نفوذ سرطان‌ در ‌شاهراه ‌بدن

سلول‌های سرطانی ممکن است از خارج، مری را درگیر کنند و قسمت‌های مجاور آن را که شامل غدد لنفاوی و عروق خونی قفسه سینه است نیز دربرگیرد و با جاری شدن در جریان خون، در کبد و نقاط دیگر بدن تومورهای فرعی ایجاد کند.

هر ساله حدود 7600 نفر در انگلستان به سرطان مری مبتلا می‌شوند. همچنین شیوع این بیماری در اروپا و آمریکای شمالی، شرق دور و آسیای مرکزی، چین و آفریقا بسیار زیاد است. در غرب، بیشترین عامل بروز این بیماری مصرف سیگار و الکل به حساب می‌آید. در واقع ترکیب این دو عامل خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش می‌دهد و در شرق دور و آسیای مرکزی و چین بیشترین عامل، نوع تغذیه و عوامل محیطی هستند. این بیماری در مردان بیش از زنان رخ می‌دهد و معمولا افراد بالغ به آن مبتلا می‌شوند.

علا‌ئم سرطان مری را بشناسید

مهم‌ترین علائم این بیماری شامل مشکل تدریجی در بلع است که در ابتدا در مورد غذاهای جامد مانند گوشت و سپس مواد غذایی نرم رخ می‌‌دهد. سرانجام بیمار در بلع مایعات نیز دچار مشکل می‌شود. از نشانه‌های آن می‌توان به کاهش وزن بیمار، احساس درد و ناراحتی در ناحیه پشت یا قفسه سینه، سرفه و سوءهاضمه، انسداد راه هوا، عفونت‌های بی‌دلیل قفسه سینه و صدای گرفته اشاره کرد.

البته تمام این علائم ممکن است در بسیاری از بیماری‌های دیگر هم دیده شود، ولی آگاهی از آنها تنها می‌‌تواند به عنوان هشداری برای اقدام سریع‌تر باشد.

چه کسانی به این نوع سرطان مبتلا می‌شوند؟

به طور کلی سرطان مری شامل دو نوع سرطان سلول‌‌های سنگفرشی و سرطان حلقی (مری)‌ می‌شود. علت اصلی این بیماری هنوز مشخص نیست، ولی به نظر می‌رسد سرطان حلقی (مری)‌ بیشتر در افرادی دیده می‌شود که به مدت طولانی دچار برگشت اسید معده هستند. در این نوع سرطان، سلول‌های غیرعادی در پوشش انتهایی مری ایجاد می‌شود. این وضعیت به خودی خود سرطان به ‌شمار نمی‌آید ولی با گذشت زمان به سرطان تبدیل می‌شود. از هر صد مورد از این افراد، تنها یک نفر به سرطان مری مبتلا می‌شود. آن دسته از سرطان‌هایی که نزدیک محل اتصال به معده رخ می‌دهند، معمولا سرطان‌های غددی هستند که از سلول‌های شبیه معده ایجاد می‌‌شود و این زمانی است که سلول‌هایی از نوع سلول‌های معده جایگزین سلول‌های سنگفرشی در انتهای مری می‌شوند که به آن سرطان حاصل از برگشت اسید معده می‌گویند. در این حالت، وضعیت ماهیچه‌ها که فضای میان مری و معده را کنترل می‌کنند به صورت منقبض باقی می‌ماند و غذا به مری بازمی‌گردد. سرطان مری معمولا جنبه ارثی ندارد، ولی در تعداد اندکی از افرادی که مبتلا به نوعی بیماری پوستی ارثی به نام tylosis هستند، ابتلا به سرطان مری مشاهده می‌شود.

چگونگی تشخیص بیماری

آزمایش‌های معمولی که در سرطان مری مورد استفاده قرار می‌گیرد عبارتند از:

آندوسکوپی قسمت فوقانی روده و معده: این روش به پزشک امکان مشاهده مستقیم مری را از طریق لوله قابل انعطاف باریکی به نام «آندوسکوپ» می‌دهد. این وسیله در انتها دارای یک دوربین کوچک و یک لامپ است. پزشکان این آزمایش را در بیماران سرپایی هم انجام می‌دهند که با تزریق داروی بیهوشی یا اسپری بی‌حسی به صورت موضعی انجام می‌شود.

بلع باریم: در این روش محلول باریم مایع توسط بیمار بلعیده می‌شود که به عکسبرداری با اشعه ایکس کمک می‌کند.

پزشک با استفاده از دستگاه اشعه ایکس باریمی را که بیمار بلعیده و از مری به سمت معده می‌رود مشاهده می‌کند. همزمان عکس‌های اشعه ایکس از مری بیمار گرفته می‌شود. بلع باریم حدود 15 دقیقه طول می‌کشد. پس از تشخیص بیماری، آزمایش‌های دیگری هم برای تعیین شدت بیماری انجام می‌شوند که شامل رادیوگرافی ساده از قفسه سینه‌‌‌، سونوگرافی که از طریق پوست انجام می‌گیرد ، استفاده از آندوسکوپ و ‌آزمایش‌های دیگر که شامل سی‌تی‌اسکن و ام‌آرآی می‌شود. عمل جراحی لاپاراسکوپی نیز از طریق شکم روی بیمار
انجام می‌گیرد.

شیوه‌های درمانی

سرطان مری به روش‌های عمل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتو‌درمانی و لیزردرمانی درمان می‌شود. نوع درمان به نوع سرطان مری، مرحله‌ای که بیمار در آن قرار دارد، وضعیت تومور، اندازه آن و نیز سن بیمار و بهداشت عمومی بستگی دارد. با توجه به محل قرار گرفتن تومور، عمل جراحی از ناحیه قفسه ‌سینه، شکم یا گردن وارد می‌شود و تومور به همراه غدد لنفاوی اطراف، خارج می‌شود. بهبودی بیمار و برگشت به حالت اولیه چند ماه طول می‌کشد.
در صورتی که بیمار در بلع مشکل داشته باشد، از روش دیگری چون گذاشتن لوله در مری، به‌ منظور باز نگه‌داشتن آن، انبساط مری، درمان با لیزر و نوردرمانی‌ استفاده می‌شود.

راه‌های پیشگیری از ابتلا‌

ژنتیک و سابقه فامیلی در ابتلا به سرطان مری بسیار نادر است و تنها یک تا 5 درصد موارد مبتلایان را شامل می‌شود.

نوشیدن مایعات داغ ، چاقی زیاد و مصرف نوشیدنی‌های الکلی و ریفلا‌کس معده به مری از دلایل ابتلا به سرطان مری است. نکشیدن سیگار در طول زندگی و داشتن رژیم غذایی سرشار از فیبر، میوه و سبزیجات مانع از بروز سرطان مری می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد مصرف میوه و سبزی تا 65 درصد باعث کاهش خطر ابتلا به این سرطان می‌گردد. کشیدن سیگار احتمال ابتلا به این سرطان را تا 9 برابر افزایش می‌دهد. طبق آزمایشی که محققان انجام دادند، مصرف اسید چرب امگا 3، میزان اسید چرب موجود در مری را بالا برده و خطر ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد. به دنبال مصرف امگا 3، مقدار اسید چرب بافت مری در افراد مبتلا به سرطان مری، حدود 6/1 درصد افزایش می‌یابد. بنابراین تاثیر روغن‌های دریایی روی این بیماری به اثبات رسیده است. سبزیجات غیرنشاسته‌ای و نیز مواد غذایی حاوی بتاکاروتن افراد را در مقابل سرطان مری حفظ می‌کند.