چون و چرا هایی درباره حجامت‌

با کلی زحمت شماره مطبش را پیدا می‌کند. مطب که چه عرض کنم؟ اتاقی تنگ و تاریک در کوچه پس کوچه‌های شهر که از ظاهرش مشخص است که غیرقانونی فعالیت می‌کند. نه پلاکی، نه تابلویی و نه اجازه‌نامه‌ای! پا به اتاق انتظار که می‌گذارد بوی نامطبوعی مشامش را می‌آزارد و صدایی که چندان گوشنواز نیست، صدایی شبیه به چسبیدن بادکش به پوست بدن. آمده است حجامت کند. به او گفته‌اند با این کار خون اضافی‌اش را از بدنش می‌کشند و بیماری‌ها را از وی دور می‌کنند. احساس سبکی، شفا یافتن بیماری‌ها، خارج کردن عفونت‌ها از بدن اینها همه و همه دروغ‌هایی است که با آن بسیاری را همه روزه به این مراکز غیربهداشتی می‌کشند تا به قول خودشان آنها را حجامت کنند، اما واقعیت چیز دیگری است. می‌گویند 3300 سال قبل از میلاد مسیح در مقدونیه حجامت را انجام می‌دادند و به جرات یکی از قدیمی‌ترین تکنیک‌های درمانی در دنیای طب همین حجامت بوده است.

اما متاسفانه در طول تاریخ همه چیز پیشرفت کرد جز همین حجامت از این‌روست که امروزه با وجود پیشرفت‌های قابل توجهی که در علم پزشکی در کشورمان صورت گرفته هنوز تکنیک‌های حجامت همچون قرون وسطی روی بیماران از همه جا بی‌خبر اجرا می‌شود بی‌آن که کوچک‌ترین سودی برای آنها داشته باشد. البته اشتباه نکنید هرگز نمی‌توان منکر فواید حجامت بر سلامتی آدمی شد، اما واقعیت این است که در کشور ما حجامت در برخی موارد تبدیل شده به حربه‌ای برای فریب دادن مردم و این در حالی است که فرهنگ اهدای خون می‌بایست طوری نهادینه شود که جایی برای حجامت‌های غیربهداشتی نماند.

با روش انجام حجامت آشنا شوید

روش حجامت که از بدو پیدایش تاکنون تفاوت‌ زیادی نکرده است، بدین صورت است که پس از گرفتن شرح حال بیمار موضع مورد نظر انتخاب می‌شود، سپس با لیوان حجامت که باید یکبار مصرف باشد به مدت چند دقیقه ناحیه مورد نظر بادکش می‌شود، بعد از ایجاد انبساط چند خراش سطحی در ناحیه ایجاد می‌گردد و حدود 100 سی‌سی خون از بدن فرد خارج می‌گردد و دور ریخته می‌شود. این عملیات مجموعا 20 دقیقه طول می‌کشد و باید تمامی ابزار کار یکبار مصرف باشد در غیر این صورت احتمال بسیار بالایی برای انتقال عفونت های مهلک خونی وجود دارد.

آیا همه حجامت‌ها با خونگیری همراه است؟

باور عمومی بر این است که در حجامت باید خون از بدن خارج شود که البته باور غلطی است چرا که حجامت به دو نوع حجامت تر و حجامت خشک تقسیم می‌شود و این حجامت تر است که با خونگیری همراه است. بنابراین اولا همه حجامت‌ها با خونگیری همراه نیست و ثانیا میزان دفع خون نقش مهمی در درمان ندارد. به طوری که بعضا دیده شده اثرات درمانی حجامت حتی با گرفتن 3 سی‌سی خون نیز پدیدار شده از این رو نگرش عمومی در مورد کاهش حجم خون به دنبال حجامت بی‌مورد است.

نگرش‌های نوین در مورد حجامت چگونه است؟

1 - البته این جای تاسف دارد که با وجود تلا‌ش‌های بسیاری که در کشور درخصوص فرهنگ اهدای خون شده است هنوز معدود کسانی هستند که در کوچه پس کوچه‌های شهر به دنبال مراکز غیربهداشتی حجامت می‌گردند چرا که حاضر نیستند باورهای غلط پدران خود را کنار بگذارند و این در حالی است که  پزشکان بر این باورند که اهدای خون همان حجامت به روش نوین اما با درصد ایمنی و سلامت بالا در برابر انتقال بیماری‌هاست و مزایای درمانی آن با حجامت تفاوتی ندارد.

2 - هم‌اکنون در پایگاه‌های انتقال خون، خون سالم پس از جداسازی مورد پالایش قرار می‌گیرد و فرآورده‌های خونی آن به سرعت جدا می‌شود تا برای نیازمندان به خون همچون افراد تالاسمی، هموفیلی، مجروحین حوادث استفاده شود اما در حجامت این فرآیندها وجود ندارد و خون فرد به دور ریخته می‌شود.

3 - هم‌اکنون براساس آخرین مقررات جهانی افراد حجامت شده مجاز به اهدای خون نیستند مگر آن که یکسال از آخرین حجامت آنان گذشته باشد.

4 - پزشکان بر این باورند با توجه به غیراستاندارد بودن شرایط فیزیکی حجامت، با ایجاد خراش بر روی پوست مهمترین مرز بین فضای بیرون و خون شکسته می‌شود و شرایط را برای ایجاد آلودگی و رشد میکروب مساعد می‌کند.

5 - هم‌اکنون از دیدگاه‌های فقهی بیش از 12 فتوا از مراجع عظام وجود دارد که اهدای خون را بر حجامت ارجح اعلام کرده‌اند.

6 - شایع‌ترین بیماری‌هایی که از راه حجامت‌های غیربهداشتی گزارش شده هپاتیت و ایدز می‌باشد از این رو وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است کسانی که براساس آیین‌نامه مجوز دریافت کنند مجازند که حجامت کنند از این رو با کسانی که اولا پزشک نیستند و ثانیا مجوز ندارند برخورد بسیار جدی می‌شود چرا که خطر حجامت بالقوه بسیار بالاست.

واقعیت این است که...

فرهنگ اهدای خون اگر جایگزین  حجامت‌های غیربهداشتی گردد، هم افراد از فواید حجامت اسلامی که مبتنی بر بهداشت و سلامت فردی می‌باشد بهره‌مند می‌شوند و هم می‌توانند جان هموطنی دیگر را نجات دهند از این رو لازم است که بستری مناسب و در خور فرهنگ والای ایرانی در این خصوص ایجاد گردد تا مردم به جای رو آوردن به حجامت، اهدای خون را برگزینند.

حجامت تا چه حد علمی است؟

واقعیت این است که اطلاعات پیرامون حجامت در جامعه پزشکی محدود است و هم‌اکنون در هیچ دانشکده پزشکی در داخل کشور این موضوع تدریس نمی‌شود. این در حالی است که در کشورهایی همچون امریکا، انگلیس، آلمان و چین این رشته به طور کلاسیک تدریس می‌شود و دانش‌آموختگان این رشته اعتقاد بسیار زیادی را به حجامت دارند اما روش کار در این کشورها با کشور خودمان متفاوت است، چراکه در کشور ما سازمان انتقال خون با در نظر گرفتن تمهیدات بسیار ویژه درخصوص اهدای خون توانسته از این کشورها پا را فراتر گذارد و اهدای خون را نهادینه کند از این روست که حجامت که در حقیقت هدر رفتن خون می‌باشد در کشورمان جای خود را به فرهنگ مقدس اهدای خون داده است که این خود جای مباهات دارد .