نجوای تلخ اعتیاد در گوش دختران‌

وضعیت اعتیاد در میان زنان جامعه چگونه است؟

اعتیاد به عنوان یک پدیده خانمانسور، نسل جوان را بیش از دیگر اقشار مورد آسیب قرار داده است و دولت و خانواده‌ها را با چالشی جدی روبه‌رو ساخته است. اعتیاد در میان دختران و بانوان هرچند دارای آمار پایین‌تر از مردان است، اما همین تعداد در سطح کشور با توجه به نوع وابستگی و اعتیاد بانوان خطرناک بوده و زنگ خطری برای خانواده‌هاست.

اعتیاد زنان به مواد مخدر، بیشتر در چه رده سنی است؟

الگوی اعتیاد با توجه به جغرافیای کشور و پایگاه اجتماعی افراد در رده‌های سنی مختلف، تفاوت‌های ماهوی و اختلاف در الگوی مصرف دارد. تریاک و مشتقات آن بیشتر در بین زنان بالای 40 سال و در مناطق شرقی و جنوب شرقی کشور به دلیل هم‌جواری با کشورهای افغانستان و پاکستان دیده می‌شود که البته در سایر نقاط و شهرها نیز کم و بیش وجود دارد، اما نه به اندازه این دو منطقه.

استفاده از مواد مخدر جدید بیشتر در چه گروه از زنان یا دختران دیده می‌شود؟

بعد از ترکیبات افیونی، امروزه با یک پدیده خانمانسور دیگر مواجه هستیم که برای مقابله با آن همت خانواده‌ها، نهادهای متولی مثل آموزش و پرورش، رسانه‌ها، بویژه صدا و سیما و سایر تشکل‌ها یک ضرورت اجتناب‌ناپذیراست.

متاسفانه هم‌اکنون با دختران جوانی روبه‌رو هستیم که کراک، شیشه، قرص‌ها و ترکیبات روانگردان مصرف می‌کنند که در ابتلا به این بلیه، نقش به اصطلاح دوست و همنشین ناباب غیرقابل انکار است. گفتنی است قرص‌های روان‌گردان وترکیبات آمفتامین‌ها بیشتر بین دخترانی دیده می‌شود که پایگاه اجتماعی خاصی دارند و اهل پارتی و میهمانی‌های آنچنانی هستند که برخی از آنها در دام عشق‌های کاذب افتاده، فریب می‌خورند و توسط پسری که ادعای دوستی و رابطه عاشقانه با آنها می‌کند، در گردابی هولناک غوطه‌ور می‌شوند و وقتی به هوش می‌آیند که دیگر کار از کار گذشته.

گروه دوم وسوم هم وجود دارد؟

بله گروه دوم آنهایی هستند که فریب تبلیغات دروغین را می‌خورند، یعنی این که با یک بار مصرف معتاد نمی‌شوید، یا از جو می‌ترسند و قدرت «نه» گفتن به پیشنهادات خانمانسور را ندارند، این گروه از افراد برای این که نشان دهند ترسو نیستند و نمی‌خواهند از قافله عقب بمانند، آینده خود را به تباهی می‌کشانند.

گروه سوم نیز تحت تاثیر تبلیغات کاذب قرار می‌گیرند، بدین معنی که مصرف مواد جدید باعث شاد شدن، رها شدن از غم و غصه‌ها و خوش حالت شدن چشم‌ها می‌شود که عده‌ای فریب می‌خورند و گرفتار مصیبت می‌شوند.

و بالاخره گروه چهارم به علت اعتیاد یکی از اعضای خانواده و یا حضور در محیط آلوده، استعداد آلوده شدن دارند و سرانجام بخت خود را به افول می‌کشند؛ بخصوص آنهایی که «کراک» مصرف می‌کنند.

کراک چه تفاوتی با سایر مواد مخدر دارد؟

مواد مخدر مخصوصا کراک و روان‌گردان‌های صنعتی از هر نوع، در اولین بار مصرف، میلیون‌ها سلول مغزی را از بین می‌برد که قابل جبران نیست و در صورت مبتلا شدن، سیستم دفاعی بدن از بین رفته و شخص آماده پذیرفتن انواع بیماری‌های جسمی و حتی ایدز می‌شود.

آیا استفاده از این مواد به جز عواقب جسمی و فیزیکی، مضرات دیگری نیز دارد؟

بله، گذشته از بیماری‌های جسمی، آنها که دنبال شادی کاذب و غنیمت شمردن لحظه‌ها هستند باید بدانند توهم، افسردگی تا حد خودکشی، فراموشی و ده‌ها عارضه شخصیتی دیگر در انتظار آنهاست. باید اخطار کنم که دیگر در مرحله‌ای نیستیم که با این پدیده ساده برخورد کنیم، باید هرچه سریع‌تر دست به کار شویم. خانواده‌ها مواظب فرزندان و دوستان آنها باشند، والدین باید بدانند که فرزندانشان با چه کسانی رفت و آمد دارند و در چه مجالس و میهمانی‌هایی شرکت می‌کنند.

عارضه اعتیاد در میان جوانان از چه مسیری می‌گذرد؟

75 درصد از اعتیاد جوانان با سیگار و در مسیر خانه و مدرسه اتفاق می‌افتد، یعنی اولین بار در این مسیر ابتلای به اعتیاد آزمایش می‌شود.
بنابراین والدین باید مسیر رفت و آمد فرزندان را مستقیم و یا غیرمستقیم کنترل کنند. آموزش باید از سطح نوجوانان و مدارس راهنمایی شروع شود و از طرف دیگر آموزش‌های سمعی و بصری را باید بیشتر از پیش نه تنها در صداوسیما بلکه در مدارس هم دنبال کرد. ضرورت دارد که حجم آموزش و آگاهی‌بخشی را به چندین ده برابر فعلی برساند تا اثر لازم را در فرزندان این مرز و بوم بر جای گذارد.

در مورد اعتیاد والدین در به انحراف کشیدن فرزندان توضیح دهید.

والدین اولین الگوی رفتاری فرزندان هستند، متاسفانه 80 درصد فرزندانی که والدین معتاد دارند در خطر ابتلا به اعتیاد هستند و در این زمینه دولت باید از این گونه والدین، اگر قابل هدایت و درمان نیستند سلب حضانت کند، درست است که آنها صاحب فرزندان خود هستند ولی امانتدار کشور و جامعه‌اند.

فکر نمی‌کنید نازل بودن قیمت مواد، در دستیابی به آن موثر باشد؟

اجازه بدهید ابتدا این توضیح را بدهم. بعضا در مطبوعات می‌خوانید جوانی برای به دست آوردن هزینه خرید مواد والدین خود را به قتل رسانده یا دست به دزدی زده است یا بعضی دختران دست به کارهای ناشایست برای تامین مواد می‌‌زنند. البته باید بگویم برای کسانی هزینه تامین مواد اعتیاد چندان مطرح نیست چرا که فروشندگان و باندهایی هستند با قیمت‌های ارزان مواد را در اختیار افراد قرار می‌‌دهند تا برای خود ایجاد بازار کنند. بنابراین قیمت چندان موثر نیست، اما گذشته از این نکته باید تاکید کنم قیمت ارزان موادمخدر نقش قابل توجهی در ابتلای به آن دارد.

شرایط اجتماعی تا چه حدی در اعتیاد دختران دخیل است؟

پایگاه‌های طبقاتی و مناطق زندگی در این مورد بسیار اهمیت دارد مثلا حاشیه‌نشین‌ها و آنها که در شهرک‌های اقماری و محلات آلوده به آسیب‌های اجتماعی زندگی می‌کنند در صف اول خط قرار دارند اما در مورد روان‌گردان صنعتی هیچ طبقه اجتماعی مصون نیست.

هیچ طبقه اجتماعی در برابر موادمخدر صنعتی مصون نیست، یعنی چه؟

یعنی ممکن است فرزند ما با کسی دوست، هم‌خانه یا همکلاسی باشد که در یک طبقه اجتماعی قرار ندارد ولی آلوده می‌باشد.

آیا با یک مرتبه مصرف این مواد دچار اعتیاد می‌شویم؟

باید بگویم براساس تجربه 15 ساله من، موادمخدر صنعتی و جدید اقلامی هستند که اولین تجربه، آخرین آزمایش می‌شود، یعنی با یک بار استفاده، دیگر شانس آزمایش دوباره را پیدا نمی‌کنند.

مهارت‌‌های زندگی در سنین نوجوانی و جوانی قطعا در پیشگیری تاثیر دارد؟

البته، استفاده از کارشناسان دلسوز و متعهد برای تهیه و تدوین جزوه مهارت‌های زندگی یعنی آموزش‌هایی که برای نوجوانان و جوانان جنبه حیاتی دارند، اولین درس آن توانمندسازی در گفتن «نه» به دعوت‌های منفی و انحرافی می‌باشد آموزش مهارت در ارتباطات عاطفی در شرایط فعلی به نظر من بسیار لازم‌تر از دروس روزمره هستند، آموزش و پرورش باید مهارت‌های زندگی را جزو دروس اصلی قرار دهد.

در این راه چقدر پیشرفت داشته‌ایم؟

حرکت شروع شده ولی چون انسجام در سیاست‌گذاری نداریم، موازی‌کاری‌ها و تعدد مراکز تصمیم‌گیری باعث شده است به موفقیت مطلوب نرسیم یعنی همه چشم به نیروی انتظامی و قوه قضاییه دوخته‌اند در حالی که ما 23 نهاد و تشکل مربوط به پیشگیری در کشور داریم، ما کمبود بودجه نداریم بلکه بودجه در حد مطلوب وجود دارد و آنچه کم داریم مدیریت متمرکز و منسجم است، خانواده‌‌ها، آموزش و پرورش، رسانه‌ها، تشکل‌های دولتی و غیردولتی باید دست به دست هم بدهند چرا که این یک مشکل ملی است و عزم ملی برای مقابله با آن لازم است.

و حرف آخر؟

هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید فرزند من در حاشیه امنیت قرار دارد. پژوهشگران، متخصصان و اساتید باید از سر دلسوزی با اخلاص کامل به یاری نهادهای انتظامی بشتابند. موادمخدر صنعتی بسیار متنوع است هم‌‌اکنون 160 نوع مواد روانگردان در جهان موجود است و به محض این که قرص یا ماده‌ای مورد شناسایی قرار می‌گیرد، فردایش با رنگ، شکل و نام دیگری به کشور وارد می‌شود، باید توجه داشته باشیم که ما به عنوان یکی از جوان‌ترین کشورهای جهان هدف اصلی دشمنان کشور هستیم، این بار دشمن اقشاری را هدف گرفته که جزو ذخایر ملی است و سرمایه‌های اصلی کشور به حساب می‌آیند، بنابراین همدلی همه صاحبنظران، پژوهشگران و متخصصان در مقابله با آن پدیده مخرب ضروری است.

لیلا طاهر