جام جم آنلاین – بر اساس تصمیم جدید کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) ایران در فصل جدید لیگ نخبگان آسیا دو سهمیه مستقیم در مرحله گروهی خواهد داشت؛ در حالی که پیشتر قرار بود یک سهمیه مستقیم و یک سهمیه در مرحله پلیآف در اختیار تیمهای ایرانی قرار گیرد. این تغییر هرچند در نگاه نخست خبر خوبی برای فوتبال ایران به نظر میرسد اما وقتی در قیاس با کشورهای رقیب منطقه یعنی عربستان، قطر و امارات قرار میگیرد تصویر چندان رضایتبخشی ندارد.
در تصمیمگیری تازه AFC کشورهای عربستان، قطر و امارات هرکدام سه سهمیه مستقیم حضور در مرحله گروهی را دریافت کردهاند. این در حالی است که فوتبال ایران نهتنها از لحاظ تاریخی و فنی بلکه از نظر گستردگی باشگاهها، تعداد هواداران و سابقه قارهای جایگاهی فراتر از امارات و قطر دارد. اما به هر حال فوتبال حرفه ای دیگر جای این حرف ها و تعارفات نیست. ملاک وضعیت کنونی لیگ های کشورهاست و فوتبال ایران روزگار خوبی را نمی گذارند.
AFC و مدیریت سهمیه های آسیایی
برخی اختصاص تنها دو سهمیه مستقیم به ایران نوعی بیعدالتی تلقی می کنند که البته با در نظر گرفتن شرایط کنونی این عقیده نادرست به نظر میرسد. اما نمیتوان کتمان کرد گاهی اوقات معیارهای AFC بیش از آنکه بر عملکرد فنی و کیفیت لیگها استوار باشد تحت تأثیر ساختار مالی، زیرساختهای باشگاهی و روابط اداری میان فدراسیونها با کنفدراسیون فوتبال آسیا قرار دارد. AFC فعلا بیشتر سهمیه ها را مدیریت می کند هر چند واضحا با فوتبال ایران مهربان تر شده است.
البته فدراسیون فوتبال ایران و سازمان لیگ با وجود این نارضایتی پنهان از تصمیم اخیر استقبال کردهاند. تغییر وضعیت سهمیه دوم از پلیآف به مرحله گروهی به معنای حذف یکی از پرتلفاتترین مراحل رقابتهای آسیایی برای نمایندگان ایران است. مطابق اعلام قبلی دبیرکل فدراسیون فوتبال سه تیم استقلال، تراکتور و سپاهان نمایندگان فوتبال ایران در لیگ نخبگان آسیا خواهند بود. تا پیش از این تصمیم سهمیه تراکتور به صورت غیرمستقیم (پلیآف) در نظر گرفته شده بود اما با تصویب جدید این تیم نیز مستقیماً وارد مرحله گروهی میشود و بدون نیاز به انجام بازی پلیآف رقابتهای خود را آغاز خواهد کرد.
ابهامات عدالت آسیایی
میتوان قبول کرد امارات و قطر سه سهمیه مستقیم داشته باشند و ایران دو سهمیه؟ ملاک عملکرد تیم ها در لیگ نخبگان این فصل و فصل قبلی و البته سطح کیفی لیگ های داخلی این کشورهاست. اینجاست که جای اعترافات تلخی می رسد. فوتبال ایران چه از لحاظ عملکرد در آسیا و چه از لحاظ سطح کیفی لیگ داخلی پسرفت کرده است. کشورهای حاشیه خلیج فارس هم استفاده بهینه از این اتفاق و البته سرمایه های کلان خود را برده اند.
همچنین عربستان با سه سهمیه مستقیم و یک سهمیه پلیآف در موقعیتی ممتاز قرار دارد. افزایش سرمایهگذاری و جذب بازیکنان بینالمللی نقش تعیینکنندهای در تصمیمهای کنفدراسیون آسیا دارد. قطر نیز پس از موفقیتهای گسترده در برگزاری جام جهانی و توسعه زیرساختهای باشگاهی خود توانست سه سهمیه کامل کسب کند. فوتبال ایران اگرچه از نظر استعداد انسانی و تعداد باشگاههای فعال جایگاه بالایی دارد اما نبود خصوصیسازی صحیح، ضعف امکانات، و نبود استادیومهای چندمنظوره مدرن مانع از افزایش سهمیهها شده است.
با تمام این اوصاف تأیید دو سهمیه مستقیم برای ایران نشاندهنده پایداری جایگاه فوتبال کشور در سطح متوسط قاره است، جایگاهی که همچنان ایران را در دسته کشورهای صاحب فوتبال حفظ میکند. اما نباید فراموش کرد تداوم فاصله با رقبای اقتصادی و فوتبالی منطقه میتواند در بلندمدت به کاهش نفوذ فوتبال ایران در تصمیمگیریهای آسیا منجر شود. فوتبال ایران به پشتوانه میلیونها هوادار، باشگاههای تاریخی و بازیکنان با استعداد شایسته سهمیهای همسطح با عربستان و قطر است، نه کمتر.
اگر فدراسیون فوتبال ایران بتواند در چند فصل آینده لیگ داخلی را حرفهایتر، شفافتر و اقتصادیتر اداره کند احتمال افزایش سهمیهها در چرخه بعدی لیگ نخبگان وجود دارد. بهخصوص با عملکرد فراتر از انتظار سپاهان و استقلال در فصلهای اخیر و بازگشت تراکتور به جمع مدعیان فوتبال ایران ظرفیت آن را دارد که در سطح باشگاهی به موفقیتهای قارهای نزدیک شود. این حضور مستقیم سه تیم در مرحله گروهی فرصت طلایی برای ارتقای جایگاه ایران در جدول امتیازات باشگاههای آسیایی است، امتیازاتی که مستقیماً بر تعداد و کیفیت سهمیههای آینده تأثیر میگذارند.
در انتظار نزاع بین باشگاهی!
استقلال، تراکتور و سپاهان سه نماینده ایران در آسیا برای فصل آینده هستند که البته هنوز این اعلام به صورت رسمی به AFC اعلام نشده است. در نتیجه نیمه تمام ماندن لیگ به دلیل شرایط جنگی و عدم برگزاری آن در موقعیت کنونی تعیین سهمیه بر اساس جایگاه کنونی تیم ها در جدول رده بندی در نظر گرفته شد. این موضوع قطعا خشم پرسپولیسی ها را به همراه خواهد داشت و از همین الان زمزمه های آن آغاز شده است. نزاع بین باشگاهی در راه است. اختلافات قدیمی پررنگ تر خواهد شد.