ساماندهی اورژانس کشور از حرف تا عمل

به قدری وسیع است که بر اساس برآوردهای غیررسمی ، 30درصد مصدومان به دلیل اشغال بودن و محدودیت تختهای ccu و icu جای خود را از دست می دهند. افزون بر این مشکلاتی نظیر؛ کمبود کادر پرستاری ، ناتوانی در جلب رضایت بیماران ، مشکلات مربوط به پذیرش بیماران و... و در اورژانس پیش بیمارستانی نیز معضلاتی چون ؛ فرسودگی ناوگان اورژانس ، استاندارد نبودن آمبولانس ها، کمبود تجهیزات پزشکی داخل آمبولانس ها، تاخیر آمبولانس ها در رسیدن به بالین مصدومان و بیماران و... از جمله نارسایی هایی هستند که تاکنون موجب ایجاد نارضایتی در سطح جامعه شده اند. این در حالی است که بیماران بی بضاعت به دلیل ناتوانی درپرداخت و واریز هزینه های درمان ، از همین حداقل امکانات محدود نیز بهره مند نبوده اند.یکی از وعده های دکتر پزشکیان ، وزیر بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، ساماندهی وضعیت اورژانس بود. او در اردیبهشت ماه 81 با ارسال نامه هایی به روسای دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور، کلیه بیمارستان های دولتی را ملزم به ارائه خدمات مطلوب رایگان به بیماران نیازمند می کند و می گوید: امسال هیچ بیمار نیازمندی در بهره گیری از خدمات درمانی بستری مورد نیاز در بیمارستان ها، نباید به دلیل عدم پوشش بیمه ای یا نداشتن امکان تامین فرانشیز درمان مورد سوال مالی قرار گیرد. دکتر امیر سعیدنژاد، رئیس گروه اورژانس بیمارستانی وزارت بهداشت ، بااشاره به این که در حال حاضر ارزشهای بیمارستانها منوط به بهینه سازی اورژانس ها شده است ، می گوید: این موضوع موجب شده است که مسوولان در ارتقای کیفیت خدمات در اورژانس ها، دقت نظر بیشتری داشته باشند. از سوی دیگر، دکتر شهرام علمداری ، رئیس بخش اورژانس بیمارستان امام خمینی (ره) می گوید: گرچه اقدامات و گامهای مثبت و خوبی در زمینه اورژانس انجام شده و در حال اجراست ؛ اما بیشتر آنها مقطعی است و مشکل اورژانس نیاز به کار ریشه ای و ساختاری دارد. او معتقد است در کشورهایی مثل امریکا و دیگر کشورهای اروپایی ، رشته تخصصی طب اورژانس از 30سال پیش شروع به کار کرده و موفق نیز بوده است . علمداری اضافه می کند: در حال حاضر مقدمات راه اندازی رشته تخصصی طب اورژانس فراهم شده است . در این سیستم ، تیمی متشکل از پزشک متخصص اورژانس ، مدیر اورژانس ، پرستار و کاردان های متبحر و دوره دیده فوریت های پزشکی به طور 24ساعته در مرکز اورژانس مستقر هستند و پاسخ بیماران را می دهند. این تیم برای پیشگیری و مواجهه با حوادث امروز غیرمترقبه نیز اعزام می شوند و در اورژانس پیش بیمارستانی همراه با اعزام آمبولانس ها و چرخ بالهای امداد به بالین بیماران رفته و به مداوای آنها می پردازند که در صورت تحقق این کار، بنیه علمی اورژانس های پیش بیمارستانی نیز تقویت می شود. به اعتقاد دکتر علمداری جمعیت حدود 70میلیون نفری کشور ما، به 7هزار متخصص طب اورژانس نیازمند است . رئیس گروه اورژانس بیمارستانی وزارت بهداشت درباره برنامه های این وزارتخانه برای بهبود وضعیت اورژانس می گوید: طرح اجرایی بهینه سازی اورژانس های بیمارستان های کشور ازابتدای امسال و در 20دانشگاه علوم پزشکی و 30بیمارستان کشور به صورت پایلوت در حال اجراست که تا آخر سال پس از معرفی 2نمونه الگوی موفق ، این طرح در سراسر کشور اجرا خواهد شد. وی تشکیل ستاد هدایت ، اطلاع رسانی و رسیدگی به امور درمان ، فعال سازی شبانه روزی واحدهای پاراکلینیکی شامل : داروخانه ها، رادیولوژی و آزمایشگاه ها و فعال شدن سیستم تریاژ را که وظیفه اش راهنمایی و اطلاع رسانی اولیه و اولویت بندی بیماران است ، از جمله اهداف کلی طرح اجرایی بهینه سازی اورژانس های بیمارستان های کشور عنوان می کند و می گوید: ستاد هدایت و اطلاع رسانی و هماهنگی در امور درمان که از سه ماه پیش در دانشگاه های علوم پزشکی راه اندازی شده است ، به طور شبانه روزی بر عملکرد اورژانس ها نظارت می کنند. این ستادها موظف شده اند که به طور هفتگی آمار مربوط به مراجعان به اورژانس ها، مجموعه اقدامات انجام شده بر روی بیماران ، تعداد مرگ و میر، نارسایی های موجود و... را به شخص وزیر گزارش دهند. او در پاسخ به این پرسش که بیماران در مراجعه به اورژانس ها در صورت مواجه شدن با مشکلات به چه مرجعی باید رجوع کنند؛ می گوید: ستادهای هدایت و اطلاع رسانی و هماهنگی در امور درمان با اختصاص شماره تلفن هایی به طور شبانه روزی پاسخگوی مشکلات مردم در اورژانس ها هستند. وی شماره تماس ستاد هدایت و اطلاع رسانی و هماهنگی در امور درمان بیمارستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران را 09132276158 و 22-7977720 ، شماره های تماس دانشگاه علوم پزشکی ایران را 7508184و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی را 8419966و 8407770اعلام می کند. دکتر سعیدنژاد در عین حال به کمبود نیروی انسانی در اورژانس پیش بیمارستانی اشاره می کند و می گوید: تامین و تربیت کادر کارآزموده نیاز به اختصاص ردیفهای استخدامی و همکاری سازمان مدیریت و برنامه ریزی دارد که تاکنون این امر تحقق نیافته است . وی میانگین آمار مراجعه کنندگان به اورژانس های بیمارستان های کل کشور را حدود یک میلیون نفر در ماه ذکر می کند و می گوید: مشارکت مردمی یکی از راهکارهای مهم در بهبود کیفیت خدمات اورژانس است و وزارت بهداشت برای آگاهی دقیق از وجود نارسایی ها در بخشهای اورژانس ، اقدام به چاپ و توزیع فرم زمان سنجی گردش کار خدمات اورژانس و منشور حقوق بیماران کرده است ؛ اما متاسفانه مردم در تکمیل و ارسال این فرمهای نظرسنجی که هیچگونه هزینه ای نیز برای آنان ندارد، کوتاهی می کنند.دکتر محمود رضا فیاض رئیس مرکز حوادث و فوریت های پزشکی ، می گوید: بودجه مرکز حوادث فوریت های پزشکی در سال گذشته 4/3 میلیارد تومان بود و امسال به 4میلیارد تومان افزایش یافته است که این بودجه در قالب طرحهای عمرانی برای خرید آمبولانس و تجهیزات مربوطه و مخابراتی هزینه خواهد شد. وی درباره مدت زمان رسیدن آمبولانس بر بالین بیمار می گوید: این مدت از 25دقیقه به حدود 15دقیقه در تهران رسیده است و از طرف دیگر تعداد ماموریت های امدادگران اورژانس نیز به میزان دو برابر افزایش یافته است .