عمق بخشهایی ازتالاب کاهش یافت

به گزارش ایسنا ، اعضای کمیته تخصصی زیربنایی دولت، پس از بازدید 10 دی ماه سال گذشته از محل احداث کنارگذر انزلی و مسیرهای پیشنهادی وزارت راه و سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کردند که دو گزینه جدید در این زمینه مطرح است که در جلسه آتی این کمیسیون در «یکشنبه آینده» بررسی و یکی از آنها انتخاب می‌شود.

اما هفته بعد این کمیسیون تشکیل جلسه داد و در پایان با توجه به گستردگی موضوع مقرر شد ادامه بحث و تصمیم‌گیری نهایی به جلسه یکشنبه بعد موکول شود. یکشنبه بعد هم بررسی این موضوع به دلیل عدم حضور استاندار گیلان بازهم به تعویق افتاد و دیگر خبری هم نشد!

اختلاف در زمینه احداث مسیر 16 کیلومتری کنارگذر انزلی که طرح اولیه آن بدون نظر سازمان حفاظت محیط زیست و انجام مطالعات EIA (ارزیابی اثرات زیست محیطی) ریخته شد و از سال 79 همچنان ادامه دارد، تنها بر روی 3 کیلومتر از این مسیر یعنی کیلومتر 800+7 تا 11 است، به شکلی که وزارت راه معتقد است باید این کنارگذر از داخل تالاب عبور کند ولی سازمان محیط زیست می‌گوید که عبور این جاده از داخل تالاب علاوه بر نابودی حدود سیصد هکتار از تالاب بین‌المللی انزلی و وارد آمدن خسارتی معادل 470 میلیون ریال، موجب دو بخش شدن تالاب، مسدود شدن تعدادی از دهانه‌های روگا آب‌ها، ایجاد آلودگی صوتی و هوا و از بین رفتن خودپالایی تالاب شده و یک فاجعه زیست‌محیطی در آن رقم زده خواهد شد.

در این بین سازمان حفاظت محیط زیست برای حل مشکل، مسیری را که از حاشیه تالاب عبور می‌کند پیشنهاد کرد که علی‌رغم مکاتبات مختلف و مصوبه سال 82 هیأت دولت و رأی اخیر هیات پیگیری‌های ریاست جمهوری بر احداث کنارگذر انزلی در مسیر مورد نظر سازمان حفاظت محیط، مسؤولان زیر بار نرفتند و موضوع را مجددا به کمیسیون زیربنایی دولت بردند.

این در حالیست که بر اساس نامه وزیر راه و ترابری که به معاون امور دولت نوشته است، هرچند ادعا شده که مسیر وزارت راه 500 متر کوتاهتر از پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست است؛ اما مسؤولان محیط زیست این امر را قبول نداشته و اعلام کردند که بر اساس اندازه‌گیری‌های انجام شده طول هر دو مسیر تقریبا برابر است.

در این بین تعدادی از کارشناسان مطرح محیط زیست و منابع طبیعی کشور در نامه‌های جداگانه با احداث مسیر کنارگذر انزلی بر اساس پیشنهاد وزارت راه مخالفت کردند.

مسؤولان پروژه بدون موافقت و علی‌رغم ممانعت سازمان حفاظت محیط زیست از خردادماه سال جاری، اقدام به احداث سه کیلومتر مورد اختلاف کردند؛ به شکلی که بیش از یک و نیم کیلومتر از این مسیر با خاکریزی در داخل تالاب اجرا شده و اجرای پروژه همچنان به شکل پراکنده ادامه دارد.

هرچند مسؤولان سازمان حفاظت محیط زیست با تمام توان جلوی احداث مابقی مسیر را گرفته‌اند؛ اما مشاهدات انجام شده حاکیست احداث همین میزان از مسیر موجب نابودی 300 هکتار از بخش‌های شمالی تالاب بین‌المللی انزلی شده است؛ به شکلی که در این اراضی هم اکنون شاهد رشد کلونی‌ متراکم مریم آبی هستیم.

به گفته کارشناسان، رشد مریم آبی که گیاهی بن در آب است نشان از کاهش شدید عمق آب و پیش رفتن اکوسیستم منطقه به سمت خشک شدن است.

دکتر دلاور نجفی، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این که متأسفانه هنوز «یکشنبه» سرنوشت‌ساز برای بررسی موضوع احداث کنارگذر انزلی فرا نرسیده است، گفت: سازمان حفاظت محیط زیست هم همچنان در انتظار تصمیم کمیسیون زیربنایی دولت برای نجات تالاب بین‌المللی انزلی است.

مهندس عطاالله تقوایی، رییس اداره محیط زیست انزلی نیز به ایسنا گفت: ورود سالانه 400 هزار تن رسوبات به تالاب انزلی می تواند مناطق بیشتری از تالاب را به خشکی تبدیل کند.

وی با اشاره به این که خشکی در مناطق مختلف تالاب باعث کاهش ذخایر آبزیان خواهد شد و همچنین روی گیاهان بومی تالاب نیز اثر سو خواهد گذاشت و عمل فتوسنتز را در تالاب کاهش می‌دهد همچنین حیات آبزیان نیز به مخاطره می‌افتد.

وی افزود: از 400 هزار تن رسوبات سالانه که وارد تالاب انزلی می‌شود، 30 درصد معادل 11 هزار تن در تالاب انزلی ته نشین شده و مابقی به دریای خزر وارد می‌شود.

تقوایی تصریح کرد: پایش آلودگی‌هایی که از فاضلابهای خانگی و صنعتی شهرهای مجاور مانند رشت، فومن، صومعه سرا ماسال و شاندرمن بوسیله 11 رودخانه به تالاب انزلی وارد می‌شود که بر روی تالاب انزلی تاثیرات مخربی می‌گذارد.

رییس اداره محیط زیست انزلی در پایان با اشاره به این که در گذشته عمق تالاب انزلی به 11 متر رسیده بوده، اظهار داشت: در حال حاضر در بعضی از نقاط عمق تالاب به 3 متر و در برخی از مناطق به 5/2 متر می‌رسد و همچنین مناطقی نیز به خشکی تبدیل شده است.

مهندس زلفی‌نژاد، مدیرکل محیط زیست گیلان نیز پیشتر در این خصوص گفته بود: هیچ‌گونه عملیات عمرانی در داخل تالاب تا تصمیم‌گیری نهایی انجام نخواهد شد و مأموران اداره کل محیط زیست استان در این خصوص برخورد می‌کنند.

امید است برای نجات هرچه سریعتر تالاب بین‌المللی انزلی، این موجود چندین میلیون ساله، مسؤولان تصمیم‌گیری نهایی کنند تا مشکل چندین ساله این تالاب بالاخره حل شود.

گفتنی است تالاب بین المللی انزلی به مساحت 15 هزار هکتار در سال 1354 به عنوان یکی از تالاب‌های بین‌المللی کنوانسیون رامسر پذیرفته شد. منطقه حفاظت شده سیاه کشیم، پناهگاه حیات وحش سلکه و منطقه شکار ممنوع سرخانگل بخشهایی از تالاب بین المللی انزلی است.

این تالاب اخیرا در فهرست تالاب‌های با تغییرات شدید اکولوژیک در لیست قرمز کنوانسیون رامسر ثبت شده است.

تاکنون در تالاب انزلی 78 پرنده شناسایی شده که 33 گونه آبزی و مهاجر و 45 گونه آن کنارآبزی بوده و در بیشه‌زارهای پیرامونی زیست می‌کنند از سوی دیگر مهمترین ماهیان تالاب انزلی سیم، اردک ماهی، سوف معمولی، کپور، اسبله، شاه‌کولی و ماهی سفید است؛ همچنین در بیشه‌زارهای اطراف این تالاب نیز پستاندارانی مانند گراز، تشی و شغال زیست می‌کنند.

از سوی دیگر احداث کنارگذر انزلی ، دپوی زباله شهری در حاشیه تالاب، ورود سالانه 500 میلیون تن رسوب از حوزه آبخیز، ورود فاضلاب‌های انسانی و آلودگی‌های صنعتی و ورود بی رویه سموم و کود‌های شیمیایی مهمترین فشارهایی است که هم اکنون به تالاب انزلی وارد می‌شود.