مرده‌ها هم از کاغذ بازی رنج می‌برند

مرده‌های مسافر!

شهروندی که چندی پیش، با این مشکل از نزدیک مواجه شده است، می‌گوید: پس از این‌که بیمارمان در یکی از بیمارستان‌های تهران به دلیل عارضه قلبی درگذشت، قرار شد طبق وصیت وی، جسدش را برای شستشو و کفن و دفن به زادگاهش در یکی از شهرستان‌ها منتقل کنیم. وقتی برای انجام مراحل ترخیص و انتقال در همان شرایط روحی نامساعد به مسوولان بیمارستان مراجعه کردیم، در نهایت تعجب به ما گفته شد ابتدا باید جسد متوفی را به بهشت زهرا انتقال دهیم تا در آنجا کار غسل و شستشو انجام شود، پس از آن، اجازه انتقال جسد برای دفن به شهرستان را خواهیم داشت و این در حالی بود که متوفی وصیت کرده بود کارهای مربوط به شستشو و کفن و دفن در همان شهرستان زادگاهش انجام شود.

این در حالی است که به گفته این شهروند، پس از این‌که جسد یک‌بار در بهشت زهرا شستشو و کفن پیچ شد، پس از انتقال به شهرستان نیز خانواده متوفی مجبور شدند بار دیگر جسد کفن پیچ شده را در غسالخانه شستشوی مجدد دهند تا اجازه دفن در گورستان آن شهرستان صادر شود.

گفته این شهروند، پرسش‌های بسیاری را مطرح می‌کند، از جمله این‌که واقعا چه ضرورتی دارد فردی که قرار است در شهرستان دیگری دفن شود، ابتدا باید او را در بهشت زهرای تهران شستشو دهند و پس از انتقال جسد به شهرستان نیز دوباره در غسالخانه شستشو داده شود؟ مگر یک مرده را چند بار باید شستشو داد؟

آیا خانواده متوفی باید علاوه بر تحمل مصیبت از دست دادن یک عزیز، ساعت‌ها و حتی روزها درگیر انجام مناسک طولانی ترخیص، شستشو و کفن و دفن متوفی خود باشد؛ در حالی‌که بسیاری از این مراحل اضافی است و اصلا تکرار مجدد آن ضروری نیست، تازه این جدا از تحمیل هزینه اضافی به خانواده متوفی است که باید برای انجام دوبار شستشوی متوفی خود به اجبار آن را بپردازد.

زنده‌ای که مرده بود

اما اتفاق جالبی که دبیر بازنشسته‌ای در این باره برایمان تعریف کرده نیز خواندنی است.

او می‌گوید: اواخر سال گذشته، پدر یکی از بستگانمان که چند روزی را به عنوان مهمان از شهرستان به منزل پسرش در تهران آمده بود، فوت می‌کند. از آنجا که قرار بود دفن جسد در محل سکونت متوفی و مراسم عزاداری نیز همان جا با حضور همه اقوام انجام شود خانواده متوفی با توجه به این‌که می‌دانستند در صورت انتقال جسد به پزشکی قانونی تا زمان تایید فوت و انجام مراحل طولانی ترخیص و یک بار شستشو، حداقل 48 ساعت ترخیص متوفی ناممکن خواهد بود، بناچار پزشکی را پیدا کردند که گواهی فوت را در منزل صادر کند و به این ترتیب از همانجا  شبانه جسد را مانند فردی زنده کنار چند سرنشین دیگر داخل ماشین نشاندند و عازم شهرستان خودشان شدند.

براستی چرا باید مراحل ترخیص متوفی از بیمارستان یا صدور گواهی فوت، اجازه انتقال به شهرستان دیگر برای انجام مراحل شستشو و کفن و دفن اینقدر طولانی و پرکش و قوس باشد که برخی به اجبار به چنین روش‌هایی تن دهند؟

اجباری در کار نیست‌

مدیرعامل سازمان بهشت‌زهرا(س) در گفتگو با <جام‌جم> در پاسخ به این سوال که انتقال جسد از بیمارستان به بهشت‌زهرا و انجام مراحل شستشو و غسل برای متوفی که قرار است در شهرستان دیگری دفن شود، تا چه حد الزامی و ضروری است، می‌گوید: اجسادی که هر روز به سازمان بهشت‌زهرا منتقل می‌شوند، 2 دسته‌اند که یک گروه شامل متوفیانی می‌شوند که در تهران فوت کرده‌اند و قرار است در همین جا نیز دفن شوند که پس از انتقال جسد از بیمارستان یا پزشکی قانونی به بهشت‌زهرا منتقل و پس از انجام مراحل شستشو و کفن به خاک سپرده می‌شوند.

اما گروه دوم متوفیانی هستند که به هر دلیل قرار است برای دفن به شهرستان منتقل شوند که در این شرایط باید برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی، جسد متوفی ابتدا به بهشت‌زهرا آورده شود و در آنجا با آمبولانس‌های سازمان بهشت‌زهرا به شهرستان مورد نظر انتقال یابند. در واقع این یک مجرای قانونی است که بجز سازمان بهشت‌زهرا، هیچ فرد یا سازمان دیگری حق ندارد جسد را از بیمارستان تحویل بگیرد و به شهرستان انتقال دهد.

مراقب افراد سودجو باشید

وی با بیان این‌که درباره متوفی‌ که در منزل نیز فوت می‌کند، تقریبا همین روال باید انجام شود، ادامه می‌دهد: متوفی‌ای که در منزل فوت کند، در صورتی که گواهی فوت نداشته باشد، ابتدا باید به سازمان پزشکی قانونی منتقل شود و در آنجا پس از صدور گواهی فوت با آمبولانس سازمان بهشت‌زهرا تحویل گرفته شود؛ اما متاسفانه در سال‌های اخیر، عده‌ای از افراد سودجو پیدا شده‌اند که با مطالبه مبالغ کلان، حاضرند جسد را از بیمارستان به هر نقطه دیگری منتقل کنند که به شهروندان توصیه می‌شود مراقب شرایط این‌چنینی باشند؛ زیرا نمی‌توان به صحت عملکرد این افراد اطمینان داشت و امکان هرگونه سوءاستفاده از جسد متوفی وجود دارد.

رضاییان درباره هزینه دریافتی برای انتقال متوفی به شهرستان نیز می‌گوید: آمبولانس‌های بخش خصوصی که زیر نظر سازمان بهشت‌زهرا هستند، در صورت تمایل خانواده متوفی، آمادگی دارند از مقابل سازمان بهشت‌زهرا، جسد متوفی را به هر نقطه از کشور منتقل کنند که هزینه این انتقال نیز بر مبنای هر کیلومتر 200 تومان محاسبه می‌شود.