بورس؛ مسیر نوین تأمین مالی توسعه شهری

به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین از بیرجند؛ محدودیت منابع درآمدی و بودجه‌ای شهرداری‌ها در سال‌های اخیر، ضرورت استفاده از ابزارهای نوین مالی را بیش از گذشته نمایان کرده است. در این میان، بازار سرمایه و ظرفیت‌های بورس می‌تواند یکی از مهم‌ترین مسیرهای تأمین مالی پروژه‌های شهری باشد.

تأمین مالی، زیربنای اجرای هر پروژه است. حتی اگر یک پروژه از نظر فنی، اقتصادی و اجتماعی توجیه‌پذیر باشد، بدون پیش‌بینی مسیر مطمئن تأمین منابع، امکان تحقق آن با چالش مواجه خواهد شد. از همین رو، نبود سازوکارهای متنوع تأمین مالی در شهرداری‌ها، یکی از عواملی است که می‌تواند برنامه‌های بلندمدت و استراتژیک شهری را با وقفه مواجه کند.

ارتباط شهرداری‌ها با بازار سرمایه را می‌توان از چند مسیر مورد بررسی قرار داد؛ مسیرهایی که در صورت شناخت دقیق و برنامه‌ریزی صحیح، می‌توانند منابع جدیدی را به سمت توسعه شهر هدایت کنند.

نخست؛ انتشار اوراق برای تأمین مالی پروژه‌ها

یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های بازار سرمایه، تأمین مالی پروژه‌های شهری از طریق انتشار اوراق است. در سال‌های اخیر، موضوع انتشار اوراق مشارکت شهرداری‌ها در قوانین بودجه سنواتی مورد توجه قرار گرفته و این ظرفیت، فرصت مناسبی برای اجرای پروژه‌های زیربنایی فراهم کرده است.

مطابق محتوای ارائه‌شده، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نیز مبلغ ۵۰۰ هزار میلیارد ریال برای انتشار اوراق مشارکت شهرداری‌ها در نظر گرفته شده است؛ ظرفیتی که در صورت استفاده هوشمندانه، می‌تواند به یکی از منابع مهم اجرای پروژه‌های شهری تبدیل شود.

در شرایطی که نیاز شهرها به اجرای سریع پروژه‌های عمرانی و خدماتی افزایش یافته است، شهرداری‌هایی موفق‌تر خواهند بود که از هم‌اکنون پروژه‌های اولویت‌دار خود را شناسایی، مطالعات توجیهی آنها را تکمیل و برای استفاده از ظرفیت‌های قانونی تأمین مالی آماده کنند.

شهرداری بیرجند نیز در همین مسیر، در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۷۰میلیارد تومان، سال ۱۴۰۴مبلغ ۱۰۰ میلیارد تومان از محل انتشار اوراق برای توسعه ناوگان حمل‌ونقل خود تأمین مالی کرده است.همچنین برای سال ۱۴۰۵ درخواست صورت گرفته که در مرحله رسیدگی است و برای تأمین مالی پروژه‌های جدید نیز برنامه‌ریزی‌هایی را در دستور کار قرار داده است.

در کنار اوراق دارای ظرفیت و ضمانت‌های دولتی، شهرداری‌ها می‌توانند در چارچوب مقررات و با استفاده از ظرفیت‌های بازار سرمایه، برای پروژه‌های خود از سایر شیوه‌های تأمین مالی نیز بهره بگیرند. این تنوع ابزارها می‌تواند وابستگی شهرداری‌ها به منابع محدود و سنتی درآمدی را کاهش دهد.

دوم؛ بورس کالا و خرید مستقیم

دومین مسیر مهم ارتباط شهرداری با بازار سرمایه، استفاده از ظرفیت بورس کالا است. شهرداری‌ها مصرف‌کننده حجم قابل توجهی از موادی همچون سیمان، فولاد، میلگرد و سایر مصالح هستند و خرید این اقلام از بستر بورس کالا می‌تواند مزایای قابل توجهی برای مدیریت شهری داشته باشد.

خرید مستقیم و حذف واسطه‌ها، امکان دسترسی به قیمت‌های شفاف و شرایط مشخص معاملاتی، ضمانت اجرای قراردادها، امکان برنامه‌ریزی برای خرید در بازه‌های زمانی مختلف و پیش‌بینی سازوکار جبران خسارت در صورت عدم ایفای تعهدات فروشنده، از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند به مدیریت هزینه‌های پروژه‌های شهری کمک کند.

شهرداری بیرجند نیز با شناخت این ظرفیت، نسبت به اخذ کد بورس کالا برای خرید سیمان، آهن‌آلات و سایر اقلام مورد نیاز اقدام کرده است؛ اقدامی که می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر از این ابزار را در خریدهای آینده فراهم کند.

سوم؛ صندوق املاک و مستغلات؛ تبدیل دارایی‌های راکد به سرمایه مولد

اما شاید یکی از مهم‌ترین و آینده‌دارترین مسیرهای ارتباط شهرداری‌ها با بازار سرمایه، استفاده از ظرفیت صندوق‌های املاک و مستغلات قابل معامله در بورس باشد.

شهرداری‌ها در طول سال‌ها، مجموعه‌ای از املاک و مستغلات را در اختیار داشته‌اند که بخشی از آنها ممکن است فاقد بهره‌وری اقتصادی متناسب با ارزش واقعی خود باشند. تبدیل این دارایی‌ها به منابع مولد، بدون الزام به فروش مستقیم و از طریق ابزارهای نوین مالی، می‌تواند افق تازه‌ای در درآمدهای پایدار شهری ایجاد کند.

صندوق املاک و مستغلات می‌تواند علاوه بر ساماندهی دارایی‌های ملکی شهرداری، زمینه مشارکت عمومی و ورود سرمایه‌های خرد و کلان شهروندان به پروژه‌های شهری را نیز فراهم کند. در واقع، این ابزار می‌تواند میان دارایی‌های شهری، سرمایه‌های مردمی و پروژه‌های توسعه‌ای یک پیوند اقتصادی ایجاد کند.

شهرداری بیرجند نیز با شناخت اهمیت این ابزار، مطالعات و بررسی‌های لازم برای نحوه ایجاد چنین صندوقی را در دستور کار قرار داده است. البته راه‌اندازی این صندوق، نیازمند مطالعات دقیق حقوقی، اقتصادی و مالی و همچنین بررسی نحوه ورود و ارزش‌گذاری املاک و مستغلات شهرداری است؛ اما تحقق آن می‌تواند گامی مهم در مسیر ایجاد درآمدهای پایدار و نوین شهری باشد.

بورس؛ تغییر نگاه از درآمدزایی به سرمایه‌گذاری

امروز دیگر نمی‌توان مدیریت مالی شهرداری‌ها را صرفاً در چارچوب درآمدهای سنتی همچون عوارض و فروش تراکم تعریف کرد. شهر برای توسعه به سرمایه نیاز دارد و مدیریت شهری باید بتواند این سرمایه را از مسیرهای قانونی، شفاف و پایدار جذب و هدایت کند.

بازار سرمایه در این میان، صرفاً یک محل برای تأمین پول نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از ابزارها و ظرفیت‌هایی است که می‌تواند منابع، دارایی‌ها و سرمایه‌های مردمی را در خدمت توسعه شهری قرار دهد.

شهرداری‌هایی که زودتر این ابزارها را بشناسند، پروژه‌های خود را به‌درستی تعریف کنند و مطالعات اقتصادی و توجیهی لازم را انجام دهند، در رقابت برای جذب منابع مالی موفق‌تر خواهند بود.

از این منظر، استفاده از ظرفیت بورس را باید بخشی از دانش نوین مدیریت شهری دانست؛ دانشی که می‌تواند شهرداری‌ها را از مدیریت روزمره درآمدها به سمت مدیریت حرفه‌ای سرمایه و دارایی هدایت کند.

توسعه آینده شهرها به مدیرانی نیاز دارد که علاوه بر شناخت مسائل شهری، زبان اقتصاد، سرمایه‌گذاری و بازارهای مالی را نیز بدانند. شهری که مسیر سرمایه را بشناسد، می‌تواند مسیر توسعه را نیز هموارتر کند.

انتهای پیام