خانه‌های آینده در خدمت سالمندان‌

برای حل مشکلات فیزیکی سالمندان پژوهشگران زیادی در سراسر جهان مشغول طراحی خانه‌های هوشمند هستند که شاید تا 10 سال آینده در دسترس قرار گیرد. حسگرهایی در نقاط مختلف این خانه‌ها وجود دارد که به ساکنان آنها اطلاع می‌دهد که مثلا یخچال را باید تمیز یا حتی تعویض کرد یا این‌که در یا پنجره‌ای باز مانده است. هدف این فناوری آن است که استقلال و امنیت بیشتری برای افراد سالخورده فراهم سازد.

همچنین خانواده‌ها و مراقبان آنها می‌توانند با وجود سیستم‌های نظارتی آرامش خاطر بیشتری داشته باشند. این سیستم‌ها الگوهای رفتاری و فعالیت سالمندان را تجزیه و تحلیل می‌کند و به خانواده‌ها اطلاع می‌دهد که مثلا کسی خانه را ترک کرده یا به مدت طولانی بدون حرکت در جای خود مانده است.

البته اگر این فناوری نوین بخواهد به حقیقت بپیوندد، آنگاه مسائلی مانند حریم خصوصی افراد را نیز باید در نظر گرفت. درواقع، افراد باید بدانند که چه اطلاعاتی باید ثبت شود و چه کسانی به این اطلاعات دسترسی دارند. امکانات زیادی برای این فناوری وجود دارد، اما باید با دقت زیادی از آن بهره گرفت. پژوهشگران همچنین باید بر هشدارهای اشتباهی که به وسیله سیستم حسگر تولید می‌شود نیز غلبه کنند.

این هشدارهای کاذب ممکن است بر اساس حرکت‌های افراد که کاملا قابل پیش‌بینی نیست، صورت گیرد که البته احتمال وقوع آن نیز کم است. طراحان و مهندسان در حال استفاده از فنون جدیدی هستند تا واقعگرایانه‌تر حرکت افراد سالمند را ارزیابی کنند. برای شبیه‌سازی آنچه که یک فرد سالخورده ممکن است تجربه کند از طراحان شرکت اسکانسکا (skanska ) (که یک موسسه ساخت و ساز سوئدی است) خواستند لباس مخصوص سالمندان را بپوشند تا طرح‌های خود را به صورت عملی آزمایش کنند. این لباس یکسره که تمام بدن را از بالا تا پایین می‌پوشاند دارای قسمت‌های لاستیکی و پلاستیکی است که به شخص امکان می‌دهد شرایط فیزیکی مختلف و نقیصه‌های سالمندان از قبیل ورم مفاصل، آب مروارید و فقدان شنوایی را حس کند. پوشیدن این لباس کمک می‌کند تا نقایص افراد به سرعت شناسایی و طرح‌های مورد نظر برای آنها اجرا شود تا نیازهای سالمندان بهتر تامین شود.

بیل گیتس در مقاله‌ای که در سال 2007 در نشریه Scientific American  نوشت، پیش‌بینی کرد که بزودی در هر خانه‌ای حداقل یک روبات وجود خواهد داشت. در ژاپن که جمعیت سالخوردگان آن به سرعت در حال افزایش است، نسل آینده روبات‌ها از هم اکنون به گونه‌ای طراحی شده است که برای دوستی و هم‌نشینی سالمندان مناسب باشد. به عنوان مثال روباتی به نام واکامارو که به وسیله شرکت میتسوبیشی ساخته شده است، در سال 2005 در ژاپن برای فروش ارائه شد. این روبات می‌تواند چهره افراد را تشخیص دهد، حدود 10 هزار لغت را می‌داند، صاحبش را از قرار ملاقات‌هایی که گذاشته آگاه کرده و آنها را یادآوری می‌کند، حتی هنگامی‌که فرد بیمار است، پیشرفت بهبودی او را تحت نظر دارد.

 آزمایش‌هایی که با استفاده از آی بو (یک سگ روباتی ساخته شرکت سونی) نیز انجام شد، نشان می‌دهد که افراد سالخورده در ابتدا نسبت به این جانور روباتی شکاک و بدبین هستند، اما بعدا به آن خو گرفته و دوست می‌شوند. به‌کارگیری همراهان روباتی برای کمک به سالمندان، پیشنهاد جالبی است.

آقای میس کلی می‌گوید؛« فکر می‌کنم که می‌توان روبات‌های خانگی را در محیط مناسب به کار گرفت، اما ممکن است باعث افزایش انزوای افراد سالمند نیز شوند و نباید آنها را جایگزین مراقبان انسانی کرد.» پژوهشگران دیگر بر این باورند که ابزارهای هدایت‌کننده، جایگزینی برای مراقبان افراد سالمند خواهد بود و به آنها امکان می‌دهد که آزادی و استقلال خود را حفظ کنند. یک مطالعه محیطی با عنوان Utopia نشان داد که سالمندان از به کارگیری نشانه‌ها به جای برنامه‌های مبتنی بر نقشه برای هدایت خود راحت‌تر هستند. وضعیت‌های چندگانه ارتباطی نیز مهم است، آقای بروستر می‌گوید: «اگر نتوانید خوب ببینید، آنگاه ترکیبی از تعامل گفتاری و لامسه‌ای برای تان بهتر است. با استفاده از ترکیب حس‌های مختلف می‌توان فقدان یک حس را جبران کرد.»

جستجو برای یافتن راه‌حل‌های مبتکرانه در مورد جمعیت سالخورده همچنان ادامه دارد. پژوهش‌های کنونی فناوری‌های پیچیده می‌تواند یک دوران طلایی را برای سالمندان فردا به ارمغان آورد.