بازی تازه خودروسازان با بازار

اغلب کارشناسان معتقدند برخلاف تصور عمومی، افزایش ناگهانی قیمت خودرو ناشی از نرخ ارز و شرایط جنگی نیست. با‌این‌حال، با جهش‌های اخیر در بازار خودرو، عملا دیگر خودروی صفر‌کیلومتری با قیمتی کمتر از یک‌میلیارد تومان یافت نمی‌شود.با وجود این افزایش‌های متوالی، مشکل کمبود عرضه همچنان باقی‌مانده و به‌باور فعالان بازار، تا زمانی که تولید و عرضه با نیاز واقعی بازار و مصرف‌کنندگان همخوان نشود، روند رشد قیمت‌ها ادامه خواهد داشت. در نتیجه، شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد نیز پابرجا می‌ماند و حتی احتمال بیشتر‌شدن آن هم وجود دارد‌‌؛ به‌طوری‌که شکاف قیمت کارخانه‌ای و بازاری خودرو طی یک ماه اخیر به ۶۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان (۷۰ تا ۱۰۰ درصد) رسیده است. 
براساس بررسی‌های جام‌جم، قیمت پژو ۲۰۷ اتوماتیک که در ابتدای اردیبهشت‌ماه امسال دو میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده بود، دیروز در بازار به حدود دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسید. قیمت تارا V۴ اتوماتیک نیز از حدود دو میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان در ابتدای اردیبهشت، اکنون به بالای دو میلیارد و ۷۱۰ میلیون تومان رسیده است. در بخش خودروهای اقتصادی‌تر، کوییک S که ۹۶۲ میلیون تومان معامله می‌شد، به یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون تومان رسیده و قیمت ساینا S نیز از ۹۷۲ میلیون تومان به یک میلیارد و ۲۹۰ میلیون تومان افزایش یافته است‌‌؛ افزایشی که طی ۱۵ روز گذشته رخ داده و چشمگیر بوده است. 
تحولات اخیر در بازار خودرو که همچنان ادامه دارد وبیش ازهمه دود آن به چشم مردمی می‌رودکه خرید خودرو برای‌شان درحال تبدیل‌شدن به آرزوست، صدای خودروسازان و همچنین وزارت صمت را نیز درآورده است. پس از جهش‌های کم‌سابقه قیمت خودرو و افزایش فاصله قیمت کارخانه تا بازار، اکنون نگاه‌ها به‌سمت تصمیمات دولت و مجلس دوخته شده است‌‌؛ تصمیماتی که از تامین ورق فولادی و قطعات گرفته تا تسهیل واردات و رفع موانع گمرکی برای واردات خودرو را شامل می‌شود. باید دید در هفته‌ها و ماه‌های آینده از التهاب بازار کاسته خواهد شد یا این‌که شاهد کاهش قیمت‌ها خواهیم بود یا شکاف قیمتی ادامه خواهد داشت. 
با‌این‌حال پس از افزایش قیمت خودرو در بازار، برخی سایت‌های اعلام‌کننده قیمت روز از توقف موقت به‌روزرسانی قیمت خودروهای داخلی خبر دادند. گفته می‌شود دستگاه‌ قضایی نیز تاکید کرده که به‌دلیل غیرواقعی و هیجانی‌بودن نرخ‌ها، فعلا قیمت‌های جدید منتشر نشود. همزمان، برخورد تعزیراتی با گرانفروشان در سطح نمایشگاه‌داران آغاز شده است. 
در اطلاعیه این سایت‌ها آمده است: «به‌دلیل هیجانی‌بودن بیش‌از‌حد بازار و ثبت قیمت‌های کاذب و غیرواقعی، موقتا از به‌روزرسانی قیمت خودرو معذوریم. در صورت ثبات بازار و کاهشی‌شدن قیمت‌ها، مجددا به‌روزرسانی انجام خواهد شد.» البته این سایت‌ها هیچ‌گاه به‌عنوان مرجع رسمی تعیین قیمت شناخته نمی‌شدند اما در شرایط فعلی، کارشناسان تاکید دارند که حتی این نرخ‌های منتشرشده نیز فاقد اعتبار کافی هستند. 
با وجود جهش قیمت‌ها در بازار خودرو، مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت معتقدند هیچ عامل بنیادی برای افزایش شدید قیمت‌ها وجود ندارد و با تامین مواد اولیه و افزایش تدریجی تولید، به‌زودی عرضه هفتگی خودرو آغاز می‌شود. با این حال، برخی خودروسازان برای کاهش التهاب بازار اقدام به عرضه خودرو با قیمت قطعی کرده‌اند. ایران‌ خودرو از آغاز فروش اینترنتی فوری و فوق‌‌‌العاده محصولات خبر داده است. 
   
هشدار دولت به خودروسازان
سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، و معاونان وی، طی جلسه‌ای با خودروسازان، قطعه‌سازان، واردکنندگان خودرو و فعالان این صنعت، با تاکید بر این نکته که افزایش یکباره قیمت خودرو منطقی نیست، از خودروسازان و واردکنندگان خواست با انسجام هرچه‌بیشتر اقدام به تامین نیاز بازار خودرو براساس قدرت خرید مردم کنند. او با تاکید بر این‌که تعهدات قطعه‌سازان و تولیدکنندگان خودرو باید هرچه‌سریع‌تر انجام شود، تصریح کرد: با تحویل خودروها به مردم، عرضه بهتر خواهد شد. ما نیز در‌حال اصلاح فرآیندهای گمرکی و حذف موانع ثبت سفارش و ترخیص قطعات موردنیاز هستیم تا خودروسازان دچار وقفه نشوند. وزیر صمت پیش از این نیز گفته بود درخواست ما از تولیدکنندگان و فعالان بازار خودرو این است که با توجه به شرایط موجود، از افزایش بی‌دلیل قیمت‌ها خودداری کنند‌‌؛ چراکه نه مشکلی در تامین ورق وجود دارد نه مانعی برای کاهش تولید. بنابراین لازم است ملاحظات مردم در نظر گرفته شود. در روزهای اخیر مشاهده شد که در برخی موارد، افزایش قیمت‌هایی رخ داده که توجیه اقتصادی مشخصی ندارد. 
   
عرضه هفتگی خودرو توسط خودروسازان 
فرشاد مقیمی، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، نیز با اشاره به این‌که در حال حاضر مواد اولیه موردنیاز خودروسازان تامین و فرآیند تولید آغاز شده، گفت: انتظار می‌رود میزان تولید به‌صورت پلکانی افزایش یابد. مقیمی اعلام کرد: به‌زودی شاهد عرضه مستمر هفتگی خودرو از سوی خودروسازان خواهیم بود که می‌تواند به کاهش التهاب بازار و رفع نگرانی‌های مصرف‌کنندگان کمک کند. 
براساس اعلام اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو، برخورد قضایی و تعزیراتی با نمایشگاه‌داران و فروشندگانی که خودرو را بالاتر از نرخ‌ها بفروشند، آغاز شده است. بر همین اساس، هرگونه گران‌فروشی در این بخش تخلف محسوب شده و با آن برخورد خواهد شد. براساس این طرح، در صورت احراز تخلف، علاوه بر جریمه نقدی، مجازات‌هایی نظیر پلمب واحد صنفی نیز اعمال می‌شود. 
اسد کرمی، رئیس اتحادیه صنف نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران، نیز با اشاره به وضعیت بازار خودرو در روزهای اخیر گفت: این نابسامانی به‌گونه‌ای است که نمی‌توان یک نهاد یا عامل مشخص رابه‌عنوان مقصر اصلی معرفی کرد. مجموعه‌ای از عوامل از جمله افزایش نرخ ارز،رشد قابل‌توجه هزینه‌های بیمه ومالیات، وهمچنین تغییر مسیر واردات خودرو در این شرایط دخیل هستند. او اعلام کرد: به تمام نمایشگاه‌داران نامه زده‌ایم تا از گران‌فروشی جلوگیری کنند و قیمت‌های غیرمنطقی برای خودروها اعلام نکنند.درصورت مشاهده تخلف، باگران‌فروشان برخوردقانونی شده و به سازمان تعزیرات معرفی خواهند شد. وی به مردم توصیه کرد که نسبت به خالی‌فروشی هوشیار باشند و به‌هیچ‌عنوان معاملات خود را با دلار انجام ندهند و هزینه خودروها را فقط به حساب شرکت‌های خودروساز واریز کنند، نه به حساب نمایندگی‌ها.