کاهش خطر تبدیل ضایعات پیشسرطانی به تومور
واکسن جدید سرطان پانکراس امیدبخش شد
پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا موفق به توسعه واکسن جدیدی برای پیشگیری از سرطان پانکراس شدهاند که در نخستین مرحله آزمایش بالینی توانسته با فعالسازی سیستم ایمنی، از تبدیل ضایعات پیشسرطانی به تومور جلوگیری کرده و نتایج امیدوارکنندهای در بیماران پرخطر به ثبت برساند.
جام جم آنلاین - پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا از موفقیت اولیه یک واکسن نوین برای پیشگیری از سرطان پانکراس خبر دادند؛ واکسنی که با هدف قرار دادن جهشهای ژنتیکی مرتبط با این بیماری، توانسته واکنش ایمنی مؤثری در افراد پرخطر ایجاد کند.
سرطان آدنوکارسینوم مجرای پانکراس (PDAC) که شایعترین و مرگبارترین نوع سرطان پانکراس محسوب میشود، معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده میشود و به همین دلیل نرخ بقای بیماران پایین است. با این حال، این سرطان اغلب طی سالها و حتی دههها از ضایعات و کیستهای پیشسرطانی شکل میگیرد؛ موضوعی که امکان مداخله زودهنگام را فراهم میکند.
محققان در این مطالعه، واکسنی مبتنی بر پپتید طراحی کردند که شایعترین جهشهای ژن KRAS را هدف قرار میدهد. این ژن یکی از مهمترین عوامل مرتبط با رشد سلولهای سرطانی در پانکراس به شمار میرود.
نتایج کارآزمایی بالینی فاز نخست نشان داد این واکسن قادر است سلولهای T سیستم ایمنی را علیه جهشهای ژنتیکی مرتبط با سرطان پانکراس فعال کند و احتمال تبدیل ضایعات پیشسرطانی به تومورهای بدخیم را کاهش دهد.
الیزابت جافی، متخصص سرطان و از اعضای تیم تحقیقاتی، در اینباره گفت: «اگرچه این پژوهش در ابتدای مسیر قرار دارد، اما نتایج بهوضوح نشان میدهد که سیستم ایمنی بدن در برابر سلولهای هدف فعال شده است.»
در این مطالعه، ۲۰ فرد دارای ریسک بالای ابتلا به سرطان پانکراس که دارای ضایعات پیشسرطانی بودند، چهار دوز از واکسن را دریافت کردند. بررسیهای انجامشده نشان داد عوارض جانبی واکسن خفیف و محدود به علائمی مانند خستگی، لرز و نشانههای مشابه آنفلوآنزا بوده است.
تحلیل نمونههای خون شرکتکنندگان نشان داد پاسخ سلولهای T علیه جهشهای KRAS بهطور میانگین بیش از ۱۸ برابر افزایش یافته است. همچنین نیمی از بیماران واکنش ایمنی قوی نسبت به تمامی اجزای واکسن نشان دادند.
پیگیری بیماران طی میانگین ۱۶.۵ ماه نیز نتایج قابلتوجهی به همراه داشت؛ بهگونهای که هیچیک از افراد واکسینهشده به سرطان پانکراس مبتلا نشدند. در سه بیمار، ضایعات پانکراس بهطور کامل از بین رفت و در سه بیمار دیگر نیز اندازه ضایعات کاهش یافت.
محققان همچنین دریافتند که حتی یک تا دو سال پس از واکسیناسیون، سلولهای ایمنی همچنان توانایی شناسایی و مقابله با جهشهای KRAS را حفظ کردهاند.
نیها زیدی، از پژوهشگران این پروژه، تأکید کرد: «این مطالعه نخستین شواهد عملی درباره امکان استفاده از واکسن برای پیشگیری از سرطان پانکراس در انسانها را ارائه میدهد.»
نتایج این پژوهش در نشریه معتبر Cancer Discovery منتشر شده و میتواند مسیر جدیدی برای پیشگیری از یکی از کشندهترین انواع سرطان در جهان ایجاد کند.
