زباله‌های عفونی همچنان رها در شهر

عواقب ناگوار روش‌های دفن زباله‌های بیمارستانی در کشور بویژه در کلانشهر تهران به وضعیت هشدار رسیده و زنگ خطر آن به صدا درآمده است.

در کلانشهر تهران نیز از مجموع 6 تا 7 هزار تن زباله روزانه، بیش از 70 تن در روز سهم زباله‌های بیمارستانی است؛ در حالی که طبق برآوردها، بیش از 630 نوع مواد شیمیایی مختلف در بیمارستان استفاده می‌شود که از این تعداد، حدود 300 نوع آن غیرسمی و 300 مورد آن سمی و خطرناک است.

هم‌اکنون فقط زباله‌های 333 مرکز درمانی و بهداشتی شهر تهران از سوی شهرداری جمع‌آوری می‌شود و بقیه مراکز درمانی بدون هیچ نظارتی، زباله‌های خود را در هر گوشه از شهر دفن می‌کنند.

معیارهای جهانی می‌گویند پسماندهای بیمارستانی باید در درجه حرارت بیش از هزار و در دستگاه زباله‌سوز که همان اتوکلاو است، سوزانده شوند، سپس آنها را از صافی‌های قلیایی و اسیدی عبور دهند و در نهایت دفن‌شان کنند؛ در حالی‌که هم‌اکنون این زباله‌ها با روش گندزدایی و کاملا سنتی از بین می‌روند.

یکی از بحث‌هایی که در جمع‌آوری زباله‌ها مطرح است، بحث جمع‌آوری و امحای زباله‌های بیمارستانی است که بر اساس قانون پسماندهای مجلس شورای اسلامی، جزو زباله‌های خطرناک است.

بر اساس قانون پسماندها، جمع‌آوری و امحای زباله‌های بیمارستانی به عهده تولیدکنندگان آن یعنی بیمارستان‌ها و در راس آنها وزارت بهداشت است، قرار دارد. اما طی چند سال اخیر، شاهد اختلاف نظر و کشمکش‌های بسیاری بین شهرداری تهران و وزارت بهداشت بر سر موضوع جمع‌آوری زباله‌های بیمارستانی هستیم.

زباله‌های عفونی 6000 مرکز درمانی رها در شهر

بی‌توجهی وزارت بهداشت نسبت به پذیرش مسوولیت زباله‌های بیمارستانی در شرایطی صورت می‌گیرد که به گفته مدیرعامل سازمان خدمات موتوری شهرداری تهران، هم‌اکنون 6000 درمانگاه و مطب در سطح شهر تهران بدون هیچ نظارتی، زباله‌های پزشکی و بیمارستانی خود را در شهر رها می‌کنند تا همراه با زباله‌های عادی جمع‌آوری شود.

جمع‌آوری هر کیلو زباله بیمارستانی در شرایطی هزینه هنگفتی را به شهرداری تحمیل می‌کند که متاسفانه وزارت بهداشت تاکنون حتی یک ریال از این هزینه را نیز پرداخت نکرده است.

شناسایی 90 بیمارستان متخلف در ارتباط با زباله‌های بیمارستانی‌

مدیرعامل سازمان خدمات موتوری شهرداری تهران در گفتگو با «جام‌جم» ضمن بیان این‌که حدود 90 بیمارستان متخلف در زمینه زباله‌های بیمارستانی شناسایی شده‌اند، می‌گوید: حدود 430 بیمارستان در جریان طرح شناسایی بیمارستان‌های متخلف و خطر‌ساز مورد بررسی قرار گرفته‌اند که از این تعداد، حدود 90 بیمارستان مشکلات قابل توجه و جدی داشته‌اند.

به گفته سلیمی، این بیمارستان‌ها عمدتا در بخش مکان نگهداری موقت زباله‌های بیمارستانی، نگهداری در محوطه‌های باز و تخلف در ترکیب زباله‌ها مشکل داشته‌اند؛ همچنین برخی از بیمارستان‌ها، اشکالاتی نظیر شکستن مخازن زباله داشته‌اند که به آنها تذکر داده شده است.

وی با بیان این که عمده بیمارستان‌های خطرساز شناسایی شده، دولتی هستند، می‌افزاید: در مورد تعرفه‌ جریمه این بیمارستان‌ها، منتظر تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون پسماندها در هیات وزیران هستیم. کمیسیونی متشکل از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان حفاظت محیط ‌زیست این آیین‌نامه را تهیه کرده‌اند و این درخواست در هیات وزیران مطرح شده است.

سلیمی همچنین از فعال شدن ضابطان قضایی در این زمینه خبر می‌دهد و می‌گوید که در حال حاضر ضابطان قضایی، تمام بیمارستان‌های مورد بررسی را کنترل ‌کرده و بجز زباله‌های بیمارستانی، ریختن نخاله‌های عادی را هم پیگیری می‌کنند.

وی تصریح کرد: گزارش این بیمارستان‌ها از طریق ضابطان قضایی به دستگاه قضایی منتقل می‌شود و بر این اساس، اواخر هفته گذشته گزارش عملکرد این طرح به بیمارستان‌ها، سازمان حفاظت محیط‌زیست و شورای شهر تهران ارائه شده است.

موضوع زباله‌های بیمارستانی در حالی همچنان در وضعیت بلاتکلیف به سر می‌برد که معلوم نیست  مسوولان ذی‌ربط چه هنگام قرار است خطری را که این چنین در کمین سلامت شهروندان است، جدی بگیرند و به فکر چاره‌اندیشی اساسی در این زمینه باشند.

تفاهم وزارت بهداشت و شهرداری درباره مدیریت پسماندهای بیمارستانی‌

اختلاف نظر میان شهرداری و وزارت بهداشت بر سر جمع‌آوری زباله‌های بیمارستانی در حالی ادامه دارد که تاکنون جلسات و نشست‌های مشترکی میان مسوولان این سازمان‌ها و دیگر نهادها و سازمان‌های ذی‌ربط برای رسیدن به یک توافق نهایی برگزار شده اما متاسفانه نتیجه مطلوبی در این نشست‌ها حاصل نشده است.

اما گزارش‌های رسیده بیانگر این است که در جلسه مشترکی که اخیرا با حضور سرپرست دفتر آلودگی آب و خاک سازمان محیط‌ زیست، مدیرعامل سازمان بازیافت، رئیس مرکز سلامت محیط کار وزارت بهداشت، نماینده شورای شهر تهران و مشاور دفتر دادستان کل کشور با موضوع مدیریت پسماندهای بیمارستانی در دادستانی کل کشور تشکیل شد، شهرداری و وزارت بهداشت درباره مدیریت پسماندهای بیمارستانی به توافقاتی رسیدند.

مدیرعامل سازمان خدمات موتوری در گفتگو با «جام‌جم» با مثبت ارزیابی کردن، برگزاری این نشست و نقاط تفاهمی که بین وزارت بهداشت، شهرداری تهران و سازمان محیط‌زیست بر این اساس، ایجاد شده است ، می‌گوید: براساس موارد مطرح شده در این نشست، مقرر شد وزارت بهداشت و سازمان محیط‌زیست ، به مراکز درمانی و بیمارستان‌ها ابلاغ کند که زباله‌های عفونی و غیرعفونی خود را جدا کنند و برای جمع‌آوری در مکان مناسب قرار دهند.

از سوی دیگر ، شهرداری، سازمان محیط ‌زیست و دادستانی نیز قرار است با دقت این قضیه را کنترل کنند و در صورت مشاهده تخلف، موارد را گزارش دهند تا با متخلفان برخورد شود.

اگرچه تصمیمات اتخاذ شده در جلسه مشترک اخیر وزارت بهداشت و شهرداری، گام هرچند کوچکی در جهت تعیین تکلیف وضعیت زباله‌های بیمارستانی شهر تهران است، اما به نظر می‌رسد ضروری است تا مسوولان ذی‌ربط با در نظر گرفتن خطری که در کمین سلامت شهروندان است، این معضل را بیش از پیش جدی بگیرند و به فکر چاره‌اندیشی‌های اساسی در این زمینه باشند.

پوران محمدی