بسیج پزشکان برای افزایش تاب‌آوری جامعه

برای بررسی این مهم، سامانه‌ای راه‌اندازی شده تا ‌بخش خصوصی نیز بتواند درخصوص خسارات جنگ گزارش‌دهی کند. به‌عبارت دیگر همکارانی که مطب‌ها و مراکزشان آسیب‌دیده می‌توانند در این خصوص اقدام کنند. تا این لحظه ۴۹مرکز خصوصی اعلام خسارت کرده‌اند و ما نیز‌ اطلاعات آنها را طی مکاتباتی در اختیار وزارت بهداشت قرار می‌دهیم.  

در بخش دولتی نیز بیش از ۳۰۰مرکز درمانی، پایگاه اورژانس و بیمارستان هدف تهاجم قرار گرفته و بیش از ۱۲بیمارستان به‌طور کامل تخریب و از مدار خدمت خارج شده‌ است. همچنین بیش از ۲۵نفر از اعضای کادر بهداشت و درمان شامل پزشک، داروساز، پرستار و تکنیسین اورژانس در حین ارائه خدمت به‌شهادت رسیده‌اند. 

کادر بهداشت و درمان برای همه شرایط، حتی شرایطی ناگوارتر از جنگ تحمیلی سوم‌ آمادگی کامل دارند. آمادگی آنها چه از نظر علمی و چه از نظر عملیاتی بسیار بالاست. البته این مهم با انرژی فراوان و فداکاری مثال‌زدنی نیروها همراه است. به‌همین‌دلیل می‌توان گفت ما هیچ مشکلی در مواجهه با حوادث احتمالی نخواهیم داشت. 

بخش نیروهای داوطلب یکی از قسمت‌های نیازمند ساماندهی بهتر است. خوشبختانه درخصوص نیروی انسانی داوطلب ما هیچ‌گاه با مشکل کمبود مواجه نبوده‌ایم و این نیروها‌ همواره با شور و اشتیاق در صحنه حاضر می‌شوند. با این حال، ما در حال بازنگری در فرآیند ساماندهی آنها هستیم تا بتوانیم از این سرمایه عظیم انسانی بهره‌وری بیشتری داشته باشیم. در سطح مساجد، بانک‌های اطلاعاتی فعالی شکل گرفته که مشغول آموزش هستند. این آموزش‌ها هم به مردم عادی ارائه می‌شود و هم به نظامیان. آنچه آموزش می‌دهیم شامل کمک‌های اولیه و خوددرمانی است و این موارد درواقع همان آموزش‌های عمومی هستند که برای افزایش تاب‌آوری جامعه ضروری به‌شمار می‌رود. در‌حال‌حاضر ما چنین موضوعات کلیدی‌ای را با جدیت بیشتری دنبال می‌کنیم‌. 

نکته بسیار مهم این است که امسال نقش بیمه‌ها از سال‌های قبل مهم‌تر است. هرچه بیمه‌ها پوشش بیشتری ارائه دهند، فشار افزایش تعرفه بر مردم کمتر خواهد شد و هرچه پوشش کمتری داشته باشند، این بار بر دوش مردم و جامعه پزشکی سنگینی می‌کند. انتظار ما این است که دولت با افزایش منابع شرکت‌های بیمه‌ای و همچنین بیمارستان‌ها با مدیریت منابع خود، که هر دو موضوعی بسیار مهم هستند، بتواند وظیفه اصلی بیمه را محقق سازند. دولت باید سرانه بیمه درمان و سلامت را که سال‌هاست ثابت مانده و جوابگو نیست افزایش دهد و در کنار آن تلاش کند مطالبات سازمان‌های بیمه‌گر نیز پرداخت شود. مسئولان بیمارستان‌ها نیز باید مدیریت و راهنمایی بالینی را در دست گرفته و جلوی سازوکارهای بسیار ضعیف و ناکارآمد را بگیرند. متأسفانه در شرایط کنونی تقریبا افراد هر درمانی  که می‌خواهند تجویز می‌شود و هر نوع وسیله‌ای که لازم دارند مصرف می‌کنند، بدون آن‌که نظارتی در این خصوص وجود داشته باشد. 

در حال حاضر بخش قابل توجهی از هزینه تولید دارو تحت تأثیر اقلامی است که قیمت‌شان افزایش یافته؛ از جمله حقوق و دستمزد نیروی کار، مواد اولیه مصرفی و مواد پتروشیمی. طبیعتا افزایش بهای این موارد بر قیمت تمام‌شده دارو نیز تأثیر می‌گذارد. در حوزه بهداشت و درمان، تمام تلاش بر این است که مردم در دسترسی به دارو با مشکل جدی مواجه نشوند و خوشبختانه در حال حاضر نیز کمبود گسترده‌ای در این زمینه وجود ندارد.   موضوع دیگر ثابت نگه‌داشتن دستوری قیمت داروست که در نهایت می‌تواند به کاهش تولید منجر شود، زیرا تولیدکنندگان با مشکلات اقتصادی مواجه می‌شوند و در نتیجه ممکن است دسترسی به دارو در کشور با اختلال همراه شود. بنابراین این روش راهکار مناسبی نیست. نکته مهم دیگر- به‌ویژه در سالی که بر اقتصاد و تقویت تولید تأکید شده-توجه به بهره‌وری و مصرف بهینه داروست. همکاران پزشک باید در تجویز دارو رویکردی منطقی و علمی داشته باشند و مردم نیز از مصرف خودسرانه دارو خودداری کنند. 

اخیرا در نامه‌ای به رؤسای نظام پزشکی شهرستان‌ها بر لزوم اجرای «پویش ملی تجویز منطقی دارو» در شرایط بحران تأکید کردیم. در این نامه با اشاره به این‌که بخشی از زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی در پی شرایط اخیر آسیب دیده، بر ضرورت مدیریت منابع، تجویز منطقی دارو، پرهیز از خدمات و تجویزهای غیرضروری و اولویت‌بخشی به تأمین داروهای حیاتی تأکید شده است. از جامعه پزشکی خواسته‌ایم با رعایت اصول علمی، استفاده بهینه از منابع و مشارکت فعال در این پویش، زمینه تداوم دسترسی بیماران به خدمات ضروری و ارتقای تاب‌آوری نظام سلامت را فراهم کنند. 

تلاش می‌کنیم مردم دارو را منطقی مصرف و از نگهداری بیش از حد نیاز آن در منازل خودداری کنند.‌ علاوه بر این ضروری است که همکاران ما نیز به تجویز منطقی دارو و تجهیزات پزشکی توجه داشته باشند. همچنین با سازمان‌های دخیل در این مسأله نیز تعاملاتی انجام شده تا داده‌ها و اطلاعات مربوط به نسخه‌نویسی الکترونیک بررسی و براساس این اطلاعات، نظارت‌های بهتری انجام شود. وزیر بهداشت هم از افزایش بی‌رویه و بدون توجیه علمی برخی داروها به‌ویژه سرم در کشور انتقاد کرده است. مصرف ماهانه سرم در کشور از ۱۳میلیون به ۲۳میلیون عدد رسیده و در حال حاضر در صدر مصرف داروها قرار دارد. این دقیقا همانجایی است که پویش تجویز منطقی دارو باید وارد عمل شود.