نسخه به دست در پیچ و خم تهیه دارو

در این میان، سرگردانی و مشکلات بیماران خاص برای تایید نسخ دارویی و گرانی قیمت داروها، خود حکایت دیگری است.

گلایه‌های بیمه‌شدگان از نحوه خدمات‌رسانی سازمان‌های بیمه‌گر تامین اجتماعی و خدمات درمانی در داروخانه‌های سطح شهر بهانه‌ای شد تا برای اطلاع بیشتر از مشکلات آنها سری به یکی از داروخانه‌های سطح شهر بزنیم.

یکی از شعب داروخانه هلال احمر در خیابان طالقانی‌با تعداد زیادی مراجعه‌کننده زن و مرد، پیر و جوان که صندلی‌های داروخانه را به انتظار رسیدن نوبتشان اشغال کرده‌اند. کندی روند اخذ مدارک مورد نیاز برای تایید نسخ دارویی بیمه‌شده‌ها موجب شده تا جلوی اتاق‌های تایید نسخ دارویی که نمایندگان سازمان‌های بیمه‌گر تامین اجتماعی، خدمات درمانی و نیروهای مسلح در آنها مستقرند، صف‌های طولانی تشکیل شود.

چرا فقط هزینه داروهای ایرانی با بیمه حساب می‌شود؟

مردی که با 3 کیسه نسبتا بزرگ دارو در حال خروج از داروخانه است، می‌گوید: همسرش مبتلا به سرطان خون است. 450 هزار تومان بابت تهیه همین چند قلم دارو پرداخت کرده و تقریبا هر 20 روز یک‌بار باید این داروها را با تجویز پزشک معالج، تهیه کند.

او که یکی از بیمه‌شدگان تامین اجتماعی است، از این‌که فقط هزینه داروهای ایرانی با بیمه حساب می‌شود، ناراضی است و می‌گوید: داروخانه‌های طرف قرارداد با تامین اجتماعی تنها داروهای ایرانی را تحت پوشش بیمه دارند و اگر مشابه خارجی این دارو در نسخه پزشک معالج نوشته شده باشد با بیمه حساب نمی‌شود؛ این در حالی است که پزشک معالج با تاکید بر این‌که بهتر است بیمار از نوع خارجی دارو استفاده کند، در نسخه نوع خارجی آن را می‌نویسد که متاسفانه با بیمه هم حساب نمی‌شود.

شاید یکی از مهم‌ترین ایرادهایی که به کیفیت خدمات ارائه شده به شهروندان تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی وارد است، عدم پوشش بیمه‌ای داروهای خارجی بخصوص برای بیماران خاص است؛ به‌طوری‌که داروخانه‌های طرف قرارداد با بیمه تامین اجتماعی به بیماران اعلام می‌کنند که بر اساس قانون و  ابلاغ سازمان تامین اجتماعی، تنها داروهای ایرانی تحت پوشش بیمه است و اگر بیمار  تمایل به استفاده از نوع مشابه خارجی این دارو را دارد، باید آن را به نرخ آزاد تهیه کند.

آیا براستی می‌توان بیماران را به این بهانه مجبور به استفاده از داروهای ایرانی کرد؟ حال آن‌که در موارد بسیاری دیده شده که پزشکان بویژه در افراد مبتلا به بیماری‌های خاص به دلیل نوع و شرایط بیماری‌شان توصیه می‌کنند که در صورت امکان حتما از نوع خارجی دارو که  کیفیت بهتری دارد، استفاده کنند.

سرگردانی بیماران خاص برای تایید نسخ دارویی‌

یکی از صحنه‌هایی که در مراجعه به داروخانه هلال احمر به چشم می‌خورد، سرگردانی بیماران خاص برای تایید نسخ دارویی‌شان است که این وضعیت موجب نارضایتی، سرگردانی و تحمیل فشار مضاعف بر این دسته از مراجعان شده است.

پشت در اتاق تایید نسخ دارویی بیماران تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی، صف نسبتا طولانی تشکیل شده است.

 یکی از مراجعان با نماینده تامین اجتماعی که وظیفه بررسی و تایید نسخ بیماران تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی را دارد، درگیری لفظی پیدا می‌کند. نماینده تامین اجتماعی می‌گوید تایید نسخ دارویی بیماران خاص در این محل انجام نمی‌شود و بیماران باید به اداره مرکزی در خیابان کارگر شمالی مراجعه کنند، حال این‌که این شهروند یک ساعت تا زمان رسیدن نوبتش در صف طولانی ایستاده، بدون این‌که بداند برای تایید نسخه بیمارش باید به محل دیگری مراجعه می‌کرده است.

عدم اطلاع‌رسانی درست به بیمه‌شدگان تامین اجتماعی درباره این‌که تایید نسخ تمام بیماری‌ها در داروخانه‌ها انجام نمی‌شود، موجب شده هر روز ساعت‌ها وقت بیماران بیمه تامین اجتماعی در داروخانه‌های طرف قرارداد این سازمان، تلف شود و آنها مدام برای تایید چند قلم دارو بین شعب و ادارات مختلف تامین اجتماعی سرگردان باشند.

این در حالی است که چون اکثرا خود بیماران برای گرفتن تایید نسخ دارویی‌شان و تهیه دارو به این داروخانه‌ها مراجعه می‌کنند، تحمل این رفت‌وآمدها برایشان دشوار است و خستگی و فشار مضاعفی را بر آنها تحمیل می‌کند.

البته شرایط در باجه تایید نسخ دارویی بیمه‌شدگان تحت پوشش بیمه خدمات درمانی، بهتر نیست.

بسیاری از بیمارانی که برای تایید نسخ دارویی خود به این بخش مراجعه کرده‌اند، از روند طولانی تایید نسخ و مطالبه مدارک مختلف از بیماران از جمله اصل پرونده پزشکی، اصل جواب آزمایشات نشان‌دهنده بیماری، کپی صفحه اول پرونده بیمارستانی و... از سوی نمایندگان خدمات درمانی که در داروخانه‌ها مستقر هستند، ناراضی‌اند.

یکی از نمایندگان مستقر در بیمه خدمات درمانی داروخانه هلال احمر به زن میانسالی که برای تایید نسخه داروی بیمارش که مبتلا به آلزایمر است، می‌گوید: گواهی که پزشک برای بیمار نوشته بیانگر ابتلای وی به آلزایمر نیست و بیمار باید مجددا گواهی دقیق‌تری از پزشک که نشان‌دهنده ابتلای وی به آلزایمر است، بگیرد وگرنه هزینه هیچ کدام از داروهایی که در نسخه آمده با بیمه محاسبه  نمی‌شود!

کارشناس گروه پاراکلینیک سازمان تامین اجتماعی در پاسخ به سوال «جام‌جم» درباره دلیل روند طولانی تایید نسخ دارویی بیماران تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی، با تاکید بر این‌که نباید با این قضیه احساسی برخورد کرد، می‌گوید: سازمان تامین اجتماعی 3 دسته از داروها را تحت پوشش دارد که یک گروه شامل دارو‌های عمومی هستند و بیمارانی که این نسخ را دارند، بدون نیاز به تایید نسخ در مراکز تامین اجتماعی می‌توانند داروی خود را از داروخانه‌های طرف قرارداد تهیه کنند که 95 درصد بیمه‌شدگان سازمان تامین اجتماعی در این گروه قرار گرفته‌اند.

دکتر اصغری ادامه می‌دهد: گروه دوم بیماران خاص هستند که 3 تا 4 درصد بیمه‌شدگان این سازمان را تشکیل می‌دهند و این بیماران باید یک بار برای تشکیل پرونده به مراکز تامین اجتماعی مراجعه کنند و پس از آن‌که سوابق بیمار در پرتال سازمان به صورت اینترنتی ثبت شد، دیگر نیازی به هر بار مراجعه به دفاتر تامین اجتماعی نبوده و در هر داروخانه طرف قرارداد تامین اجتماعی امکان بررسی سوابق بیمه شده از طریق نرم افزار اینترنتی وجود دارد.

وی به نکته دیگری اشاره می‌کند و می‌افزاید: بیماران مبتلا به برخی بیماری‌ها مانند سرطان خون به دلیل احتمال تغییر در رژیم درمانی‌اشان لازم است پس از هر بار تجویز دارو برای تایید به دفتر اسناد پزشکی استان مربوط مراجعه کنند.

وی با تاکید بر این‌که اخذ مدارک لازم برای تایید نسخ دارویی به منظور جلوگیری از احتمال استفاده از دفترچه غیر و... ضروری است، تصریح می‌کند: هم اکنون تمام داروخانه‌های طرف قرارداد با تامین اجتماعی با این سازمان لینک هستند تا اگر لازم بود پزشک داروی بیمار را تغییر بدهد،  بیمار به یکی از مراکز تامین اجتماعی مراجعه کند و با ارائه نسخه جدید، آن را در پرونده الکترونیکی نیز به ثبت برساند.

این کارشناس در پاسخ به این پرسش که چرا داروهای خارجی در تعهدات بیمه‌ای سازمان تامین اجتماعی نیستند، می‌گوید: بر اساس قوانین و ضوابط جاری ما یک فارماکوپه دارویی داریم که مصوب هیات وزیران است و هر دارویی که در این فهرست باشد، مورد تایید سازمان تامین اجتماعی نیز بوده و جزو تعهدات بیمه‌ای ما محسوب می‌شود.

اصغری با اشاره به گذشته صنعت دارو در کشور می‌گوید: اوایل انقلاب برای حمایت از صنعت دارویی کشور بر این قضیه پافشاری می‌شد که هر داروی خارجی که مشابه ایرانی آن در داخل کشور تولید می‌شود، همزمان نوع خارجی آن از فهرست تعهدات بیمه‌ای خارج شود مگر این‌که داروی تولید داخل به تایید وزارت بهداشت نرسیده باشد.وی تاکید می‌کند: در یک کلام، فهرست تعهدات سازمان‌های بیمه‌گر تابع بسته خدمات درمانی مصوب هیات دولت بوده و بدیهی است چنانچه دارویی در این فهرست موجود باشد و تولید داخلی نداشته باشد و شرایط مندرج در فهرست فارماکوپه بر آن حاکم باشد، نوع خارجی دارو در تعهدات بیمه‌ای است.