رسانه‌ ملی؛ صدای وحدت و هویت ایرانی-اسلامی

باید بدانیم بزرگ‌ترین رسانه‌های هر کشور، جدا از رسالت و اهداف خبری، وظایف دیگری نیز بر دوش دارند. این رسانه‌ها علاوه بر تامین منافع سازمانی خود، در راستای حفظ هویت ملی، فرهنگی و آیینی جامعه گام برمی‌دارند. در ایران نیز که مردمی مسلمان و عمدتا از مذهب شیعه تشکیل‌دهنده بافت غالب آن هستند، رسانه‌ملی به‌طور طبیعی موظف است ارزش‌ها، آداب‌ورسوم، و هویت ایرانی-اسلامی را حفظ و در مسیر تقویت آنها تلاش کند. این هدف، رسالتی ملی است و نقش حساسی در تحکیم وحدت و یکپارچگی جامعه ایفا می‌کند. 

بسیاری از منتقدان، نسبت به تک‌صدایی بودن تلویزیون ملی انتقاد‌هایی وارد می‌کنند و از کمبود تنوع آرا و دیدگاه‌ها گلایه دارند، اما باید شرایط کنونی کشور را در نظر گرفت. ما در وضعیتی قرار داریم که در آن، نه جنگ علنی جاری است و نه در فضایی از صلح هستیم. شرایطی که سرشار از نبود اعتماد به حرف، رفتار و نیت طرف‌های مقابل است. در چنین وضعیتی، طبیعی است که رسانه‌ملی صدایی واحد در راستای حفظ منافع ملی و وحدت جامعه داشته باشد. 

دفاع از امنیت ملی و حفظ انسجام اجتماعی فقط در سایه وحدت ممکن است. همان‌طور که امام خمینی (ره) بار‌ها تاکید داشتند، وحدت کلمه شرطی اساسی برای پیشبرد اهداف و مواجهه با دشمنان این مرز و بوم است، اما منظور از وحدت کلمه این نیست که همه یک کلام بگویند و یک‌صدا باشند؛ بلکه مهم‌تر از همه، همسویی در هدف و مسیر است. این هم‌افزایی و اتحاد است که می‌تواند دشمن‌شناسی ما را تقویت کرده و در بحران‌ها روشنگر مسیر درست باشد. 

باید در نظر گرفت که مسائل ملی و امنیتی حساسیت‌های خاص خود را دارد. گاهی محدودیت‌هایی وجود دارد که اجازه نمی‌دهد برخی از مسائل به‌راحتی مطرح شود. این محدودیت‌ها، برخاسته از نیاز به حفاظت از امنیت ملی و دفاع از حیثیت و اعتبار جامعه است. رسانه‌ملی موظف است از هویت و عقاید اکثریت حاکم بر جامعه دفاع کند و به‌شکلی عمل کند که کار‌های مثبت دولت و تلاش‌های میهنی برجسته شود. مردم باید از دستاورد‌ها و پیشرفت‌ها مطلع باشند، اما اگر در برخی مسائل آسیب‌پذیری‌هایی داشته‌ایم، رسانه باید با درایت و از طریق مناسب‌ترین شیوه‌ها آنها را بازگو کند، چرا که آگاهی مردم از نقاط ضعف و کاستی‌ها نیز می‌تواند نقش مؤثری در کمک به بهبود شرایط داشته باشد. 

در این میان، جایگاه ایران در جهان و منطقه نیز عاملی تاثیرگذار است. جمهوری اسلامی ایران کشوری است با فرهنگی غنی، تاریخی دیرینه و ویژگی‌های جغرافیایی استثنایی. چهار راه بزرگ تمدن‌ها، مرز‌های وسیع آبی و خاکی، وجود اقوام و فرهنگ‌های مختلف و زیست چند‌هزار‌ساله مردم کشور در کنار یکدیگر، ایران را به یک ملت واحد تبدیل کرده است. این ملت اگرچه در قومیت و زبان متنوع است، اما طی قرن‌ها با هویت ملی مشترک و باور‌های اسلامی انسجام یافته و امروز به‌عنوان یک کشور بزرگ و مستقل در جهان شناخته می‌شود. 

رسانه‌ملی، که در این ساختار به‌عنوان یک نماینده و تریبون عمل می‌کند، باید تصویرسازی دقیق و واقعی از جامعه را ارائه دهد. این رسانه نمی‌تواند و نباید واقعیات جامعه را نادیده بگیرد. البته، در مقام انتقاد نیز باید دقت کرد که برخی مسائل مرتبط با اسناد امنیتی و منافع ملی نیاز به مراقبت بیشتری در بیان دارند، اما این به‌معنای عدم توجه به نقد در حوزه‌هایی، چون اقتصاد، سیاست و فرهنگ نیست. بلکه رسانه باید به‌شکلی سازنده و همراه با حفظ انسجام ملی، مردم را از مشکلات آگاه کرده و در اصلاح و بهبود امور، نقش حمایتی و راهبردی خود را ایفا کند. 

البته انتظار از رسانه‌ملی این است که با تنوع‌بخشیدن به برنامه‌های خود، نیاز‌های مختلف جامعه را مورد توجه قرار دهد و در عین حال، تمایل برخی هموطنان به دریافت اطلاعات شفاف درباره نقاط قوت و ضعف کشور را تامین کند. یکی از راه‌های مهم تحقق این هدف، توجه جدی به منافع ملی و امنیت کشور است. البته همه این موارد باید در چارچوب سیاستگذاری‌های کلان شورای عالی امنیت ملی و با مدیریت نهادی همچون صداوسیما دنبال شود. 

با وجود تمام نقد‌ها و چالش‌ها، نباید فراموش کرد که جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان یک کشور مستقل و منسجم، ظرفیت‌های بسیار زیادی برای پیشرفت و توسعه دارد. نقاط قوت ما شاید گاهی در پسِ مشکلات و تنگنا‌ها گم شود، اما همین قوت‌ها و همبستگی ملی است که ما را در برابر سختی‌ها و چالش‌های بزرگ مقاوم کرده است. امید است رسانه‌ها با عمل به رسالت خود و مردم با هوشیاری و اعتماد به منابع رسمی، بتوانند دست در دست هم برای حفظ امنیت و سربلندی کشور تلاش کنند.