سایه روشن پیش نویس قطعنامه جدید

اگرچه قرار است پیش نویس این قطعنامه تازه که از سوی آلمان ، فرانسه و انگلیس تنظیم شده چند روز آینده میان اعضای شورای امنیت سازمان ملل توزیع شود، صرف نظر از نتیجه این روند و نوع محدودیت ها مانند توقیف دارایی برخی مقامات ، ممانعت از سفر به کشورهای خارجی ، تشدید تحریم و کنترل ترانزیت مالی و تجاری بانک های جمهوری اسلامی ایران و... این روند از ابعاد مختلف قابل نقد و بررسی است:
الف) رویکرد سیاست دوگانه در قبال جمهوری اسلامی ایران . در این استراتژی از یک طرف طرح مذاکره درخصوص موضوع هسته ای کشورمان و از سوی دیگر پیگیری موضوع در شورای امنیت سازمان ملل مطرح است و در این زمینه مساله مبهم ، منسوخ و گرد و غبار گرفته اعتمادسازی را از سوی مقامات کشورمان دنبال می کنند. این در حالی است که در تمامی پروسه های طی شده و شفاف از سوی جمهوری اسلامی ایران ، آژانس انرژی اتمی به عنوان تنها مرجع قانونی و صلاحیت دار نادیده انگاشته می شود. این مهم بیانگر این مساله است که کشورهای غربی به دنبال حل مساله نیستند زیرا با وجود مثبت بودن گزارش البرادعی دوباره اقدام به تصویب پیش نویس قطعنامه کردند که این موضوع باعث ایجاد فضای عدم اعتماد در افکار عمومی نسبت به نهادهای بین المللی و رفتار تبعیض آمیز دنیای غرب خواهد شد.بنابراین ، اظهارات برخی مقامات غربی مانند وزیر خارجه آلمان که گفته بود هیچ یک از 6کشور و همچنین اتحادیه اروپایی به دنبال مناقشه با ایران نیستند بلکه امیدوارند که راه حلی در این زمینه ایجاد شود، صرفا به عنوان سیاست اعلامی و انحراف افکار عمومی از واقعیات تلقی می شود.
ب) تصویب پیش نویس قطعنامه جدید نشانگر این موضوع است که دنیای غرب برخلاف اظهارات به ظاهر دوستانه اما سودجویانه صدور سلسله قطعنامه هایی را در دستور کار خود دارد، زیرا در تحلیل های ژئوپلتیکی آنگلوساکسونی و آتلانتیستی ، ایران قدرتمند در نظام بین الملل جایگاهی نباید داشته باشد و اظهارات برخی مقامات غربی مبنی بر این که تصویب قطعنامه سوم درباره ایران تنها در صورتی امکان دارد که غرب حاضر به دادن امتیازات جدی شود، بیشتر در قالب تعارف دیپلماتیک معنادار می شود تا تعامل در دنیای واقعی سودجویانه غربی که تابعی از رفتاری هزینه فایده است نه واقعیات موجود نظام بین الملل . اما دنیای غرب باید بداند که صدور قطعنامه اول و دوم نشان داد که تحریم راه حل مناسبی نیست و تنها موجب خروج اوضاع از مسیر عادی خود و سرانجام عدم همکاری ایران خواهد شد که مسوولیت آن به عهده کشورهایی خواهد بود که به دنبال اقدامات غیرعادی و خارج از مسیر حقوقی و قانونی آن هستند.
ج) با وجودی که روسیه و چین در موضوع هسته ای در بسیاری مواقع با جمهوری اسلامی ایران همکاری داشته و این روند نیز تا حد زیادی معلول استراتژی افزایش بازیگران جمهوری اسلامی ایران بوده است ، دولتمردان کشورمان اعتقاد دارند موضوع هسته ای ایران به دلیل عضویت در آژانس انرژی اتمی و مطابق قوانین ان.پی.تی موضوعی است که باید در نهادی بین المللی و مشروع رسیدگی شود و تنها چند کشور نمی توانند نماینده افکار عمومی دنیا باشند. اما بر خلاف فضای ایجاد بازیگری برای این دو کشور، متاسفانه همکاری چین و روسیه بیشتر مقطعی و همراه با توقعاتی بوده است که انتظار می رود این کشورها در این حوزه قوی تر عمل کنند و تحت تاثیر کشورهای غربی بخصوص امریکا قرار نگیرند. زیرا ایفای نقش موثرتر، هم موجب افزایش پرستیژ سیاسی این کشورها در معرض افکار عمومی جهانی خواهد شد و هم در قضاوت افکار عمومی کشورمان مثبت و تاریخی خواهد ماند.
د) آژانس بین المللی انرژی اتمی و آقای البرادعی و کشورهای عضو آژانس باید بدانند در آزمونی جدی قرار دارند که قضاوت و عملکرد صحیح آنها که همان بازگشت موضوع انرژی هسته ای ایران به مسیر عادی ، حقوقی و قانونی آن است ، از یک سو موجب ایجاد اعتماد در نظر سایر کشورهای دنیا خواهد شد و از سوی دیگر، همکاری همه جانبه و مثبت ایران با آژانس را مانند گذشته به دنبال خواهد داشت . در غیر این صورت این تصمیمات باعث کاهش ارزش و قدرت نهادهای بین المللی و ضعف مدیریت البرادعی در آژانس و نادیده گرفتن جایگاه نهادهای بین المللی نیز خواهد شد که این امر موجب می شود افکار عمومی در موضوعات بین المللی دچار چنین دوگانگی شوند.
ه) ملت عزیز کشورمان ضمن تبعیت از نهادهای مشروع بین المللی با عنایت به تجربه 30 سال گذشته تاریخ انقلاب اسلامی بخوبی می داند آنچه موجب تعالی و پیشرفت ایران اسلامی شده است ، تکیه بر توانمندی های داخلی است و در سایه وحدت و حمایت از تصمیمات سرنوشت ساز نظام ایران اسلامی است که توانسته همه فشار های خارجی را پشت سر بگذارد. ملت ما یقینا در این مرحله نیز با وحدت کلمه و حضور پرشکوه در انتخابات مجلس شورای اسلامی که یکی از تجلیگاه های قدرت به شمار می رود، در این آزمون نیز سرافراز خواهند بود.

عبدالرضا رحمانی فضلی
عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی