زمینه برگزاری انتخاباتی رقابتی مهیاست

گفتگوی ما را با افشار می خوانید:

پیش بینی شما از میزان حضور مردم در انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی چیست؟

خوشبختانه مقدمات برای حضور پرشکوه و گسترده مردم پای صندوق های رای در این دوره از انتخابات به خوبی فراهم شده است.

عوامل مثبتی برای جلب مشارکت مردم و حضور حداکثری آنان در روز 24اسفند پای صندوق های رای وجود دارد.

در زمینه ایجاد فضای رقابتی نیز با توجه به اقداماتی که شورای نگهبان در تایید صلاحیت ها انجام داد، در بیشتر نقاط کشور رقابت کامل وجود دارد.به عقیده من درصد بالایی از مردم در انتخابات مجلس هشتم حضور خواهند یافت و نظرسنجی های صورت گرفته نشان می دهد بیشتر از 60درصد مردم در این دوره از انتخابات حضور می یابند.

انتقادهایی به عملکرد هیات های اجرایی در این دوره از انتخابات به وجود آمد که بخشی نیز از سوی مسوولان مورد تایید قرار گرفت . به عنوان رئیس ستاد انتخابات در مجموع عملکرد دستگاه های اجرایی را چگونه می دانید؟

در اینجا بر خود وظیفه می دانم که هم از عملکرد هیات های اجرایی در این دوره از انتخابات دفاع کنم و هم نسبت به سوئاستفاده از موضوع بررسی صلاحیت ها در تبلیغات انتخاباتی برخی از گروه ها تذکر بدهم.

مساله بررسی صلاحیت های داوطلبان ، یکی از موضوعات بسیار مهم در هر دوره از انتخابات است ، اما متاسفانه در این دوره پیش از این که بررسی صلاحیت ها آغاز شود و در همان مقطع ثبت نام داوطلبان ، عده ای ردصلاحیت های احتمالی را محکوم و پیش بینی می کردند که ردصلاحیت ها فله ای باشد که این رفتار جای انتقاد دارد.

نباید به بهانه کارهای تبلیغاتی ، فضا را مغشوش جلوه دهیم و به اصل برگزاری انتخابات لطمه وارد کنیم . متاسفانه برخی در این خصوص شروع خوبی نداشتند.

هیات های اجرایی منطقی عمل کردند، البته بجز موارد معدودی که تعداد آنها بسیار کم بود. در این دوره از انتخابات 31درصد اعم از رد صلاحیت و عدم احراز صلاحیت داشتیم که این رقم نسبت به دوره های قبل خوب بود.

پس از هیات های اجرایی ، هیات های نظارت درصد دیگری را ردصلاحیت کردند و آنچه تاکنون شورای نگهبان مورد تایید قرار داد برگشت به همان میزانی است که هیات های اجرایی بررسی کرده بودند که در اینجا می توان گفت هیات های اجرایی مظلوم واقع شدند.

در مجموع می توانم بگویم آنچه تاکنون در عرصه انتخابات و بررسی صلاحیت ها اتفاق افتاده زمینه یک انتخابات کاملا رقابتی را به وجود آورده و هیچ بهانه ای باقی نمانده است.

چرا بازهم این ادعاها مطرح می شود؟

تکرار این ادعاها بیشتر جنبه های سیاسی و تبلیغاتی برای منافع گروهی و حزبی دارد. کاش این گروه ها اهداف سیاسی در سطح ملی داشتند و براساس آن اعتراض می کردند.

اهداف سیاسی در سطح ملی ، وحدت ملی ، نشاط سیاسی و امید مردم است . این اهداف ملی است که نباید آنها را فدای منافع حزبی و گروهی خود کنیم.

قرار است مراحل بعدی انتخابات نیز در برخی حوزه ها به صورت رایانه ای برگزار شود. در مرحله ثبت نام داوطلبان نرم افزار موجود مشکلاتی را داشت . در مرحله های بعدی تمهیداتی اندیشیده شده که این مشکلات پیش نیاید؟

پیش بینی های لازم به طور کامل انجام شده است . برای این که دغدغه های شورای نگهبان درخصوص اجرای رایانه ای انتخابات مورد احترام قرار گیرد و به پرسش های موجود پاسخ لازم داده شود، توافق کرده ایم در مراحل حساسی که درباره آن دغدغه ای وجود دارد، کار به طور موازی انجام شود. به این صورت که سیستم رایانه ای در کنار روش دستی انجام می شود.

البته در این دوره از انتخابات ، مرحله آزمایشی و تمرینی است و امیدواریم در دوره بعدی انتخابات به طور کامل و صددرصد به صورت رایانه ای انجام شود. البته در این دوره نیز از ابتدا تا انتهای برگزاری انتخابات با سیستم رایانه ای عمل خواهد شد؛ اما در این دوره چند مرحله به صورت موازی عمل خواهد شد تا مشکلات احتمالی نیز امکان رفع داشته باشد.

تلاش همه مجریان انتخابات این بود که تمام مراحل انتخابات با نرم افزاری که مورد توافق شورای نگهبان قرار گرفته است ، انجام شود. در دوره مرحله آخر نیز که قرار است به صورت دستی و رایانه ای صورت گیرد، نرم افزار مورد نظر مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفته است . اما با توجه به این که برای اولین بار است که این شیوه اجرا می شود و احتمال ریسک بالا وجود دارد و ممکن است مشکلاتی در اجرا ایجاد شود، شیوه دستی ترک نشده است.

در این مرحله کارت ملی اخذ و ثبت نام رای دهندگان کنترل می شود و به صورت موازی شناسنامه نیز اخذ می شود، اما در روش های رایانه ای شناسنامه حذف می شود.

در شمارش آرا نیز اعلام شده در 13شهر که بیشتر از 3نماینده دارند، شمارش به طور رایانه ای انجام می شود و به موازات آن شمارش دستی نیز خواهد بود. این 2مرحله 2بخش حساس برگزاری انتخابات هستند که درباره آن بسیار وجود داشت.

عوامل فنی شورای نگهبان نیز هنگام اخذ و شمارش آرا بر سیستم رایانه ای نظارت می کنند؟

مشکلی از این نظر وجود ندارد. سیستم دستی به موازات سیستم رایانه ای وجود دارد. نظارت شورای نگهبان بر بخش دستی همانند دوره های پیش وجود دارد و در بخش رایانه ای نیز نظارت شورای نگهبان وجود دارد؛ اما در این دوره ملاک سیستم دستی است.

آیا گزارشی از تخلفات در عملکرد عوامل اجرایی انتخابات وجود داشته است؟ در صورت وجود چنین گزارش هایی در مقایسه با دوره های قبل ، مورد ارزیابی قرار گرفته است؟

جمع بندی خاصی از این تخلفات نداریم ، اما بازرسی انتخابات دارای ستادی است که مسوول رسیدگی به این تخلفات هستند.

تاکنون که چندین مرحله از برگزاری انتخابات پشت سر گذاشته شده است ، تخلفات خاصی گزارش نشده است . برخی تخلفات درخصوص تبلیغات زودرس وجود داشته است که تذکرات لازم داده شده است . حجم اصلی تخلفات در عرصه تبلیغات صورت می گیرد و در ابلاغ دستورالعمل تبلیغاتی با تاخیر مواجه شدیم که علت آن هم این بود که منتظر مصوبه اخیر مجلس درباره تبلیغات انتخاباتی بودیم که البته به تصویب رسید و براساس آن ابلاغ صورت گرفت.

برخی اشخاص و گروه ها در این دوره از انتخابات تبلیغات خود را بسیار زود آغاز کردند، به این موضوع نیز رسیدگی می شود؟

ستادهای بازرسی در استان ها و شهرستان ها این وظیفه را به عهده دارند. اگر شکایتی برسد و در بررسی های محیطی که دارند با نکاتی مواجه شوند، برخورد خواهند کرد.

در قانون برای هر یک از موارد تخلف مجازات مالی و حتی بازداشت نیز تدارک دیده شده است که این مسائل مربوط به مواد قانونی می شود. البته برخی موارد نیز در حد تذکر است . البته در این خصوص ابهام قانونی نیز وجود دارد. این که یک داوطلب نمایندگی مجلس سخنرانی می کند، در قانون این کار منع نشده است یا این که در مطبوعات غیردولتی درباره نامزدها گزارش تحلیلی ارائه می کنند که این موارد منع قانونی ندارد.

از زمان آغاز رسمی مهلت تبلیغات انتخاباتی ، قانون به طور دقیق موارد را مشخص کرده است و مجازات های تخلفات نیز مشخص شده است که براساس آن رفتار خواهد شد.

فعالیت گروه ها و احزاب سیاسی نیز قطعا در جلب مشارکت مردم در انتخابات تاثیر دارد، این فعالیت ها چه نقشی می تواند در برگزاری انتخابات پرشور و رقابتی داشته باشد؟

در کشور ما مانند برخی کشورهای غربی این گونه نیست که تحرک سیاسی فقط در قالب حزب و گروه تعریف شود. بخش عمده ای از مردم حاضر نیستند رای خود را در اختیار احزاب قرار دهند که این ، به فرهنگ کار حزبی در کشور ما باز می گردد که امکان دارد ایرادهایی داشته باشد که در جای خود باید بررسی شود.

اصل وجود احزاب در قانون اساسی جمهوری اسلامی تایید شده و وجود احزاب ضرورت جامعه نیز محسوب می شود.

احزاب و گروه های سیاسی 2ملاحظه اصلی را باید رعایت کنند نخست این که همیشه به اهداف و منافع ملی بیندیشند و دیگر این که اخلاق سیاسی و انتخاباتی را در روند فعالیت های انتخاباتی خود رعایت کنند. اگر این دو ملاحظه در احزاب و گروه های سیاسی وجود داشته باشد، مردم نیز گرایش بیشتری به احزاب دارند و توجه و اعتماد آنان بیشتر می شود.

مردم وقتی در فعالیت های انتخاباتی احزاب و گروه های سیاسی می بینند که تنها جنگ قدرت و برد و باخت در انتخابات مطرح است ، دوباره همراهی با احزاب با تردید مواجه می شوند و می کوشند در انتخابات به طور مستقل عمل کنند.

در مجموع حضور احزاب و سلایق و گروه های سیاسی را برای جامعه و نشاط سیاسی و کار حزبی سالم و توجیه و تبیین مسائل و افزایش دادن بینش سیاسی مردم ضروری می دانم.

یکی از مهم ترین وظایف احزاب و گروه های سیاسی بالا بردن بینش سیاسی مردم است که قطعا باید به آن بیشتر توجه شود.

ترتیبات امنیتی که برای برگزاری انتخابات در فضایی امن در نظر گرفته است ، چیست؟

در دوره های قبلی انتخابات بر اساس بررسی های ما در برخی شهرها درگیری هایی وجود داشته است ، بویژه در بعضی مناطق که تعصبات محلی و قومی بیشتر است . با همکاری کمیته امنیت ستاد انتخابات کشور همه شهرها در 4سطح دسته بندی شده اند که بیشتر شهرهای کشور جزو رده های بی مساله بوده و سفید تلقی می شوند. سطح دیگر این دسته بندی به این شکل است که برخی شهرها با کمی حساسیت ، بعضی شهرها با حساسیت بالاتر و برخی شهرها نیز بحرانی در نظر گرفته شده است.

البته برای شرایط بحرانی هنوز موقعیتی را پیدا نکرده ایم ، اما برای شهرهایی که کمی حساس یا حساس هستند طرح های امنیتی مناسبی تدارک دیده شده که قرار است نیروهای بیشتری مستقر شوند و کنترل های بیشتری اعمال کنند.

داریوش غفاری