هر قدر افراد خانواده بیشتر تلویزیون نگاه کنند، از مدت زمانی که خانواده برای انجام سایر فعالیتهای گروه دور یکدیگر جمع میشوند کاسته میشود. بچهها در کنار والدین میتوانند برنامههای جالب و سرگرمکننده تماشا کنند.
یکی از وظایف وسایل ارتباط جمعی همچون تلویزیون، ایجاد زمینههای مشترک و هماهنگ برای گیرندگان پیام به شمار میرود، یعنی این که افراد با دیدن تلویزیون بتدریج دارای سلیقههای خاص و مشترک میشوند.
والدین نباید نسبت به وجود تلویزیون در خانه بیاعتنا باشند، بلکه باید بر برنامههای تلویزیونی نظارت و کنترل داشته باشند و از برنامههایی که برای تهیه آنها زحمات زیادی کشیده میشود، بیشترین بهره را ببرند.
در کنار ایجاد سرگرمی و پخش مجموعههای داستانی، برنامههایی وجود دارند که با دعوت از کارشناسان در زمینههای مختلف سعی میشود بر دانستههای مخاطبان افزوده شود. یکی از این برنامهها که در نگاه اول به بررسی مبحث تحکیم خانواده میپردازد و سعی دارد عوامل متزلزل شدن بنیان خانواده را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد، برنامهای است با عنوان اردیبهشت.
اردیبهشت، کاری از گروه اقتصاد و اجتماعی شبکه 4 سیماست که هر روز به صورت زنده و به تهیهکنندگی و اجرای توران ولیمراد ساعت 05/12 پخش میشود. در این برنامه حقوق زنان، راهکارهای تحکیم خانواده، قوانین حقوقی زنان در قانون اساسی، نقش مجموعههای تلویزیونی در تحکیم یا تزلزل خانواده، بحث ازدواج موقت، همسرداری و... با حضور کارشناسان خانم از طبقههای نویسندگان، کارگردانان، حقوقدانان، روانشناسان، مشاوران خانواده و... بررسی میشود.امروزه از نظر نواندیشان اسلامی، خانواده اولین و مهمترین واحد اجتماعی است و زن به عنوان مادر خانواده، نقش محوری و جایگاه ویژهای دارد و به دلیل وظایف سنگین و مهم او در ایفای وظایفش، نیاز به حمایت اقتصادی و توجهات ویژه از سوی همسر و جامعهاش احساس میکند.
برنامه اردیبهشت ضمن پرداختن به نقش زن در خانواده، اشارهای نیز به نقش پدری مردان دارد وحتی وظایف دولت را در جهت تحکیم خانواده روشن میسازد. در این برنامه میبینیم گرچه در جامعه گمان میرود بیشتر زنان به دلیل وابستگی به مردان، نیاز به کسب درآمد چندانی ندارند یا زنان مسوولیتی در تامین معاش خانواده ندارند، ولی در واقعیت مشاهده میکنیم که بیشتر زنان شاغل به دلیل نیاز واقعی و نه سرگرمی صرف، به کار خود ادامه میدهند و اکثر آنان درآمدشان را برای خانواده هزینه میکنند.
برنامه اردیبهشت از طریق جعبه جادو تاکید میکند؛ تعیین حدود اختیارات رئیس خانواده و تاکید بر ریاست شورایی و آموزش آن در مشاغل مختلف خانواده، باعث استحکام اساسی بنیان خانواده وایجاد اطمینان و آرامش بیشتر خواهد شد.در این برنامه همچنان تاکید میشود؛ در زنان انگیزه تعلق به خانواده بیشتر احساس میشود و این وابستگی قویتر است و به طور طبیعی زن علاقهمند است؛ زمان بیشتری را به کارهای خانگی و مصالح خانواده صرف کند و... .
طرح چنین مباحثی از طرف برنامه اردیبهشت و نمایش آن برای خانوادهها باعث میشود زن و شوهر از میزان وظایفی که نسبت به خانواده خویش دارند، آگاهی بیشتری کسب کنند و خیلی راحت با مسائل خانوادگی کنار بیایند.
اردیبهشت مسلما درصدد است که بتواند ارزشها را به افراد انتقال دهد. این برنامه همچنان میکوشد با طرح مسائل مربوط به خانواده، خطراتی را نیز که موجب از هم پاشیدگی بنیان خانواده میشود، به مخاطبانش بشناساند.
با بررسی نهاد خانواده در ایران امروز در مییابیم خانواده در ایران همچون دیگر جوامع با پیشرفت فناوری، دستخوش تغییرات زیادی شده و بدون شک تغییرات اجتماعی، دگرگونیهایی را برای نهاد خانواده در کشورمان بهدنبال داشته است.
همچنانکه در سالهای اخیر شاهد بودهایم دگرگونیهایی همچون کاهش تعداد خانوارها، افزایش سن ازدواج به همراه افزایش سن باروری، کاهش مرگ و میر نوزادان، افزایش میزان طلاق، افزایش تعداد خانوادههای تک سرپرست به همراه فقر و بیماریهای گوناگون، نهاد خانواده را در کشورمان با مشکل روبهرو کرده است.
البته به اعتقاد کارشناسان و روانشناسان اجتماعی، مشکلات و ناهنجاریهای جوامع امروز زنجیروار با یکدیگر در ارتباطند و میتوان ریشه هر یک را در دیگری جستجو کرد.
تلویزیون از طریق این برنامه ضمن آگاه کردن تماشاگران، تلاش میکند با طرح معضلات خانوادگی، به ارائه راهکارهایی برای رفع مشکلات خانوادهها در هر زمینهای اقدام کند.
برنامه اردیبهشت با مباحث بنیادین خود، بنیان خانواده را تحکیم میبخشد، سلامت جامعه را تضمین میکند و میکوشد برای انواع ناهنجاریهای خانوادگی و اجتماعی، راهحل مناسبی را برگزیند؛ زیرا چشمانداز فردای روشن خانوادهها در سلامت خانواده و جامعه امروز است و ... .
ارائه چنین برنامهای با عنوان اردیبهشت از سوی شبکه 4 سیما لازم و ضروری به نظر میرسد تا مخاطبان به تفکر و تعمق بیشتر درخصوص اهمیت و نقش خانواده بپردازند. از سوی دیگر، برنامه اردیبهشت نباید فقط به طرح مباحث شنیدنی اکتفا کند، بلکه باید در نحوه ارائه برنامه که به شکل گفتگو اجرا میشود، از منابع تصویری بیشتری بهره بگیرد تا به یک برنامه تلویزیونی دیدنیتر تبدیل شود و از رادیویی بودن بپرهیزد.
ارزش یعنی چیزی که مطلوب بین انسانهاست و برنامه اردیبهشت برنامهای است که ارزش دیدن از طریق تلویزیون را دارد. همچنانکه سازندگان این برنامه در تلاشند ارزشها را به خانوادهها منتقل و با اردیبهشت هوای خانواده را بهاری کنند.
علیرضا آقابالایی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم