حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
آسیبهای پیشروی شاعران جوان در گفت وگوی جام جم با کارشناسان
شاعران جشنوارهای، ا دبیات کشور را تهدید میکنند
گروه فرهنگ و هنر - آرش شفاعی: هفتهای نمیگذرد که فراخوان یک جشنواره ادبی بویژه شعری جدید را در نشریات نخوانیم؛ جشنوارههایی که بعضا یکی دو دوره بیشتر عمر نمیکنند و پس از مدتی به خاطرات شاعران جوان میپیوندند.
جشنواره های ادبی یکی از راههای کشف استعدادهای ناشناخته بخصوص هنرمندان شهرستانی و تبادل تجربیات آنان با شاعران شناخته شده کشور است، چنانچه در سالهای نه چندان دور نسلی از شاعران جوان از طریق جشنوارههای شعر امور تربیتی آموزش و پرورش معرفی شدند که امروز بسیاری از آنها از شاعران شناخته شده کشورند.
در سالهای اخیر بر تعداد جشنوارههای موضوعی شعری به شکل بیسابقهای افزوده شده است. این جشنوارهها که اغلب آنها داورانی تکراری و مشخص را نیز به خدمت میگیرند، باعث شده است که گروهی از شاعران جوان تمام هم و غم خود را برای حضور در این جشنوارهها مصروف کنند و به قول برخی کارشناسان، خطر ایجاد نسلی از «شاعران جشنوارهای» ادبیات ایران را تهدید میکند.
برگزیدگان تکراری در جشنوارههای تکراری
سعید بیابانکی، شاعر اصفهانی از کسانی است که در چند جشنواره سراسری شعر نقش داوری آثار را به عهده داشته و معتقد است جشنوارههای شعری، نقش کارآفرینی را برای شاعران ایفا میکنند.
وی که آمار جشنوارهها و کنگرههای ادبی و شرکتکنندگان و برندگان آنها را بررسی کرده است، میگوید: نتایج این بررسی مشخص میکند که شرکتکنندگان و برگزیدگان این جشنوارهها تقریبا ثابت بودهاند و علت انتخاب آنها نه به دلیل قوت ادبی، بلکه به دلیل دست یافتن به فرمولهای شعر جشنوارهای و معیارها و سلیقههای داوران این جشنوارههاست. بیابانکی که از لفظ شعر ساختن برای این گونه شاعران استفاده میکند، خارج شدن جشنوارههای شعر از وضعیت کنونی را در گرو توجه آنها به شعر به جای توجه به موضوعات و مناسبتهای مختلف میداند.
وی با بیان این که برگزاری جشنوارههای کوچک و پراکنده به هدر رفت بودجهها منجر میشود، گفت: متولیان امر فرهنگ نباید اجازه برگزاری جشنوارههای بیکیفیت را بدهند و صلاحیت برگزارکنندگان این گونه جشنوارهها باید احراز شود.
پرویز بیگی حبیبآبادی، شاعر دیگری است که سابقه برگزاری چندین دوره کنگرههای سراسری شعر را در کارنامه دارد. او مهمترین نقطه ضعف برگزاری جشنوارههای شعری فراوان در کشور را نداشتن اهلیت کار فرهنگی و ادبی توسط برخی دستاندرکاران این جشنوارههای جدیدالتاسیس میداند.
بیگی میگوید: اگر حتی دو شاعر کنار هم شعر بخوانند و آثارشان را نقد کنند، تاثیرگذارتر است به همین نسبت در هر حرکت و جشنواره و گردهمایی ادبی، طیفهای مختلف دایرههای متحدالمرکزی را تشکیل میدهند که شعاع آنها گستردهتر میشود، اما اگر این جشنوارهها را افراد بدون صلاحیت برگزار کنند، این طیف منفی میشود و تاثیر مثبتی برجای نمیگذارد.
وی حضور شاعران جوان در این گونه جشنوارهها را به دلیل ویژگیهای جوانی و شور و حال این دوره طبیعی میداند، اما تاکید میکند باید شاعران جوان را به سمت جشنوارههایی هدایت کرد که طیف و تاثیرگذاری آن مثبت است.
افسون امینی، شاعری است که طی چند سال اخیر تجربه دبیری جشنوارههای شعر و داستان جوان حوزه هنری را نیز پشتسر گذاشته است.
وی پرورش شاعران و داستاننویسان جشنوارهای را رد میکند و در عین حال میگوید: ما کوشیدهایم در جشنوارههایمان به کشف استعداد توجه کنیم به همین دلیل اصرار داریم بیشترین دعوتشدگان ما از شهرستانهای کوچک یا روستاها باشند و تنها فاصله سنی 15 تا 26 سال را در جشنوارهها میپذیریم.
امینی همچنین از ادامه پیشنهاد برگزاری کنگره آسیبشناسی جشنوارههای ادبی از 3 منظر جامعهشناسی، روانشناسی و ادبی خبر میدهد و برگزاری آن را به تایید بودجه آن مرتبط میداند.
گفت و گو
