوست شهر که روزهای یکشنبه، سه‌شنبه، چهارشنبه پخش می‌شود و به معضلات، نشانه‌ها و یا هر پدیده‌ای که قابل مطالعه باشد در کلانشهرها مانند: تغذیه نامناسب، کمبود وقت، سلامت نوجوانان و جوانان، سلامت خانواده و غیره می‌پردازد و مردم می‌توانند هر سوالی را که در این مورد وجود دارد از کارشناسان و مسوولان امر بپرسند و از آنجا که بیشتر مخاطبان ما طیف جوان هستند سعی می‌کنیم از کارشناسان جوان‌تر برای مطلوب بودن پیام استفاده کنیم.

برنامه دیگرم طعم تندرستی است که تهیه‌کننده آن بنده و سردبیر آقای دکتر مالکی‌نژاد هستند. این برنامه با حضور آقای دکتر مظهری رئیس انجمن تغذیه ایران به موضوع رژیم غذایی و کنترل چاقی و لاغری می‌پردازد. این برنامه روزهای پنجشنبه به طور زنده پخش شده و بعد از 3سال از زمان پخش آن روز به روز بر شمار مخاطبان آن اضافه می‌شود. برنامه دیگری دارم به نام دنیای کودک که مخاطبان آن کودکان نیستند. ما به والدین و مربیان آموزشی دنیای کودکی قبل از تولد تا سن نوجوانی از تمام جنبه‌های روانشناسی، تغذیه، آموزش، تفریح و غیره را معرفی می‌کنیم.

برنامه نقد سلامت عنوان برنامه دیگرم است که از توجه خاصی برخوردار است. چرا که معظلات بزرگ حوزه بهداشت و درمان را بدون هیچ کم و کاستی نقد می‌کند. ما در این برنامه با آزادی کامل معضلات را با حضور مسوولان امر نقد می‌کنیم. البته سعی می‌کنیم که عبور از خط قرمز لطمه‌ای به رسانه نزند.

شما گفتید در برنامه زیر پوست شهر معضلات کلانشهرها را مورد بررسی قرار می‌دهید. با توجه به این که این معضلات بی‌شمارند، شما چگونه همه آنها  را می‌شناسید.

ما جزیی از مردم هستیم و با آنها  زندگی می‌کنیم و هر مشکلی اعم از قطع شدن آب، برق، گرانی، بالا بودن نرخ کرایه ماشین، سد معابر و همه و همه را به چشم می‌بینیم و لمس می‌کنیم. بنابراین در روز طرح چند موضوع به ذهنمان خطور می‌کند و گاه از طریق مشاوره و مساله‌سنجی با متخصصان موضوعات را شناسایی و مطرح می‌کند.

شما هم کار سردبیری می‌کنید هم تهیه‌کنندگی چه فرقی بین این دو مسوولیت وجود دارد.

سردبیر موظف است تمام مواد و مصالح یک برنامه تولیدی و زنده را فراهم نماید و تهیه‌کننده وظیفه دارد این مواد و مصالح را به خوبی و زیبایی مونتاژ کرده و آن را پخش نماید. در گذشته کار سردبیری و تهیه‌کنندگی از هم مجزا بود ولی الان طی شرایطی که در رادیو به وجود آمده سعی بر این است که یک نفر هر دو کار را با هم انجام دهد.

این کار دارای معایب و محاسن است. چرا که در برنامه‌های طولانی و حرفه‌ای تهیه‌کننده نباید زیاد درگیر تهیه موضوعات برنامه شود و با فراغ بال یک برنامه خوب را تهیه نماید من معتقد هستم دو فکر بهتر از یک فکر است. ولی از سویی سردبیرو تهیه‌کننده نباید محدوده کاری مجزا داشته باشند و یک برنامه باید تلفیقی از کار هر دو باشد تا به شیرازه برنامه لطمه نخورد.

تهیه‌کننده نباید یک سی‌دی‌گذار موسیقی‌های تکراری باشد و به سردبیر اجازه اظهار نظر ندهد. که در این صورت اگر سردبیر و تهیه یکی باشد برنامه پیشبرد مناسب‌تری دارد.

در تهیه یک برنامه زنده کارشناسی هدایت بحث برعهده سردبیر است یا تهیه‌کننده؟

ایده یک برنامه بر عهده سردبیر است و این که بحث باید به کدام سو سوق پیدا کند ولی فراز و فرود بحث و زاویه دید کارشناس و گوینده بر عهده تهیه‌کننده است.

رادیو سلامت یک شبکه تخصصی است، شما چه نوع موسیقی برای این نوع برنامه به کار می‌برید؟

موسیقی‌ها به فراخور نیاز مخاطبان و موضوع مورد بحث انتخاب می‌شود. یک تهیه‌کننده باید آنقدر آرشیو موسیقی‌اش غنی باشد که هر لحظه که حس شد بحث به چه نوع موسیقی نیاز دارد. دستش باز باشد.

شما ترجیح می‌دهید گوینده‌های شما پزشک باشند و به بحث مسلط و یا این‌که یک گوینده توانا؟

برای این‌که از کندی برنامه بکاهیم و سرعت برنامه را بالا ببریم. نیاز به یک فرد کارشناس و آگاه به موضوع داریم که نیازی نباشد که مدام به گوینده اطلاعات بدهیم. ولی در عین حال، یک کارشناس‌مجری نگاه مردمی زیاد ندارد و بهتر است یک گوینده نیز در کنار کارشناس مجری حضور داشته باشد. هر چند این کار کمتر در رادیو اتفاق می‌افتد.
یک گوینده هدایت رسانه‌ای برنامه را بهتر می‌داند و مخاطب را بهتر می‌شناسد. ولی در محل حضور کارشناس مجری در برنامه نباید به این معنی باشد که زیاد وارد حیطه کارشناسی شود و بحث را بدست گیرد.

شما در انتخاب گوینده‌هایتان آزاد هستید؟

گاهی اوقات. نه همیشه.

تا به حال در جشنواره رتبه آورده‌اید؟

بله برنامه «مسابقه بی‌کلام» در سال 79 در جشنواره مراکز رتبه اول آورد. «برنامه با شاهدان قدسی» در مرکز خراسان رتبه اول نویسندگی و سردبیری را آورد. برنامه «ننگ‌آورده» نیز رتبه اول را کسب کرد. برنامه «در همین نزدیکی» نیز در جشنواره داخلی در تهیه‌کنندگی و سردبیری رتبه اول آورده و امسال در جشنواره برنامه «زیر پوست شهر» رتبه سوم و سال گذشته رتبه دوم شد.

اگر شما یکی از اعضای داوران جشنواره بودید. کدام از برنامه‌هایتان را انتخاب می‌کردید؟

زیر پوست شهر.

از داوری جشنواره راضی بودید؟

من کارم را برای جشنواره انجام نمی‌دهم. جشنواره فرصت خوبی برای برنامه‌سازان است و به آنها انگیزه می‌دهد. اگر برنامه‌سازان خوب کار کنند، مسلما داوری نیز به‌خوبی انجام خواهد شد.

مژگان جعفرقلی‌زاده‌