دکترناصرسیمفروش پژوهشگر نمونه و اولین جراح پیوند کلیه در کشور
ایران، پیشگام در درمان بیماریهای کلیوی
بیماریهای کلیه، یکی از شایعترین بیماریهای رایج در میان مردمان جهان است که با توجه به کارکرد حیاتی این عضو بدن، در رده بیماریهای مهم طبقه بندی میشود. طیف متنوعی از مشکلات ممکن است برای بیماران کلیهای به وجود آید که از سنگهای کلیهای گرفته تا عفونی شدن و از کار افتادن کلیهها را شامل میشود. بنابراین طبیعی است که در کشور شاهد تعداد بالایی از بیمارانی باشیم که به نوعی با مشکلات کلیه مواجه باشند. اگر از چنین افرادی درباره وضعیت درمان خود و متخصصانی که در ایران در باره این بیماریها فعالیت میکنند، بپرسید. بیشک در صدر فهرستی از متخصصان که نام میبردند، اسم دکتر ناصر سیم فروش را خواهید یافت.
دکتر ناصر سیمفروش، مدیر گروه اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس بخش پیوند کلیه بیمارستان لبافینژاد است که سابقه عضویت در هیات مدیره انجمن بینالمللی اورولوژی را نیز دارد. در سالهای گذشته دکتر سیم فروش فراتر از فعالیتهای درمانی خود بهطور جدی در بخشهای پژوهشی نیز فعال بوده و مقالات متعددی از او در نشریات علمی بینالمللی به چاپ رسیده است. گفتگوی زیر نگاهی دارد به وضعیت کشورمان در رشته اورولوژی و درمان بیماریهای کلیوی.
آقای دکتر، دوره فعالیتهای شما در رشته کلیه و بیماریهای مرتبط با آن همزمان با رشدی بود که کشور ما در این عرصه شاهد آن بود. شاید برای مخاطبانمان جالب باشد از زبان شما نمایی کلی از این تغییر وضع و البته نقشی را که شما در این میان داشتید، بشنوند.
در دوران انقلاب تعداد جراحان کلیه در کشور کم بود و برای 35 میلیون جمعیت فقط 150 جراح کلیه وجود داشت و اکثر جراحهایی که در ایران طبابت میکردند، خارجی بودند. به همین دلیل در سال 59 جزوهای در خصوص «به سوی خودکفایی در رشته اورولوژی» نوشتم تا تخصص و فوق تخصص در این رشته در کشور گسترش یابد، بعد از بازگشت از آمریکا در بیمارستان لبافینژاد مشغول بهکار شدم و بسیاری از عملهای جراحی را به همت همکاران در بیمارستان لبافینژاد انجام دادم و در این مدت، بخش پیوند کلیه، جراحی کلیه و اورولوژی اطفال در این بیمارستان راهاندازی شد.
همچنین در این مدت اولین جراح کلیه زن آموزش خود را تکمیل کرد و از بیمارستان لبافینژاد فارغالتحصیل شد و این مقدمهای بود که ما به آمار 40 جراح کلیه زن دست یابیم که در منطقه خاورمیانه بینظیر است. خوشبختانه مجموعه فعالیتهایی که در این سالها انجام شد، باعث شده است تا به حال، بیش از 13 مرکز آموزش جراحی کلیه در ایران داشته باشیم که حدود 800 تا 900 جراح در این مراکز فعالیت میکنند.
در زمینه تحقیقاتی هم پیشرفتهای زیادی داشتیم. من شخصا بیش از 70 مقاله در رشته اورولوژی نوشتهام که یکی از مقالهها با عنوان «مقایسه اهداکنندگان کلیه به روش لاپاراسکوپی با روش باز» در سال 2004 در بیست و دومین کنگره جهانی آندورولوژی به عنوان بهترین مقاله شناخته شد و در حال حاضر به عنوان مرجع، از این مقاله استفاده میشود.
پس به نظر میرسد وضعیت کشور ما در این رشته در جایگاه مطلوبی قرار دارد؟
بله، خوشبختانه امروزه ما در آموزش اورولوژی به خودکفایی رسیدهایم و پزشکان خارجی برای آموزش در این رشته به کشور ما سفر میکنند، 99 درصد بیماران برای جراحی در رشته اورولوژی از جمله پیوند کلیه دیگر به خارج از کشور نمیروند و حتی بسیاری از ایرانیان مقیم خارج از جمله آذربایجان، عراق، افغانستان، آمریکا و آلمان و نیز بیماران خارجی برای درمان به بیمارستان لبافینژاد مراجعه میکنند. از سوی دیگر در 15 سال گذشته 3000 عمل لاپاراسکوپی در بیمارستان لبافینژاد انجام شد و در حال حاضر ایران عضو انجمن جهانی آندورولوژی است.
کشور ما همچنین در رده کشورهایی است که اولین پیوند کلیه غیرفامیلی را انجام داد و در حال حاضر 90درصد این پیوند از طریق افراد غیرفامیلی در کشور انجام میشود که اطلاعات آن در آلمان ثبت شده است. مطابق آمار موجود در 25 سال اخیر حدود 25هزار پیوند کلیه زنده در کشور انجام شده است، که از این لحاظ با آمریکا مساوی هستیم و 330 پیوند کلیه نیز از جسد انجام شده که از این لحاظ در منطقه خاورمیانه، رتبه اول را داریم. به جرات میتوانم بگویم دستاوردهای ایران در رشته جراحی کلیه در منطقه خاورمیانه بی نظیر و در جهان کم نظیر است.
بیمارستان لبافینژاد که قطب اورولوژی کشور نیز به شمار میرود در این فرآیند نقش ویژهای داشته است. کمی درباره فعالیتهای این مرکز توضیح دهید؟
ما در بیمارستان لبافینژاد اولین جراحی لاپاراسکوپی در خاورمیانه را انجام دادیم و با وجود 3000 جراحی لاپاراسکوپی از پیشرفته ترین کشورها در دنیا هستیم،مرکز آموزشی و درمانی لبافینژاد سومین مرکز جهانی است که اهدای کلیه به روش لاپاراسکوپی را با 950 مورد انجام داده است و از این نظر در جهان مقام سوم را داریم.
در این مرکز بیش از 100 جراحی سرطان پروستات و 300 کلیه به روش لاپاراسکوپی در سطح خاورمیانه انجام شده است و در روش جدید غده را به جای کلیه با روش لاپاراسکوپی (روش باز) در مدت نیم ساعت برمیداریم که تا کنون، 33 نفر به این روش جراحی شدهاند. ضمن اینکه بزرگترین جراحی سنگ شاخه گوزنی کلیه به روش لاپاراسکوپی در دنیا را توانستهایم در مرکز آموزشی و درمانی لبافینژاد انجام دهیم.
شما از موفقیتهای ما در درمان بیماران اشاره کردید، اما اصلیترین عاملی که باعث میشود بیماران به شما مراجعه کنند، چیست؟
سنگها شایعترین دلایل اصلی بیماریهای کلیه است، کشور ما در منطقه سنگ خیز قرار دارد و در کمربند سنگ کلیه دنیا قرار گرفته و سنگهای ادراری شیوع بالایی دارند. بیماریهای مادرزادی اطفال، مسائل ادراری، وجود دریچههای مادرزادی در پسربچهها و تنگیهای مجاری خروجی کلیه از دیگر بیماریهای کلیه است که در مرکز آموزشی و درمانی لبافینژاد ما با آنها مواجه هستیم.
سرطان مثانه نیز از شایعترین این بیماریهاست که کشیدن سیگار و تریاک خطر ابتلا به آن را افزایش میدهد. در این مرکز در هفته 2 تا 3 عمل جراحی سرطان مثانه انجام میشود که بسیار پرهزینه و گران است. البته یک نکته فرعی را میخواهم اینجا بیان کنم و آن اینکه همه پزشکان فردی را که سرطان مثانه داشته باشد جراحی نمیکنند، زیرا جراحی بسیار وقتگیر و بیماری صعبالعلاج است. من به عنوان یک پزشک از مردم خواهش میکنم سیگار و مواد مخدر مصرف نکنند تا دچار سرطان نشوند؛ زیرا طول عمر بیماران مبتلا به سرطان مثانه و کیفیت زندگی آنان را پایین خواهد آورد. شاید لازم باشد مسوولان برنامهریزیهای عملی انجام دهند و قوانین سختی برای سیگاریها در نظر بگیرند. باید سیگار را از صحنه زندگی حذف کرد و بارها مشاهده میشود که در سریالهای تلویزیونی فرد هنگام عصبانیت شروع به استعمال سیگار میکند که این عمل بدترین نوع تبلیغ برای مخاطب است.
غیر از سرطان مثانه که به وضعیت دشوار درمان آن اشاره کردید، فراگیرترین بیماری همانطور که گفتید سنگ کلیه است. دلایل اصلی شکلگیری سنگ کلیه چیست؟
کم خوردن آب مهمترین دلیل ایجاد سنگ کلیه است، به همین دلیل باید هر دو ساعت آب نوشید و جوانان و میانسالان باید توجه بیشتری به مصرف آب کنند، زیرا وقتی ادرار غلیظتر شود، سنگ کلیه بهوجود میآید.
جنابعالی یکی از چهرههای ماندگار پزشکی محسوب میشوید، به نظر شما بزرگترین مشکل و ضعف ما در بخش پزشکی و رشته تخصصی شما (اورولوژی) چیست؟
بیشترین مشکل ما در بخش پشتیبانی، اداری، تجهیزات و مدیریت است. متاسفانه مدیریت علمی برای اداره بیمارستان در کشورمان مانند دیگر علوم بدرستی اجرا نمیشود تا از منابع موجود بیمارستان به نفع بیماران استفاده شود. به عبارت دیگر مدیران علم دیده در این زمینه نداریم و کمبود منابع مالی، کمبود تجهیزات و تربیت ناکافی مدیران در رشتههای تخصصی و فوق تخصصی به این مشکل بیشتر دامن میزند. با توجه به اینکه ما در منطقه و دنیا از لحاظ علم پزشکی پیشرفتهای چشمگیری داشتهایم، باید منابع و امکانات کافی و مناسب نیز برای دستیابی به موفقیتها و پیشرفتهای فراهم شود تا بتوانیم به اوج دستاوردها و جراحیهای نوین برسیم. هم اکنون ما در منطقه خاورمیانه، قطب بینالمللی رشته اورولوژی هستیم و این مسوولیت با توجه به اینکه در کشور جنگ وجود داشته، بسیار سنگین است و ما به طور شبانه روز طی 30سال فعالیت کردهایم تا به این موفقیت دست یابیم.
با توجه به اینکه امروزه در دنیا از برخی فناوریهای نوین برای درمان بیماریها استفاده میشود، در حال حاضر آیا در بخش اورولوژی همکاریهایی در قالب پروژه با مراکز فناوریهای دانشگاههای علوم پزشکی داخلی و خارجی وجود دارد؟
امروزه ارتباطات و فناوری اطلاعات از رکنهای مهم دستیابی به پیشرفت و فناوری نوین در رشته پزشکی بویژه اورولوژی است، بتازگی با همکاری یکی از دانشگاهها و یکی از استادان و پزشک برجسته ایرانی مقیم خارج، اولین پیوند کلیه در زنی که دچار نارسایی کلیه و دیابت بود با موفقیت در ایران انجام شد و ما از این لحاظ در منطقه خاورمیانه نخستین و برترین هستیم، به همین دلیل برای رسیدن به موفقیتهای دیگر در رشته اورولوژی طرحهایی با دانشگاههای امیرکبیر، شریف و چند دانشگاه خارجی در دست اجرا داریم داریم و هر سال نیز از سوی کشورهای مختلف بویژه توسعه یافته برای شرکت و ارائه مقالات در کنگرههای بینالمللی و سطح اول در این رشته دعوت میشویم، خوشبختانه متخصصان و فوق متخصصان کشورمان در رشته اورولوژی در سطح دنیا خوب درخشیده و توانستهاند با ارائه مقالات نوین در این رشته در کنگرههای گوناگون و چاپ در مجلات بینالمللی، نام ایران را سرافراز کنند.
رقیه نوری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
