خاتمی با بیان اینکه جهان اسلام با سه مشکل مواجه است و از آن رنج میبرد، گفت:« امروز به جای حکمت معنوی هنوز در ذهن برخی نخبگان این جهان و کسانی که خود را متفکران و نظریهپرداز اسلامی مینامند تحجر و واپسگرایی حاکم است و امروز در بخشی از جهان به جای پرستش حقیقت، ظاهر را میپرستند.»
وی تصریح کرد: «تحجر و واپگسرایی از دردهایی است که جهان اسلام از آن رنج میبرند و به همین دلیل است که امام (ره) فرمودند خون دلی که پدر پیرتان از این متحجران مقدسمآب خورده از رنجی که از رژیم شاه کشیده بیشتر است.»
وی دومین مشکل جهان اسلام را نوع دیگری از ظاهرپرستی اعلام کرد و افزود:« ظاهرپرستی مدرن، فراموش کردن دین و آیین و هویت تاریخی، سرمایههای عظیم معنوی است.»

وی سومین مشکل جهان اسلام را اسلامهراسی دانست و گفت:« اسلامهراسی از دهه 80 میلادی و هنگامی که آثار ضعف و افول در اردوگاه شرق به عنوان رقیب دیرینه امپریالیسم غرب پیدا شد، به صورت جد در دنیا مطرح شد.»
خاتمی تصریح کرد:« بعد از این بود که قدرتهای سلطهطلب یک جریان جنگ روانی در دنیا علیه اسلام و برای بد جلوه دادن آن و توجیه کردن تجاوزات خود انجام دادند که امروز هم مسأله اسلامهراسی یکی از مصیبتهای بزرگ دنیای امروز و مشکلات دنیای شرق است اما این موج با یک مسألهای روبرو شد که دچار تضاد شد و آن اینکه با پیروزی انقلاب اسلامی همزمان گشت.»
سخن انقلاب اسلامی
رییس بنیاد باران با طرح این سوال که انقلاب اسلامی چه میگفت؛ اظهارداشت:« انقلاب اسلامی به نام خدا و دین خدا خواستار آزادی انسانی، مشارکت مردم در سرنوشت خویش، خواستار جبران عقبماندگیها و پیشرفت کشور بود.»
به گزارش ایسنا، وی ادامه داد:« جمهوری اسلامی یعنی قدرت هیچ خاستگاهی جز مردم ندارد، یعنی قدرت متمرکز برآمده از مردم و مسوول و تحت نظارت مردم است.»

وی افزود:« جمهوری اسلامی که با این شعار مترقی که بر پایه دین خدا و برداشت درست مترقیانه از دین که امام مظهر آن بود مطرح شد با مشکلاتی مواجه شد، آشوبهای درونی، تجزیهطلبیها، ترورها و بالاخره یک جنگ هشت ساله که طی آن در ضربه به این نظام اسلامی تمام تلاش خود را به کار بستند.»
خاتمی با بیان اینکه دفاع از جمهوریت نظام امروز وظیفه همگانی است و این به معنی دفاع از قرآن، اسلام و خون شهدایی است که برای انقلاب ریخته شده افزود:« دفاع از جمهوری اسلامی، دفاع از حق مردم است و نگذاریم تفکرات متحجرانه جایگزین محتوای اصلی اسلام که در انقلاب ما تجلی یافته، شود.»
رییس جمهور سابق کشورمان با بیان اینکه جهان اسلام نیازمند توسعه است و مردمسالاری متکی بر هویت دینی و فرهنگ خویش است، تصریح کرد:« جهان اسلام مستحق حکومتهای عاقل، کاردان، کارشناس و متکی بر اراده مردم و ملتهای مسلمان و حساس به منافع مردم است.»
تهدیدها را کم کنیم
وی با اعلام اینکه مردم ایران نیز مستحق رشد در تمام جهات هستند، گفت:« ما باید بکوشیم تهدیدها را کم کنیم و یا از بین ببریم.»
خاتمی افزود:« باید از فرصتهای موجود برای پیشرفت و اعتلای ایران اسلامی در عرصههای بینالمللی استفاده کنیم و برای رسیدن به این هدف مهم ایجاد فرصت نماییم.»
رییس جمهور سابق کشورمان، گفت:« خوشبختانه با تلاشی که در دولت اصلاحات شد و به تأیید مقام معظم رهبری نیز رسید چشمانداز 20 ساله پیشروی ماست و باید در این مسیر حرکت شود و همه دولتها و دولت من نیز باید با این معیار نقد شوند.»
پیش از آغاز سخنان خاتمی، کریم عابدی رییس ستاد ائتلاف اصلاحطلبان آذربایجان شرقی در سخنانی ورود سید محمد خاتمی را خوشآمد گفت. در این مراسم بارها سرود «یار دبستانی من» و «ای ایران» توسط حاضران خوانده شد.حاضران در سالن همچنین با شعار یاشاسین خاتمی (زنده باد خاتمی)، یاشاسین آذربایجان (زنده باد آذربایجان) از خاتمی استقبال کردند.