ماه‌عسل‌کوتاه زاپاترو

 طی این سال‌ها جامعه اسپانیا بشدت قطبی شده و بسیاری از تحلیلگران از ظهور دوباره دو اسپانیا در درون یک کشور که یادآور شرایط اسپانیا در دوران جنگ‌های داخلی حدفاصل سال‌های 1936 تا 1939 میلادی است سخن می‌گویند.

اسپانیا طی یک دهه گذشته بالاترین نرخ رشد اقتصادی را در بین کشورهای اروپایی به ثبت رساند اما امروز پیش‌بینی‌های اقتصادی مملو از هشدارهایی پیرامون افول سریع اقتصاد این کشور، احتمال وقوع رکود و اوج گرفتن تورم است. برآوردهای اقتصادی از کاهش رشد اقتصادی اسپانیا از 8/3 درصد در سال 2007 میلادی به 1/3 درصد در سال‌جاری میلادی حکایت دارد. برآوردهای دولتی این نرخ را 1/2 درصد هم برآورد کرده است.

این در حالی است که کمیسیون اروپایی به‌رغم آن که شاخص احساس امنیت اقتصادی را در سراسر اروپا در حال افزایش توصیف کرده لیکن تا آنجا که به اسپانیا مربوط می‌شود از قرار گرفتن این شاخص در سرازیری افول خبر داده است. گمانه‌زنی‌ها از سقوط شاخص‌های اقتصادی اسپانیا به پایین‌ترین سطح پس از سال 1994 میلادی -زمانی که این کشور در حال تجربه رکودی همه‌جانبه  بود- حکایت دارند.

دوران شکوفایی صنعت ساخت و ساز در اسپانیا به سرآمده تا جایی که اتحادیه شرکت‌های ساختمانی این کشور انتظار افت 40 درصدی فعالیت‌ها در این بخش را دارد. تبعات این کاهش برای اسپانیا به مراتب بیشتر از سایر کشورهای اروپا خواهد بود چرا که سرمایه‌گذاری در بخش ساخت و ساز 18 درصد کل تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده است. علاوه بر این بحران صنعت ساخت و ساز در حال سرایت به سایر بخش‌های اقتصادی و بویژه صنعت بانکداری است.

نهادهای مالی فراملیتی مثل صندوق بین‌المللی پول خواستار اهتمام دولت جدید اسپانیا به انجام اصلاحات در ساختار صنعتی و افزایش بهره‌وری در صنایع این کشور که حایز کمترین نرخ بهره‌وری در اروپا است، استفاده از فناوری‌های نوین و حذف کسر بودجه شدید که به بیش از 10 درصد تولید ناخالص داخلی رسیده و از این بابت اسپانیایی پس از ایالات‌متحده حائز رتبه دوم در جهان است، شده‌اند.

این نهادها قبل از برگزاری انتخابات به دو رقیب اصلی هشدار دادند از دادن وعده معافیت‌های مالیاتی به‌عنوان راهی برای جذب آرا بیشتر خودداری کنند. با این حال PSOE در ضمن تبلیغات انتخاباتی‌اش وعده معافیت مالیاتی 400 یورویی برای کارگران و حقوق‌بگیران را مطرح کرد در حالی که طرح معاف شدن افراد دارای درآمد سالانه کمتر از 16 هزار یورو از پرداخت مالیات را مطرح کرد.

اسماعیل کرسپو، استاد علوم سیاسی دانشگاه مورسیا می‌گوید: اکنون که اقتصاد حبابی اسپانیا ناکارآمد شده جدی‌ترین چالش فراروی دولت جدید یافتن مدلی جدیدی برای توسعه اقتصادی است. می‌افزاید: واقعیت این است که همه نشانه‌ها از ورود اقتصاد اسپانیا به دور جدیدی از بحران و رکود حکایت دارد.

واقعیتی که اکنون برای اکثر کارگران اسپانیا ملموس است این که قادر به تامین هزینه‌های زندگی نیستند. شاخص قصمت‌های مصرفی در ماه ژانویه سال جاری میلادی 3/4 درصد قیاس با مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته است.

اسپانیا در سال 2007 میلادی برای اولین بار پس از یک دهه شاهد رشد تعداد بیکاران و رسیدن تعداد بیکاران به بیش از 3/2 میلیون معادل 6/8 درصد نیروی کار کشور بود.

طبقه کارگر از سیاست‌های اقتصادی دولت زاپاترو ناخرسند بود ولی اکثر مردم رغبتی به رای دادن دوباره به حزب مردمی که در انتخابات سال 2004 میلادی به دلیل خشم عمومی از سیاست‌های اقتصادی محافظه‌کارانه این حزب ومشارکت‌اش در جنگ عراق از قدرت ساقط شد، نداشتند.

عنصر ملی گرایی

رضا سادات