71 میلیون مسافر نوروز در آمار یا جاده؟

اما با وجود تاکید حمزه‌زاده بر صحت این روش، نمی‌توان آن را دقیق و قابل استناد دانست، چرا که در این آمار مسافرانی که چند بار از مبادی ورودی استان‌ها عبور کرده‌اند، به تعداد دفعات عبورشان، ثبت شده‌اند و رقمی به آمار افزوده‌‌اند.

همچنین تعداد سرنشینان هر خودرو در مبادی ورودی هر استان ثبت شده است و تخمین 4 نفر سرنشین برای هر خودرو نیز تا حدودی غیردقیق و نادرست می‌نماید. ضمن آن که در آمار سازمان گردشگری همپوشانی عددی مسافرانی که در چند استان اقامتی چند روزه داشته‌اند، در نظر گرفته نشده است.

از سوی دیگر، با توجه به افزایش قیمت نرخ اقامتگاه‌ها در تعطیلات نوروز، بیشتر مسافران اقدام به برپایی چادر کردند یا منزل بستگان را به هتل‌های گران‌‌قیمت ترجیح دادند و همه این شواهد بیانگر این است که مسوولان کشور باید تامل بیشتری در ارائه آمار و ارقام داشته باشند.

با  این همه  به نظر می‌رسد نوروز امسال تفاوت چندانی با نوروز سال‌های گذشته نداشت و بسیاری از وعده‌های مسوولان برای تسهیل سفر و سفرهای ارزان‌قیمت بی‌نتیجه ماند.

سفرکارت؟ چه حاصل؟

نکته قابل تامل دیگر در سفرهای نوروزی، ماجرای سفرکارت و کاربرد آن بود. پیش از آغاز فصل سفر، اسفندیار رحیم‌مشایی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در نشستی خبری مژده توزیع 2 میلیون سفرکارت برای کارمندان دولت را داد.

بنابر وعده‌های رحیم‌مشایی، سفرکارت ابزاری است که دارندگان آن قادرند در مراکز اقامتی هر استان از تخفیف و تسهیلات ویژه استفاده کنند، اما وقتی از میان 2596 واحد اقامتی در کشور فقط 500 واحد طرف قرارداد با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای پذیرش سفرکارت وجود دارند، چنین کارتی به چه کار می‌آید؟
حمزه‌زاده درباره سفرکارت می‌گوید: طرح سفرکارت برای ایام کم‌مسافر است، اما در نوروز نیز مورد استفاده قرار گرفت و درصد سهمیه‌ای که برای سفرکارت اختصاص داده‌ایم، به طور میانگین 20 درصد ظرفیت اقامتی کشور در ایام نوروز است. رحیم‌مشایی نیز در گفتگو با برنامه نگاه یک تاکید کرد: نباید انتظار داشته باشیم هتلداران در روزهای پیک سفر با دریافت سفرکارت به مسافران تخفیف دهند، چرا که آنها در سایر روزهای سال هیچ سودآوری ندارند.

مدیرکل برنامه‌ریزی گردشگری داخلی می‌افزاید: میزان تخفیف در نظر گرفته شده در مراکز اقامتی طرف قرارداد با سازمان گردشگری از 10 تا 60 درصد و انتخاب رقم دقیق را به عهده صاحبان این مراکز گذاشته‌ایم.

با این حال حتی با وجود این تخفیف، افزایش قیمت هتل‌ها پیش از فرا رسیدن نوروز و در بسیاری مواقع اعتبار نداشتن سفرکارت، نه‌تنها این کارت مسافرتی را برای دارندگان آن بی‌کاربرد کرد، بلکه سبب شد مسافران به واسطه افزایش قیمت هتل‌ها بیش از پیش متضرر شوند.

حمزه‌زاده با رد افزایش قیمت هتل‌ها در نوروز، در این‌باره می‌‌گوید: اگر هم افزایشی وجود داشته، حداکثر 25 درصد و به دلیل تغییر فصل بوده است.

وی در توجیه این مطلب که تعداد کم هتل‌های طرف قرارداد با سازمان گردشگری، کاربرد سفر کارت را محدود کرده است، می‌گوید: قصد افزایش تعداد مراکز طرف قرارداد را داریم. ضمن آن که دارندگان سفرکارت فهرستی از مراکز طرف قرارداد دریافت می‌کنند تا فقط به آنها مراجعه کنند.

سفر از نوع ارزان‌قیمت‌

یکی از وعده‌های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که اواخر سال گذشته نیز مثل سال‌های پیشین بر آن تاکید کرد، تلاش این سازمان برای افزایش سفرهای ارزان‌قیمت بود که اگر به وقوع پیوسته بود، می‌شد نمونه‌هایی از آن را در سفرهای نوروزی دید، اما نه‌تنها قیمت تورهای گردشگری و مراکز اقامتی پیش از نوروز افزایش یافت، بلکه برخی از آژانس‌های مسافرتی به خارج از کشور نیز هزینه‌های کلانی از مسافران دریافت کردند که در چند سال گذشته بی‌سابقه بود.

حمزه‌زاده با تایید تخلف برخی از تورهای خارجی تاکید می‌کند: برخی از آژانس‌ها در ایام نوروز نرخ‌هایی غیرواقعی اعلام کردند و هموطنانی که احساس می‌کنند هزینه‌ای بیش از حد طبیعی پرداخت کرده‌اند، می‌توانند با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یا ستاد تسهیلات گردشگری تماس بگیرند و شکایت کنند.

با این حال مدیرکل برنامه‌ریزی گردشگری داخلی برای چگونگی استرداد هزینه‌های کلانی که مسافران  پرداخته‌اند، راهکاری ارائه نمی‌دهد.

از سوی دیگر، با وجود افزایش قیمت تورهای داخلی، حمزه‌زاده تصریح می‌کند بیشتر شکایات مربوط به تورهای خارجی بوده و کمتر مسافری از تورهای داخلی گله‌ داشته است.

وی درباره برنامه سازمان گردشگری برای ایجاد سفرهای ارزان‌قیمت در تعطیلات نوروز می‌گوید: 180 دفتر خدمات مسافرتی را به عنوان مجریان سفرهای ارزان‌قیمت برگزیده‌ایم و دستورالعمل اجرایی سفرهای ارزان‌قیمت را مشخص کرده‌ایم.

به گفته قائم مقام تسهیلات گردشگری، میزان کاهش هزینه سفر برای کسانی که به این دفاتر مراجعه کرده‌‌اند، به طور میانگین 30 تا 35 درصد بوده است که در برابر افزایش هزینه‌ها پیش از فرارسیدن نوروز، ناچیز می‌نماید.

حمزه‌زاده درباره علت کاهش نیافتن نرخ بلیت موزه‌ها در ایام نوروز که می‌توانست عاملی به منظور ترغیب مردم برای بازدید از آنها باشد، اظهار می‌کند: قیمت بلیت صرفا برای کسانی که از دفاتر خدماتی مجری سفرهای ارزان‌قیمت استفاده کردند، کاهش یافت و برای دیگران به نرخ پیشین بود.

مدیرکل برنامه‌ریزی گردشگری داخلی در پاسخ به همه انتقادها درباره اجرا نشدن طرح سفرهای ارزان‌قیمت به وعده‌هایی برای سال جدید اشاره می‌کند و می‌گوید: امسال همه مراکز خدماتی از جمله هتل‌ها، پارک‌ها و مجموعه‌های فرهنگی و تاریخی در کنار موسسات حمل و نقل ریلی، هوایی، زمینی و دریایی با تسهیلات و تخفیف‌های ویژه در خدمت گردشگران خواهند بود.

اما با وجود همه گفته‌ها برای افزایش مراکز طرف قرارداد با سازمان در طرح سفرکارت یا ارائه تسهیلات بیشتر برای افزایش سفرهای داخلی، کمتر کسی به وعده‌های اینچنینی دل‌خوش می‌کند که شاید مهمترین دلیلش اجرایی نشدن وعده‌های پیشین علی‌رغم پوشش رسانه‌ای وسیع آنهاست.