دانش ایرانی، موتور بازسازی در حین جنگ

فولاد و پتروشیمی، دو بازوی ارزآور غیرنفتی ایران محسوب می‌شوند اما نکته قابل توجه اینجاست که توسعه و ساخت اغلب این واحدها در شرایط تحریم اتفاق افتاده و مهندسان و کارگران ایرانی اعلام کرده‌اند در کوتاه‌ترین زمان آن را احیا و بازسازی خواهند کرد. 
سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت دیروز در نشست با اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس، ضمن محکومیت حملات ناجوانمردانه به واحد‌های صنعتی گفت: در این روز‌ها هرگز تولیدکنندگان را تنها نخواهیم گذاشت. وزیر صمت، با تأکید بر اراده راسخ دولت در حمایت از تولیدکنندگان در این برهه حساس و سرنوشت‌ساز، از فهرست‌بندی اولویت‌های بخش تولید و پیگیری آنها در هماهنگی با مجلس شورای اسلامی و نهاد‌های متولی خبر داد و گفت: استمرار تولید و صیانت از اشتغال نیروی کار، خط قرمز ماست.وی در ادامه بر تسریع در بازسازی صنایع آسیب‌دیده تأکید کرد و افزود: با بهره‌گیری از طرح‌های کارشناسی، فرآیند نوسازی واحد‌های صنعتی خسارت‌دیده آغاز شده و با شتاب تمام دنبال می‌شود تا این واحد‌ها با استفاده از فناوری‌های نوین، به مرتبه‌ای فراتر از گذشته دست یابند.
وی با تأکید بر جایگاه راهبردی فولاد مبارکه به‌عنوان یک کارخانه ملی، از تصویب دو درخواست کلیدی این شرکت در هیات دولت خبر داد و افزود: مجوزهای لازم برای واردات ورق‌های فولادی صادر شده است. کسری تولید ورق‌های مورد نیاز صنایع پایین‌دستی احصا شده و فولاد مبارکه برای جبران آن، مجوز واردات دریافت کرده است. همچنین برنامه‌ریزی برای بالفعل‌کردن ظرفیت‌های بالقوه صنعت فولاد در دستورکار قرار دارد.
وزیر صمت با اشاره به احصای دقیق نیاز پتروشیمی‌ها و تصویب درخواست واردات برخی مواد اولیه معادن در ستاد تنظیم بازار، خاطرنشان کرد: مواد اولیه پتروشیمی‌ها از طریق بورس تأمین خواهد شد؛ هم برای تولیدکنندگان این حوزه و هم برای سایر صنایع وابسته. ما با مدیریت موجودی‌ها و واردات هدفمند، پایداری چرخ تولید کشور را تضمین می‌کنیم.
   
تامین نیازهای صنایع پایین‌دست
بخش عمده صنایع پایین‌دستی، وابسته به ورق‌های فولادی و محصولات پتروشیمی است. آن‌طور که مقامات دولت اعلام کرده‌اند بخشی از این نیاز از طریق ارتقای ظرفیت داخلی تأمین خواهد شد و مابقی را مجموعه فولاد مبارکه از مسیر واردات جبران می‌کند. این سیاست دولت به معنای ممنوعیت واردات برای سایر شرکت‌ها نیست؛ بلکه رویکردی هوشمندانه در مدیریت عرضه است.
سیاست مجموعه دولت، تضمین پایدار مواد اولیه برای تولید کشور است. وزیر صمت دراین‌باره اعلام کرده با هماهنگی وزیر نفت، مدیرعامل شرکت ملی پتروشیمی و رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، برنامه‌ریزی لازم برای تأمین اقلام پتروشیمی مورد نیاز صنایع از طریق بورس کالا صورت گرفته است. همچنین در چند روز گذشته بحثی درباره جابه‌جایی کارخانه فولاد مبارکه مطرح شد که عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صمت به این ابهام پاسخ داد و تصریح کرد: برنامه‌ریزی‌های لازم از حیث طراحی، زمان‌بندی و تأمین منابع در حال انجام است و پس از نهایی‌شدن، اقدامات اجرایی آغاز خواهد شد. وی ضمن رد کردن مباحث مطرح‌شده درخصوص تغییر مکان فولاد مبارکه به بندرعباس اظهار کرد: این مجموعه صنعتی در مکان قبلی خود در اصفهان بازسازی می‌شود.
وی با اشاره به این‌که اجرای سند آمایش سرزمین مبنای اصلی استقرار و توسعه واحدهای صنعتی و شهرک‌هاست، گفت: تمامی صنایع، شهرک‌های صنعتی و شهرک‌های مسکونی که قصد ایجاد یا استقرار جدید دارند، اعم از دولتی یا خصوصی باید پیش از آغاز عملیات اجرایی، مجوز لازم را از دبیرخانه شورای آمایش سرزمین دریافت کنند. این مجوز مشمول صنایعی که قبل از این سند تاسیس شده‌اند، نمی‌شود. 
بررسی‌ها نشان می‌دهد همزمان با آغاز جنگ تحمیلی سوم، قرارگاهی در وزارت صمت تشکیل شد و وزیر صمت دراین‌باره توضیح داده با سه‌شیفته کردن کارخانه‌ها، توانستیم ضمن تأمین تقاضای کالاهای پرتقاضا بدون کمبود در بازار، مواد اولیه مورد نیاز صنایع را به‌موقع توزیع کنیم. براساس این ارزیابی‌ها، نیازهای ضروری صنایع برای واردات تجهیزات و تأمین مواد اولیه به‌طور کامل احصا و اولویت‌بندی شده است.
   
هم‌افزایی وزارت نفت و بخش  خصوصی
امید شاکری، معاون مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت با اعلام هم‌افزایی وزارت نفت و بخش خصوصی برای بازسازی صنعت نفت بیان کرد: ارسال نامه انجمن‌‌ها، تشکل‌ها و اعلام آمادگی برای مشارکت در بازسازی زیرساخت‌‌های آسیب‌دیده در صنعت نفت، شایسته قدردانی است.
معاون وزیر نفت از تدوین نظام اجرای طرح‌های بازسازی صنعت نفت خبر داد و افزود: توجه جدی به اصل بهینه‌‌سازی مصرف انرژی در امر بازسازی به‌ویژه در بازسازی یوتیلی‌تی‌های پتروشیمی ضروری است. همچنین بهره‌‌گیری از ظرفیت توان داخلی در حوزه ساخت و نصب تجهیزات در کنار رعایت کوتاه‌‌ترین زمان برای بازسازی به‌عنوان یکی از اولویت‌‌ها محسوب می‌شود. همچنین وزارت نفت برای بهره‌‌گیری از نظرات و مشاوره‌‌های تشکل‌ها و انجمن‌‌ها آمادگی دارد.
   
مدیریت حرفه‌ای و غیرت ملی
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در جریان بازدید از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده مجتمع گاز پارس جنوبی، عملکرد کارکنان این مجموعه در جنگ رمضان را نمونه‌ای بی‌بدیل از تعهد، تخصص، غیرت ملی و مدیریت حرفه‌ای توصیف و بیان کرد: کارکنان مستقر در پالایشگاه‌ها با شجاعت، جسارت و بدون لحظه‌ای عقب‌نشینی، با واکنش‌هایی به‌موقع و هماهنگ، امکان مدیریت شبکه و مهار بحران را فراهم کردند.
وی ادامه داد: آنچه در پارس‌جنوبی رخ داد فقط یک عملیات فنی نبود بلکه جلوه‌ای از همدلی و باور جمعی به شمار می‌آید که نشان داد سرمایه انسانی صنعت گاز ایران از چه توان و ظرفیتی برخوردار است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران افزود: سرعت بازگشت پالایشگاه نخست به مدار تولید، نتیجه مستقیم تجربه عمیق، دانش انباشته و مسئولیت‌پذیری نیروهای عملیاتی بود؛ نیروهایی که سال‌ها در این منطقه حضور داشته و امروز به یک «بانک دانشی واقعی» تبدیل شده‌اند.