شعر مهدوی ؛ حرکت از احساسات به سمت معرفت

محاکمه خود به جای گلایه از موعود

دکتر محمدرضا سنگری، شاعر و استاد دانشگاه با استقبال از برگزاری جشنواره فرهنگی و هنری به نام حضرت صاحب الزمان(عج)، برژرفابخشی و اطلاع‌رسانی درست این جشنواره در حوزه ادبیات مهدویت و ایجاد بستر مناسب برای تبادل تجربیات ادبی و هنری شاعران در راه رسیدن به فضاهای تازه در این حوزه تاکید می‌کند.

سنگری با بیان این‌که شعر موعود در 2 دهه اخیر از شاخه‌های موفق شعر آیینی بوده و آثار موفقی از نظر ساختار در تمام انواع شعری از سوی شاعران جوان کشور آفریده شده، می‌گوید: نگاه صرف عاطفی به مساله مهدویت و بیان دائمی این‌که کی می‌آیی، کافی نیست؛ چرا که کوتاهی‌ها و ضعف‌های ما را که موجب تاخیر در ظهور شده است، نمی‌بیند.

وی تکرار بیان و فضای صرفاً عاطفی انتظار را باعث نزدیک شدن فضای شعرهای مهدوی ارزیابی می‌کند و می‌افزاید: شعرهای عمیق مهدوی آنهایی است که شاعران، اتهام به خود را پذیرفته اند و کاستی‌های خود را بیان کرده‌اند و با اعتراض به جامعه و طنزی تلخ، منتظران دروغینی را که باعث تاخیر در فرج شده‌اند، خطاب قرار داده‌اند.  سنگری سروده‌هایی را که فضای دعای ندبه  به عنوان دعایی که امام زمان (عج) را منتقم مظلومان و عوض کننده شرایط می‌داند در آنها تکرار شده و با طرح مفهوم ظلم جهانی، ظهور را طلب می‌کند موفق می‌داند و در این زمینه از شعر روز ناگزیر زنده یاد قیصر امین پور نام می‌برد.

بازشناسی ارزش‌های دینی‌

حسین اسرافیلی، شاعر دیگری است که از برگزاری جشنواره‌هایی نظیر آخرین منجی استقبال و آنها را حرکتی در جهت بازشناسی و هدایت جوانان به سمت ارزش‌های دینی و فرهنگی ارزیابی می‌کند.

وی در عین حال تصریح می‌کند: این‌گونه فعالیت‌ها باید منجر به تعمیق اعتقادات دینی به جای کسب اطلاعات مذهبی شود و در این باره می‌گوید: اطلاعات دینی بدون پشتوانه فکری، می‌تواند حجابی در راه رسیدن به کمال باشد و چه بسا این اطلاعات در جای خود خرج نشود و به وسیله‌ای برای تاویل و توجیه آنچه هست، تبدیل شود.

وی با انتقاد از رواج برخی شعرها درباره امام زمان(عج) گفت: چنین نگاهی در شان ساحت مقدس امام (عج) نیست و شعر مهدوی باید نشانه‌ها و علائم مختص به آن حضرت را بیان و ما را به اصل موضوع مهدویت در شعر هدایت کند.

به گفته اسرافیلی، شعر مهدوی درست و اصیل آن است که شاعر، نیازهای جامعه بشری و تاثیرات اجتماعی و ظرفیت‌های ناشی از ظهور و رفع اشکالات و نقص‌های بشر امروز و پیاده شدن حقیقت دین را بیان کند.

عاطفی سرودن صرف، بس است

حجت الاسلام والمسلمین زکریا اخلاقی، شاعر و استاد حوزه نیز رویکرد شاعران جوان را در سال‌های اخیر به موضوع مهدویت، از نظر کمی و کیفی خوب ارزیابی می‌کند و از ارتقای سطح این آثار در حیطه فرم سخن می‌گوید.

اخلاقی در عین حال، آثار شعر جوان مهدوی را از لحاظ درونمایه سطحی و متکی بر نگاه عاطفی صرف ارزیابی می‌کند و می‌گوید: شاعران جوان برای دستیابی به شعری عمیق و پرهیز از عاطفی سرودن محض، باید شناخت خود را ازموضوع مهدویت عمق بخشند چرا که وقتی معرفت کامل شد، شعر عمیق بروز می‌یابد.

این روحانی شاعر، آثار ارائه شده در این حوزه را به عنوان اثر ادبی تاثیرگذار می‌داند، اما معتقد است این سروده‌ها بعضا معرفت آموز نیست و شناخت عمیقی از امام زمان(عج) به مخاطب نمی‌دهد.

وی نفس برگزاری جشنواره‌هایی چون آخرین منجی را ارزشمند و باعث ایجاد انگیزه و جهت‌دهی استعداد‌ها ارزیابی کرد.